Titolo

SENDEPENDA ĂIUMONATA REVUO. 2000. No 12


Ăi tiu dokumento uzas la signaron ISO-8859-3 (Latina-3a)

Grave! 
Ekde januaro 2001 La Ondo de Esperanto rete uzos la unikodan signaron!

Festa Kovrilbildo

FeliŠan Novan Jaron!
Gajan Kristnaskon!


ENHAVO

REDAKCIE

  • Al la legantoj
  • ĂEFARTIKOLO

  • Ziko Marcus Sikosek. La Jarcento de Esperanto
  • INFORMOJ: TRA LA MONDO

  • Renkonte al Zagrebo
  • La Civito naski°os
  • Osmo Buller. UEA elektos novan Komitaton
  • Doi Chieko. Landa kongreso kun 500 ali°intoj
  • Konstantin Demjanenko. Ukrainia asocio kreskas
  • Yves Bachimont. Poma Semajnfino
  • Luis Serrano PŔrez. Samideanece apud maro
  • Georgo Handzlik. Niaj libroj en Frankfurto
  • Stanislaw Mandrak. La kvara GRUPE
  • Por infanoj kaj komencantoj
  • Petro Chrdle. KAEST 2000: renkonti°o de fakaj aplikantoj de Esperanto
  • Enrique Ellemberg. Okemo 2000
  • Vanja RadovanoviŠ. Montkabana renkonti°o
  • Claus GŘnkel. Trilanda Renkonti°o
  • Lavislav Lani. Esperanta Simfonio
  • Reinhard PflŘger. Pilgrimvojo
  • Josette Vonay. Rusa semajno en Francio
  • Kurte
  • INFORMOJ: TRA RUSLANDO

  • Jekaterina Burmisova, Oljga Ivannikova, Vitalik Malenko. Festivalo en Ăuva■io
  • Andrej Grigorjevskij. StRIGo en nova formo
  • Julia Dmitrijevskaja-Nilsson. Oni povas paroli pri vera triumfo
  • TRIBUNO

  • Bard Hekland. Ankorař kelkaj plebaj komentoj
  • Valentin Melnikov. Ău sincera naivo?
  • Jekaterina Jevlampieva. Lingva Šielarko
  • Manfred Westermayer. En Eřropa Parlamento
  • Manifesto 2000: UEA dek-kvara
  • Dietrich M. Weidmann. Translima amikeco
  • Alex Mikishev. Astronomia Terminaro
  • Aleksander Kaminski. Zorgi pri ZEOj
  • BELETRO

  • J.R.R.Tolkien. La hobito, ař tien kaj reen: Fragmento el la 5a Šapitro (Trad. Chris Gledhill kaj William Auld)
  • BIBLIOTEKO

  • Grigori Arosev. Ni tostu la verdan fortunon
  • Halina Gorecka. Bilbo aventuras Esperante
  • Gazetoj
  • Ricevitaj gazetoj
  • MOZAIKO

  • Tatjana Kulakova. Granda Novjarfesta Konkurso (Japanaj krucenigmoj)
  • Georgo Handzlik. Verdeskaj pensoj (B)
  • Jarfina humuro (Trad. Grigori Arosev)
  • Valentin Melnikov. Meditoj dum jarmil■an°o
  • DIVERSAČOJ

  • Frazoj
  • Perantoj de "La Ondo de Esperanto"
  • Kolofono

  • Vinjeto de Ma■a Ba╝enova


    Redakcie
    Apenař trovi°is gazeto, krom kelkaj tre fakaj organoj, kiu evitis mencii la implikojn de la elektado en Usono. Per Ši tiu enkonduka frazo la aferon do mencias ankař La Ondo.

    Kutime en la redakcia kolumno aperas informoj pri nia revuo ař komentarietoj pri interesaj eventoj ař tendencoj en Esperantujo, sed la referenco al la Florida problemo ne estas hazarda. Ja Ši-kajere aperas informo pri la komenco de elektokampanjo en UEA Ś la plej granda kaj riŠa el la esperantistaj asocioj.

    La komitato de UEA konsistas el: komitatanoj A, kiuj reprezentas la ali°intajn asociojn (la asocioj mem decidas pri la delegomaniero); komitatanoj B, kiujn elektas la individuaj membroj (IM); kaj komitatanoj C, kiujn elektas la komitatanoj A kaj B. Nun en la Komitato estas 56 A-, 8 B- kaj 14 C-komitatanoj.

    Estas strange, ke nur 8 personojn el la 78 (dekonon) rekte elektis IM, kvankam °uste ili estas la bazo de la asocio: en 1999 ili donis al UEA kotize pli ol 200 mil eřrojn, dum la ali°intaj landaj kaj fakaj asocioj pagis malpli ol 10 mil.

    Ăar la suma membraro de la ali°intaj asocioj (kies membrojn oni nomas aligitaj = AM) estas duoble pli granda ol IM, eble estus juste se A-komitatanoj estus duoble pli multaj al B-komitatanoj, eŠ se AM-kotizo estas nur kvindekono (2%) de la IM-kotizo. Tamen ne estus juste se iu el la ali°intaj Asocioj (kun pli ol 100 membroj) ne reprezenti°us en la Komitato. Ău havi 28 B-komitatanojn? Sed tiuokaze eble ne trovi°us sufiŠaj kandidatoj, ja pasint-kampanje estis proponitaj nur 15 personoj...

    La solvo devas esti kompromisa. Por preventi skismon la plimultigo de la rekte elektataj komitatanoj ne reduktu la nombron de la reprezentitaj asocioj. Do, temas pri la komitatanoj C, kiujn la komitatanoj A kaj B elektas "por certigi al la Asocio la kunlaboron de spertuloj ... °is la kvarono de sia propra nombro".

    Efektive, UEA bezonas spertulojn. Tamen ili estu rekte elektataj de la membroj, sed ne kooptataj. La nuna situacio, en kiu la Komitatanoj C estas preskař duoble pli multaj ol la Komitatanoj B, estas ne malpli anakronisma ol la "kolegio de elektantoj" en Usono...

    Vi ricevos Ši tiun kajeron sojle de la Nova Jarmilo. La Ondo plu akompanos vin, kaj nia unua kajero post tiu grandioza (Šu ne?) evento espereble agrable surprizos vin. Cetere, ankař °i estos jubilea Ś jam sepdek-kvina! Bonvolu akcepti, kiel etan donacon, nian tradician jarfinan suplementon Ś Ši-foje kolekton de rusaj amnoveloj.

    FeliŠon al Šiuj A-, B-, C-, AM-, IM-, DM-, ankař al LA, PK, CO, kaj precipe al Šiuj niaj legantoj, plej kore deziras

    ěis la renkonto en la Tria Jarmilo!

    Halina Gorecka
    Aleksander Kor╝enkov


    Ziko Sikosek (Foto de Bard Hekland)La jarcento de Esperanto

    Eseo de Ziko Marcus Sikosek

    Imagu, ke en Expo 2000 en Hanovro vi vizitus la pavilonon de Ruslando, kaj tie oni prezentus interalie inventa╝on faritan por ■an°i la internacian komunikadon. Eble °i ne multe impresus vin: Ruslando, kun malbone superrigardeblaj politiko kaj socio, ne estas konata kiel lando de moderneco kaj progreso, kaj inter la sennombraj prezentitaj Expo-a╝oj la stranga╝o el Ruslando ne konkurenckapablus.

    Tiel ver■ajne estis ankař en 1900, kiam la monda ekspozicio okazis en Parizo. En la ruslanda pavilono estis aran°ita stando pri "Esperanto" Ś lingvo inventita de varsovia kuracisto antař 13 jaroj.

    Kiel la standanoj prezentis la stranga╝on, kaj kiel la vizitantoj akceptis °in?

    La informiloj de tiu epoko montras, ke la reklamo troigis. "Esperanto estas lernebla en kelkaj semajnoj, sed por klera eřropano preskař tuj komprenebla; kaj eŠ nekleraj homoj, kiuj multe fu■as la propran lingvon, skribas esperanton tute senerare..." La parolkontaktoj tiam ankorař ne superis la korespondadon, nemultajn tradukitajn libretojn kaj kelkajn voja°ojn, kaj la parolantoj estis Šefe kleraj homoj iomete riŠaj. Tamen ili en 1900 kredis, ke iliaj nepoj parolos esperanton kiel la duan lingvon. Por tiu ideo ili akceptis la kostojn de kontaktado kaj propagando kaj moketojn de amikoj kaj neamikoj.

    Sed kiel reagis la vizitintoj de la ruslanda pavilono? Esperantistoj malmulte registris la eÂon de informado kaj metis la homojn en du skatolojn. Sur unu estis skribite "simpatianto, amiko de esperanto", kio respondis al plej malsamaj sintenoj kaj eldiroj, kaj sur la alia skatolo Ś "skeptikulo, malamiko de esperanto". En tiu lasta trovi°is ankař la homoj profesie okupitaj pri lingvoj. Iom post 1900 Baudouin de Courtenay emfazis, ke li ne apartenas al la "esperanto-sekto", kvankam li defendis la ideon, kaj eŠ la projekton mem, kontrař kritiko.

    Ăio estas jam dirita

    La pariza stando staris Še la sojlo al nova epoko de esperanto. Post 1900 estis varbitaj kelkaj francaj intelektuloj gvidontaj la movadon °is la unua mondmilito, kiu metis finon al tiu epoko, kiam la kongresoj kaj asocioj fari°is fundamento ankař de la nuna movado.

    Oni povas defendi la tezon, ke Šio jam tiam estis dirita kaj ke apenař io nova poste aperis en Esperantio. Niaj Šefaj trajtoj:

    1. La tri-■tupa argumentado por planlingvo trovis la finan formon. Unue, la "monda lingvo-problemo" kařzas malfeliŠon kaj obstaklojn al certaj bonoj kaj valoroj; due oni povas solvi la lingvo-problemon "kun Šiuj pozitivaj kromefikoj" (Ivo Lapenna); trie la solvo estas °uste esperanto. De tiu tri-■tuparo ellabori°is la resto de propra planlingva ideologio, nome:

    2. la unuintenca kaj monotona prezento de la senesperanta internacia komunikado kaj la

    3. troigoj pri la kvalitoj de esperanto.

    4. Kelkaj adeptoj de esperanto, kiuj longe restas Še la afero, montras certan sektan konduton.

    La esperantismo povas esti konsiderata kiel "nekompleta ideologio". Dum la "kompletismaj ideologioj" (ekz-e, skolastika kristanismo kaj marksismo-leninismo) celas Šion klarigi, la nekompletaj ideologioj nek intencas tion nek kapablas ■ajnigi tion. Nudismo signifas ne nur na°i senveste sed legitimas sin kiel sana kaj malpruda-malbur°a movado de science kaj etike pli valoraj homoj, sed nudismo ne celas klarigi la vivon post la morto ař la vivon en komunismo. Simile kontrařalkohola abstinismo ař NIF-ismo (fantazioj pri eksterteraj kontaktoj), kiel kancero penetras fakojn kaj temojn ekster la origina paradigmo, sed devas tamen esti kombinitaj kun kompletismaj ideologioj.

    Maldekstrismo

    Esperantisto kombinas sian ideologion kutime kun la maldekstraj ideologioj kiuj, lař Ernst Nolte, promesas al la homoj la paradizon sur la tero, kie forestas perforto kaj materia manko. La legitimacion la ideologianoj serŠas en Dio ař la naturo, kio faras la aferon universalisma kaj valida por Šiuj homoj, kaj due ankař en la historio, asertante ke tia paradizo jam ekzistis en la homara komenco. La maldekstrismo per tio estas kaj reakcia kaj futurisma. Jam la kristanismo priskribeblas kiel tia maldekstrismo, la liberalismo estas plia, kaj en la franca revolucio kaj eŠ pli en la rusa venkis la ekstrema maldekstrismo.

    La paradizon neniu el ili portis kun si. Dum la modera maldekstrismo (socialliberalismo, kristandemokratio) almenař plibonigis la staton de la homaro, la ekstrema en la nomo de la homaro detruis la homojn.

    Esperantistoj kunna°is sur tiuj ondoj de la historio, sed la esperantismo mem ne devis pruvi ke °i ne perfortas popolojn. Unuopuloj kaj grupoj de esperantistoj montris tiun flankon de sia karaktero kadre de kompletismaj ideologioj, precipe en Sovetunio, ties eřropaj satelitoj kaj Azio. Kiel aliaj ekstremistoj ili foje mem fari°is viktimo de la monstro kiun ili nutris (ekz-e Drezen). Iliaj kunlaborintoj en la okcidento (Lenin: "utilaj idiotoj") estis punitaj pli milde, tamen kiel maljunuloj ili staris antař ruino de siaj vivesperoj.

    Dekstraj ekstremistoj en Esperantio estas mar°ena fenomeno. Ili ař utiligis la nacidefendan eron de la esperantismo, ař tenti°is elpeli per la dekstra belzebuto la maldekstran diablon, ař akceptis vivi kun fortaj kontrařdiroj.

    Ăiuj modoj ankař esperante

    La maldekstraj esperantistoj kunfaris preskař Šiujn modojn renkontitajn en la "reala mondo", pli °uste, en la maldekstra "diskurso".

    En 1969 la gvidaj junuloj en la IJK de Tyres÷ montris la turnon de la malnova maldekstrismo, kiu adoris laboriston kiel povran kompatindulon, al la nova maldekstrismo, kiu pretendis advokati por la "minoritatoj". La Deklaracio de Tyres÷ respegulas la modan lingva╝on de la studenta aktivularo, kaj la ideoj de Marcuse ař Leary influis °in.

    En la mondbildo de tiu generacio (ne identa kun la tuta junularo tiutempa, sed nur °ia eta malplimulto) ekzistis t.n. "establitaj ordostrukturoj", kiuj endan°erigis la liberecon de la "individuo". Pliaj dan°eroj esti°as, lař tiu koncepto, pro tekniko kaj naturdetrui°o. La ■losilvortoj "subpremado", "imperiismo" kaj "diskriminacioj" emfazas la modan maldekstrecon de la Tyresanoj. La simpation °uas (a) la individuo kun kiu novmarksista studento povis pli bone identi°i ol kun laboristoj perceptataj kiel konservativuloj, kaj (b) lingvaj kaj kulturaj minoritatoj ař malgrandaj popoloj. Precipe la dua punkto evidenti°is kiel forta influo de la Tyresanoj, inter ili Humphrey Tonkin, al la postaj generacioj de esperantistoj. La Manifesto de Prago estas aktualigo de la terminoj kaj hipotezoj.

    Eřropa lingvo iam kaj nun

    Esperanto restas eřropa lingvo, parolata de hind-eřropanoj kaj ties idoj. Azianoj ař afrikanoj en nia movado apartenas al tiuj sociaj segmentoj, kiuj orienti°as je Okcidento. (La origina signifo de "orienti°i" kreas amuzetan paradokson.) Dum en 1900 la kritikantoj deziris pli multan orienti°on je okcidentaj lingvoj, la riproŠo en 2000 estas inversa: nun la maldekstruloj kritikas ke esperanto ne estas melan°o de Šiuj lingvoj de la mondo, Šar ili ne plu konsentas ke la monda progreso venas de Eřropo. Kaj la "artefariteco" ne estas pli alloga ol en 1900, Šar la nova maldekstro estas, almenař teorie, teknik-malamika.

    Tekniko

    Gravaj komunikaj kaj transportaj inventoj antařis esperanton (telegrafio, telefono kaj fervojo). Poste aperis televido, sed same kiel la aviado kaj ařtomobilo Šio fari°is pagebla por grandaj homamasoj nur en la 1960aj jaroj. Poste muzikkasedo kaj kompaktdisko plifaciligis la rilatojn interne de internacia komunumo. Tiuj inventoj havis grandegajn avanta°ojn, sed ili ne meritis la finvenk-esperojn de tiutempaj esperantistoj. Ni ripetas la samajn erarojn, kaj la nuna esperilo nomi°as interreto. En 1995 diskutrondo en hungaria junulara renkonti°o revis pri la nova ■anco por esperanto, sed la skeptikuloj restis pravaj: la esperantumado facili°is, la mondo ■an°i°is, sed esperanto plu restas mar°ena.

    La plej tradicia kaj persistema komunika invento estas la radio, kiu konkeris la mondon en la 1920aj jaroj. Antař kelkaj semajnoj Germana Po■to jam aboliciis Ś pro interreto Ś la telegramservon; kiom longe eltenos la radio? Ař Šu °i dařre kunfandi°os kun interreto?

    Cetere, kiam mi en 1988 komencis esperantumi, mi preskař sola el miaj samlernejanoj korespondis kun eksterlando. Ne Šar ili nesufiŠe scipovis la anglan, sed Šar esperanto estis por mi speciala motivo. Tial mi skribis leterojn, pagis afrankon kaj atendadis respondojn, kaj tiun "sojlon" la normala junulo ne emas supersalti. En 2000 per la reto la praktika sojlo estas multe malpli alta, kaj sekve pli da junuloj havas internacian komunikadon Ś tamen ne en esperanto. Ău ni esperantistoj ne devas timi la teknikon, kiu pruvis, ke la "komunika problemo" grandparte estis ne lingva, sed teknika?

    Nacio kaj esperanto

    Fakte la esperantistoj estas iel konservativaj ař konservemaj, kiel skribis Bard Hekland. Li celis la argumenton ke denaskulo en nacia lingvo estas supera al fremdlingvano, kaj skribis: "Dialogo ne estas konkuro, la fluparolanto devas adapti°i al la kapablo de sia kunparolanto". Kaj ne nur naciaj ař lingvaj, sed ankař aliaj kulturaj baroj distingas. Ekz-e 14-jarulo el Oslo en sia mondpercepto "pli similas al sia sama°ulo el Parizo ol al siaj geavoj en najbara urbeto. Tiun faktoron pretervidas la konservema etnocentra analizo esperantista" (Esperanto, 2000: 11, p°. 189).

    Etnocentra! Tion ni esperantistoj certe ne ■atas legi pri ni Ś eŠ ne mi, kiu herezas en la esperanto-rondoj. Ni venis al la demandaro pri la nacio, kaj tuj ekstaris centre de la aktuala diskuto. Se la aliaj internaciemuloj akceptis la anglan, kaj ni esperantistoj ankorař kontrařas tiu-uzan anglan kaj postulas "defendi" la naciajn lingvojn, Šu la kontrař-internaciemuloj ne fari°as ařtomate niaj alianculoj?

    Aliaj planlingvoj

    Dum la reformdiskutoj pri esperanto dařras, la batalo kontrař aliaj planlingvanoj perdis sian gravecon. En 1900 nia lingvo ankorař ne venkis, sed en 2000 ne ekzistas konkurenculo lař la parolantaro, tradicio kaj kulturaj atingoj. Cinike oni povus nomi esperanton "lingvovora", man°anta kaj detruanta aliajn planlingvojn. Esperantistoj ■atas moki aliajn planlingvojn same kiel neesperantistoj esperanton. Ni fingromontris al ligneroj en la okuloj de proksimuloj kaj neglektis trabojn en la propraj. Ne kredu ke la historio forgesos tion same facile kiel ni.

    La dua jarcento

    Post 1987 gazeto en Ařstrio ekhavis la titolon La dua jarcento. Sed profeti pri la dua jarcento de esperanto ekde 2000? La sperto de la unua jarcento malkura°igas.

    "Mi estas maljuna kaj malsana kaj ne vidos jam la venkon de nia sankta bela afero, sed vi °in vidos baldař [...]. Antař ol nia centjaro fini°os, nia afero venkos, kaj la kura°aj konstantaj batalantoj havos dolŠan rekompencon", Ś tiel Leopold Einstein, kiu mortis en 1890, parolis pri la 19a jarcento. Sed la prezidanto de UEA John Wells ■ovis en 1995 la finan venkon al postaj jarcentoj, °is kiam esperanto devos travivi. La paralelo al marksistoj evidentas. Simile kiel ili, ni esperantistoj volas eviti la konkludon ke la profeta╝o de la 19a jarcento estas farita por la 20a. Ăar en la 20a jarcento la profeta╝o ne reali°is, la historia momento perdi°is kaj la profeta╝o pruvi°is erara.

    Se la nunaj esperantistoj dum sia tuta vivo restos fidelaj al la lingvo, kaj se neniu ■tata ař alia povo detruos la komunumon, esperanto ekzistos almenař °is 2070. Sed °ia komunumo jam ekde Š. 2030 ■rumpos. Ni ne scias kiom facilos komunikado kaj transporto. Se poluado devigos plikostigi la aviadon, la partoprenantaroj de la renkonti°oj estos tre unukontinentaj. Se la aviado pro la teknika progreso fari°os malpli kosta, la renkonti°oj povos fari°i pli "globalaj". Sed jam la unua seo estas riska supozo, Šar se ■rumpos la aro da homoj renkonteblaj per esperanto, ■rumpos ankař la emo esperantumi. La alternativo por la estonteco estas sobra: ař negativa evoluo de la mondo malebligos esperanton, ař pozitiva evoluo malnecesigos esperanton.

    Nur unu afero estas certa Ś la fina venko estas la plej malver■ajna perspektivo por la dua jarcento de Esperanto.


    Emblemo de UK-86Renkonte al Zagrebo

    Alta Protektanto. La prezidento de Kroatio Stjepan MesiŠ akceptis esti la Alta Protektanto de la 86a UK, enirante tiel la riŠan liston de ■tatestroj en tiu funkcio kaj simbolante la vastan subtenon al Esperanto en Kroatio.

    Po■tmarko. La kroata po■to oma°os la 86-an UK per porokaza po■tmarko. Temos pri la unua UK-rilata po■tmarko de post 1990.

    Kongresejoj. Oni kongresos paralele en du lokoj: la eleganta koncertejo "Vatroslav Lisinski" kaj la proksima Elektroteknika Fakultato. Kelkaj programeroj okazos ankař aliloke.

    Vizoj. Indas jam nun esplori Še la plej proksima kroata ambasado/konsulejo kiuj vizo-kondiŠoj validas por oniaj lando kaj kazo. La kondiŠoj povos rapide ■an°i°i. La ali°intoj kiuj bezonos vizon, ricevos oficialan invitilon.

    Lo°ado. Zagrebo abundas je altklasaj hoteloj kun relative moderaj prezoj (40 °is 120 EUR). Studentaj lo°ejoj, sufiŠe proksimaj al la kongresejoj kaj kun komforto de 2- kaj 3-stelaj hoteloj, kostos 20 °is 40 EUR. Plenaj informoj kun mendiloj trovi°os en la Dua Bulteno.

    Ekskursoj. Oni antařvidas tri antař- kaj post-kongresajn ekskursojn, Šefe lař la rava kroata marbordo: Istrio kaj Kvarnero, Meza Adriatiko kun arkipelago Kornati, Suda Adriatiko kun Dubrovnik. Inter la tuttagaj ekskursoj elstaras la famegaj Lagoj de Plitvice, Kumrovec (la naski°loko de Tito), la montara Zagorje-regiono kaj la cikonia vila°o Ăiko■.

    Materialoj. Kolora afi■o haveblas Še LKK kaj Še la libroservo de UEA por 2,70 EUR. Por mendoj °is 5 ekz. aldoni°as afranko de 5 EUR. Ăe UEA estas mendeblaj ankař belaj glumarkoj (1,20 EUR por 10-marka folio). La Unua Bulteno kaj urba prospekto riceveblas lařpete senpage Še UEA.

    Ali°oj. ěis 25 okt estis 325 ali°oj el 40 landoj. Kvankam la unua granda ali°-ondo venos jarfine, la pintaj landoj ver■ajne jam nun distingi°as. Apud Kroatio (26) temas pri Germanio (33), Japanio (16), Nederlando (15), Francio (14), Brazilo (13), Italio (11) kaj Pollando (10).

    GK UEA

    La ruslandanoj petu ali°ilojn Še kaj pagu la kotizojn al la Ruslanda Kongresa Peranto, Halina Gorecka, Še la redakcia adreso de "La Ondo".


    La Civito naski°os

    Renesanca urbo Sabloneto (itale: Sabbioneta) gastigos la trian Forumon de la Esperanta Civito, 2-4 junio 2001. Al tiu mirinda arkitektura kadro la Forumon kunvokis la Evolukomisiono de la Pakto por la Esperanta Civito konforme al pli frua decido de la dua Forumo en Karolovaro.

    La tagordo proponas la promulgadon de la Konstitucio de la Civito, konata hodiař kiel projekto de Karolovaro, morgař eventuale kiel Ăarto de Sabloneto.

    Unua konsekvenco de tiu akto estos la reskribo de la Pakto, al kiu °is nun ali°is pli ol 20 establoj (13 jam ratifis): nova teksto estos proponita al la Forumo, nome al la asembleo de la paktintoj, fare de la Evolukomisiono. Dua konsekvenco estos la aprobo de provizora Civitana Registro, kiu ebligos la kunvokon de la elektoj por la Senato: la daton fiksos la Forumo, kongrue al la dato de ekvalideco de la konstitucio.

    La aran°o, prizorgata de Itala Interlingvistika Centro lař invito de la urba magistrato, proponos ne nur la kunsidojn de la delegitoj de la paktintaj establoj.

    Okazos bankedo lař renesanca menuo, kun la akompano de tiuepoka muziko kaj aliaj distraj programeroj. Diversaj kantistoj, aktoroj kaj verkistoj estos invititaj al matineo, kie ili prezentos sin en Festo de la Esperanta Kulturo. Koncerto en pre°ejo, enurba vizito kaj diservo en Esperanto kompletigos la programon. La duka placo, la olimpia teatro, loka kirko kaj la loka sinagogo estos uzataj por la diversaj programeroj.

    La Evolukomisiono fiksis je 31 dec 2000 la daton °is kiam la establoj devos anonci siajn delegitojn ař observantojn, por ke ili povu °ui senpagan restadon.

    ěis tiu limdato estos ankař akceptitaj la lastaj rimarkoj pri la projekto de Karolovaro, submetota al la definitiva aprobo en Sabloneto.

    La prezidantoj de UEA kaj de SAT estos formale invititaj Šeesti la Forumon, kiel lastfoje.

    Adreso: IIC, piazza Aspromonte 24, IT-20131 Milano

    Rete: heroldo@tin.it

    HeKo


    UEA elektos novan Komitaton

    En 2001 okazos elekto de novaj gvidorganoj de UEA. Parto de tiu procezo estas elekto de komitatanoj B kiel reprezentantoj de la individuaj membroj (IM) en la Komitato de UEA. Lař la Statuto (art. 24) oni elektas unu komitatanon B por Šiu komencita milo da IM. Lař la antařvidebla nombro da IM je la 31a de decembro 2000 oni elektos sep komitatanojn B por 2001ľ2004.

    La ěenerala Regularo (art. 8) preskribas: "Dek individuaj membroj el minimume tri diversaj regnoj rajtas proponi unu solan kandidaton el inter la individuaj membroj. Al la proponoj, subskribitaj de la proponintoj, devas esti aldonitaj, krom la skriba konsento de la kandidato, ankař biografieto kaj deklaro pri la movadaj celoj de la kandidato, kiuj kune ampleksu maksimume 150 vortojn."

    Kompletaj proponoj devas atingi la Centran Oficejon de UEA en Roterdamo °is la 28a de februaro 2001. Validaj estos nur skribaj dokumentoj kun originalaj subskriboj (t.e. ne telefaksoj ař retmesa°oj).

    Ăiu kandidato devas esti individua membro de UEA dum du jaroj antař la elekti°o (t.e. 1999 kaj 2000) kaj kompreneble kotizi ankař por 2001. Salajrata oficisto de UEA ne rajtas esti komitatano. Jama komitatano estas reelektebla kondiŠe ke en la periodo 1995ľ2000 li/■i Šeestis almenař unu komitatkunsidon. Oni tamen memoru ke la elektoj estas ■anco alporti fre■ajn fortojn kaj ideojn al la gvidado de la Asocio.

    Se ne estos pli ol sep validaj kandidatoj, oni konsideros Šiujn elektitaj. Se ili estos pli multaj, la individuaj membroj ricevos en aprilo voŠdonilon por elekti siajn reprezentantojn per baloto.

    Uzu vian demokratian rajton reprezenti°i en la supera gvidorgano de UEA!

    Osmo Buller
    ěenerala Direktoro de UEA


    Landa kongreso kun 500 ali°intoj

    La 87a Japana Esperanto-Kongreso okazis 13-15 okt 2000 en Kumamoto kun la Šeftemo "Arde, amuze al la nova epoko!". ěin organizis Japana E-Instituto (JEI) kunlabore kun Kumamoto E-Grupo kaj Kju■ua E-Ligo. Al la kongreso ali°is 500 personoj, inkluzive de 204 moralaj partoprenantoj. Post la inařguro, kiun prezidis Unoki Takanori kaj Yasumura Zyun sekvis La Espero, silenta pre°o por forpasintoj, multaj salutoj kaj raporto pri la japana E-movado en la pasinta unu jaro (Tai Hisayuki).

    Okazis multe da aliaj aran°oj, kiuj estas listigataj Ši-sube.

    Prelegoj. "Lando de Esperanto" de Ma Yong-tae; "La Familio Zamenhof" de Zofia Banet-Fornalowa; "Urba politiko protekti la medion" de Daniel Koenig; "Ligo de Nacioj kaj d-ro Nitobe Inazoo" de Lee Chong-Yeong; "d-ro Korczak" de Zofia Banet-Fornalowa; "Tokutomi Roka kaj Esperanto" de Nakamura Seisi.

    Programeroj de JEI. Azia Agado; Edukado; Ekzameno; ěenerala Kunsido; Projekto 21; Studraporta kunsido; UEA-delegitoj.

    Fakaj Kunsidoj. Ařskultantoj de Ăina Radio Internacia; Bahaismo; Blinduloj; Budhanoj; Go-amantoj; Interreto por Esperanto; Japana Ůako; Junuloj; Laborservo por E-movado per plia°uloj; Medicinistoj kaj Sciencistoj; Oomoto; Radio-Amatoroj; Rilathistorio; Rondo Ken; SAT; Virinoj.

    Aliaj. Bankedo (234 personoj); Gaja-Gaja Kunsido; Ekskurso; Esperanta konversacio; Infana Kongreseto; Intersteno I; Konstanta Kongresa Komitato; Lando de Esperanto; Ossaka-Simpozio.

    La solena fermo estis kronita per la kantado de La Tagi°o.

    Doi Chieko


    Ukrainia asocio kreskas

    Kongreso de Ukrainia E-Asocio okazis 3ľ5 nov 2000 en Kievo. La kongresejo estis bonega salono de scienca konsilio en "Akademio de laboro kaj sociaj rilatoj" ricevita dank' al helpo de estro de unu el grandaj ukrainiaj laboristaj sindikatoj Anatolo MiÂajlenko kaj de Jevgen Kovtonjuk. Partoprenis 42 homoj el 18 urboj de Ukrainio.

    3 nov okazis "sekci-fakaj" kunvenoj: estrarkunsido de UkrEA, ULEI (instruistoj), ULEJ (junularo).

    4 nov okazis la Šefaj eventoj: raportoj de la prezidanto, UkrEA-estraranoj, komisiitoj kaj klubgvidantoj, reelektoj.

    La kongreso konstatis, ke UkrEA dařre kreskas nombre kaj kvalite. La asocio havas 186 membrojn. Multaj el ili brile agadas, ekzemple, Volodimir Pacjurko (kiu kun grupo de gesamideanoj preparas por eldono plenan E-ukrainan vortaron), Vasilj StanoviŠ (dank' al li ni havas ukrainan-Esperantan vortaron kaj E-programon por lernejoj), Mikaelo Lineckij (kiu aktive laboras por popularigo de Esperanto en Kievo) k.m.a.

    Volodimir Hordijenko denove estis elektita kiel prezidanto de UkrEA.

    Lastatage oni diskutis la strategion kaj planojn de UkrEA.

    En la venonta jaro oni intencas realigi oficiali°on de UkrEA kiel nacia socia organizo, pli multe da atento doni al UkrEA-informiloj, evoluigi instruadon (Ši-jare estis fondita Ukrainia Ligo de E-Instruistoj), kvalite plibonigi festivalon Aroma Jalto k.t.p. Grandan intereson kaj subtenon elvokis la junulara tendaro kiun planas organizi komence de julio apud Kievo la junulara grupo de Mikaelo Lineckij.

    Mankis kulturaj aran°oj kaj ekskursoj. La kongreso restas oficiala labora kunveno, sen "dolŠa╝oj", kiuj, certe, ne estas nepraj, sed estus agrabla aldono por laci°intaj de diskutoj kongresanoj.

    Konstantin Demjanenko


    Poma Semajnfino

    Okaze de la lasta semajnfino de oktobro 2000, proksimume 35 junuloj el Francio kaj Germanio partoprenis en Normandio kuiradan semajnfinon, kiu temis Ši-foje pri pomoj.

    Efektive pomoj estas unu el la gravaj man°a╝oj de Normandio. Oni fabrikas tie diversajn alkohola╝ojn el pomoj: la plej ofte trinkata estas cidro, sed ekzistas aliaj, kiujn oni trinkas kiel aperitivon (Pommeau) ař digestigilon (Calvados).

    Tiu poma renkonti°o disvolvi°is °uste en la franca departemento Calvados, 40 km sude de la Šefurbo Caen. La homoj kunvenis en kampara gastejo en plena naturo kaj tute apud beleta kaj flustre fluanta rivereto.

    La Šefa agado estis preparado kaj kuirado lař diversaj receptoj, kiuj entenis pomojn. Kompreneble ni pasigis multe da tempo sen■eligante pomojn, sed samtempe ni povis babili kaj kelkaj personoj eŠ muzikludis por agrabligi la etoson por tiuj, kiuj laboris. Vi eble havos ideeton pri tio, kion ni kuiradis, se mi donas al vi titolojn kiel "poma omleto", "flava gado kun pomoj kaj poreoj", "rostitaj pomoj kun kaprina froma°o", "lentokareo kun pomoj", "sangokolbaso kun pomoj", "brasika salato kun pomoj kaj froma°o", "kokido kun cidro kaj cepoj", ktp... sen forgesi la faman pomtorton.

    FeliŠe, ni ne nur kuiradis, sed ankař amuzi°is kaj ekskursis. Ekzemple, sabate ni vizitis pomarbejon, kie kulturistoj Šiuařtune fabrikas cidron el diversaj pomspecoj. Ili tute ne aldonas sukeron ař kemia╝ojn, kaj post la gustumado (vidu sur la suba foto) ni konstatis, ke tiu cidro estas ege bongusta.
    Frandado de cidro en la Poma Semajnfino
    Dum la vespero post la vesperman°o la organizantoj surprizis Šiujn per kvar lokaj muzikistoj, kiujn ili invitis por dancigi la homojn per diversaj folkloraj kaj tradiciaj popolmuzikoj. Kaj dum du plenaj horoj estis granda festo en la gastejo.

    La simpatia renkonti°o fini°is dimanŠe, sed tiu tago estis ankař la okazo viziti la apudurbetan pomfoiron, kie eblis malkovri kaj vidi Šiujn pomspecojn kulturitajn en Normandio.

    Yves Bachimont


    Samideanece apud maro

    Preskař cent personoj, inkluzive de 38 alilandanoj el 11 landoj, ali°is al la 8a Internacia E-Semajno de la Kulturo kaj Turismo, kiu okazis 30 sep ľ 7 okt en Blanes (Katalunio Ś Hispanio).

    Ăiuj partoprenantoj estis akceptitaj de la vicurbestro Antoni Fernßndez, kiu salutis, regalis kaj sugestis ke ni petu al la magistrato la nomigon de unu el la urbaj stratoj Zamenhof ař Esperanto. La lokaj radio kaj televido kaj ╝urnalo La Vanguardia raportis pri la aran°o.

    La kleriga programo estis tre bona. La partoprenantoj povis ařskulti multajn prelegojn: "La popolstilo en la poezio de GarcÝa Lorca" kaj "Antonio Machado" (Marco Botella), "Ăe la sojlo de la tria jarmilo" (Giordano Moya); "Bosnio" (Gabriele TrÚanton); "La scienco de ekonomio" (MartÝ Guerrero); "Ău ni ankorař vivas en triba epoko?" (Luis Serrano PŔrez). Krome oni havis tri vesperajn debatojn pri apartaj temoj.

    Ni ekskursis en bela apudborda °ardeno "Mar i Mutra", en vulkana regiono, kaj en Tossa de Mar en Costa Brava (■ipe). Sukcesis la vesperaj distraj programoj precipe la ╝ařda nokto, pro la kantado de "Habaneras" fare de ensemblo Kvar Ventoj kiu entuziasmigis la Šeestantaron. (Krome al tio oni devas aldoni trinkadon de "cremat", fama kataluna trinka╝o el rumo kaj sukero Ś sed flamigita.)

    Nia itala samideanino Carla di Lorenci kiu kiel kutime Šiam estis preta instrui Esperanton, Ši-jare havis gravan taskon, Šar okazis elementa ekzameno de ILEI/UEA. Al la ekzameno ali°is dek unu kandidatoj, sed nur sep sukcesis.

    Luis Serrano PŔrez
    Inařguro de la Semajno en Blanes
    Sur la foto: Luis Serrano PŔrez (cetere, peranto de La Ondo) en la inařguro.


    Niaj libroj en Frankfurto

    Neatenditan intereson vekis E-libroj de eldonejo KLEKS en la 52a Internacia Librofoiro en Frankfurto (18-23 okt). KLEKS estas unu el la Šefaj pollandaj eldonejoj de lernolibroj por bazlernejoj kaj gimnazioj.

    La E-libroj estis prezentitaj meze de multaj pollingvaj libroj kadre de profesie aran°ita stando. La libroj de KLEKS estis ver■ajne la solaj E-libroj en la Foiro, kaj eble pro tio la vizitantoj de la stando plej ofte demandis pri libroj en Esperanto kaj tre afable rilatis al ili. La vizitantoj volonte rakontis, ke ili konas adreson de E-klubo en ilia urbo k.t.p.

    Vidante la kompaktdiskon Ni tostu la verdan fortunon multaj miris, ke eblas kanti en Esperanto. Ăiu interesito ricevis slipeton kun kelkaj E-retadresoj de kursoj kaj informoj en diversaj lingvoj. Krome, dum la foiro la posedanto de KLEKS, Georgo Handzlik, pli ol centfoje "prelegetis" pri Esperanto. Kvankam dum la Foiro oni °enerale negocis en la angla, tamen la unua vizitanto de la stando diris: "Ankař mi parolas Esperante". Li estis ŠeÂa eldonisto Ivo Zelezny.

    En la foiro KLEKS ricevis de Ryszard Kapu■cinski permeson eldoni lian libron Heban en Esperanto. Li diris: "Estus interese havi propran libron en Esperanto, kompreneble".

    Vekis atenton de eksterlandaj eldonistoj La granda libro de anekdotoj Ś kolekto de historietoj el la vivo de famuloj. Pluraj eldonistoj petis pri rajtoj por alilingvaj eldonoj. La ařtoro de tiu pollingva libro estas Andreo Pettyn Ś la multjara Šefredaktoro de la E-redakcio de Pola Radio.

    Georgo Handzlik


    La kvara GRUPE

    GRUPE-4, la kvara Gliwice-a Rendevuo de Uzantoj kaj Praktikantoj de Esperanto, okazis en sudpollanda urbo Gliwice 10-12 nov 2000. La malfermon partoprenis preskař 50 personoj. Nome de la urbaj instancoj salutis prezidanto de la urba konsilantaro Zdzislaw Goliszewski.

    GRUPE-4 estis ligita kun la 750-a datreveno de la urbo Gliwice.

    Dum diversaj programeroj oni multe parolis pri la preparo de la novaj programoj por la instruado de nia lingvo en Pollando. Krome estis kelkaj interesaj prelegoj, interalie pri: uzado de interreto (Stanislaw Mandrak), historio de Esperanto (Zofia Banet-Fornalowa) kaj E-konkurso de Marian Zdankowski.

    Dum vesperoj prezenti°is Jerzy Fornal kun interesa filmo pri lia restado en Japanio, Jadwiga Gibczynska kun teatra╝o Verda ZOO kaj Georgo Handzlik kun Šiam belegaj kantoj.

    DimanŠe okazis esperanta sankta meso kiun celebris pola animzorganto pastro Jozef Zielonka kaj loka E-animzorganto pastro Jan Sieminski.

    Poste prezenti°is konata krakova grupo Kamea kun interesaj kaj bone preparitaj kantoj. Okazis ankař renkonti°o kun la Ăefa Estraro de PEA.

    Stanislaw Mandrak


    Por infanoj kaj komencantoj

    Kultura Centro Esperantista (La Chaux-de-Fonds, Svislando) kaj la najbara privata lernejo La Granda Ursino organizis sukcesan monatfinon por familioj 28ľ29 okt 2000. Partoprenis 18 infanoj kaj 12 plenkreskuloj, plejparte gepatroj kaj infanoj de tiu lernejo.

    Du grupoj por komencantoj estis gvidataj de Jacqueline Poř respektive Giorgio Silfer (kun la asisto de Anjo Amika kaj ■ia gitaro), dum al ekprogresantoj instruis Olivier Tzaut, interesa pedagogo kaj kanzonisto; ankař por li la gitaro kaj kantado estis utilaj helpiloj.

    La lernejo proponas nian lingvon en sia deviga programo, jam la trian jaron. La lernejo mem, estrata de Vera Zaslavsky, ankař esperantistino, estas malgranda: nur 24 infanoj estas akceptitaj Šiujare.

    En sia grupo d-ro Silfer eksperimentis la proponon de kulturaj detaloj, apud la strukturo kaj leksiko de la lingvo, kun kreskanta intereso Še la partoprenantoj. Ili cetere miris ke, per la nova metodo, ili parolas kaj komprenas Esperanton ekde la unua leciono.

    HeKo


    KAEST 2000: renkonti°o de fakaj aplikantoj de Esperanto

    10ľ12 nov okazis en Prago Kolokvo Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko kiun aran°is ĂeÂa E-Asocio kiel sian kontribuon al Kampanjo 2000 sub ařspicioj de UEA. ěin partoprenis entute 41 personoj el 11 landoj.

    La traktado okazis en tri sinsekvaj sekcioj, nome "Ekonomio sojle al la tria jarmilo" (7 kontribuoj), "Terminologiaj problemoj de fakaj aplikoj de Esperanto" (10 kontribuoj) kaj "Scienco kaj tekniko °enerale" (4 kontribuoj).

    DimanŠe Še "ronda tablo" la partoprenantoj diskutis la estontecon de KAEST kaj decidis ke la sekva aran°o okazos je la sama temo post du jaroj; kiel temo de la unua sekcio estis difinita "Elektronikaj rimedoj", dum la temoj de la dua kaj tria sekcioj restos tradiciaj. Estis ankař rekomendite ■an°i la nomon al Konferenco anstatař Kolokvo, kion la lokaj organizantoj akceptis. Post du jaroj do okazos KAEST 2002 "Konferenco Aplikoj de Esperanto en scienco kaj tekniko".

    Antař la kolokvo okazis terminologia seminario pri fervoja transporto kaj trafiko en Dobrichovice apud Prago sub ařspicioj de IFEF. Ăeestis °in nur 8 partoprenantoj de 3 landoj, tamen °iaj partoprenantoj esprimis kontenton pri eblo povi profunde sen tempa premo pridiskuti terminarajn problemojn de sia fako kaj deziron ripeti °in antař venonta KAEST.

    Petro Chrdle


    Okemo 2000

    Same kiel en la antařaj jaroj, ni renkonti°is por la sepa fojo Še Okemo dum la longa semajnfino de la "Malkovro de Ameriko" (7ľ9 okt). Okemo estas monteto en la ■tato Vermonto, fama kiel loko por skiado, sed Šar ni iris antař la skisezono ni povis uzi nur na°ejon, kiam ne estis kunvenoj.

    La renkonti°on organizis Normand Fleuri el Montrealo. Partoprenis ne malpli ol 50 personoj el Kanado kaj Usono kaj Gonzalo Bermudez el Kolombio. La renkonti°o estis tre vigla. Estis programeroj dum la tuta tempo, kaj ankař estis baza kaj meza lingvokursoj.

    Dum la renkonti°o mi prelegis pri mia instru-disketo, kiun mi donis al Šiu ařskultinto. Normand Fleury prelegis pri Hongkongo. Li iris tien por E-renkonti°o kaj restis tie dum tri semajnoj, Šiam inter esperantistoj. Bill Maxey prelegis dufoje pri "Unu plia jaro en Esperantio" kaj "Alia perspektivo por Esperanto en Lernejoj". Li ankař estis instruisto por la meznivela kurso. Amanda Higley prelegis pri "Kelkaj pripensoj por la revivigado de Esperanto-movado en Nord-Ameriko". Ůi voja°is tra Eřropo dum 16 monatoj kaj post sia reveno, ■i voja°as en Usono por prelegi al neesperantistoj, precipe Še universitatoj.

    La kunveno estis tre agrabla, kaj ni Šiuj promesis reveni en oktobro 2001.

    Enrique Ellemberg


    Montkabana Renkonti°o

    Mezeřropaj esperantistoj kiuj ■atas montmigradon kaj naturon °enerale jam scias kion fari septembre Ś rezervi la MKR-semajnfinon, preni liberan vendredon antaře, prepari monttařgajn ■uojn kaj aliajn ilojn por montmigradoj kaj ekskursoj kaj eki al MKRejo. Dum 10 jaroj Ařstria E-Junularo organizis MKR-on en Ařstrio kaj la renkonti°o diskoni°is pro °uado de naturo kaj montoj en agrabla E-etoso.

    Tamen post 10 jaroj venis la tempo por ■an°oj kaj organizadon transprenis Kroatia Esperanta Junulara Asocio kaj organizis Ši-jare la 11-an MontKabanan Renkonti°on en Slovenio kaj tiel la aran°o i°is eŠ pli internacia. Ăi-jare estis elektita slovena parto de Juliaj Alpoj, pli precize ErjavŠeva koŠa (montkabano de Erjavec) Še trapasejo Vr■iŠ en nordokcidenta angulo de Slovenio, je nur kelkaj kilometroj de la ařstria kaj italia limoj.

    Lař la partoprenantaro Ši-jara MKR estis la tria plej granda. 36 homoj el 7 landoj Šeestis kaj granda nova╝o estis ke infanoj amase venis Ś la aran°o estis bona ■anco por nova renkonti°o de junaj denaskaj parolantoj.

    Kiel kutime, la programo estis simpla Ś tage oni montmigris kaj vespere oni babilis, ludis ař simple ripozis post la tuttaga ekskurso sub la forta montara suno kaj fre■a aero. Pli fortaj kaj pli spertaj atingis la plej altajn pintojn en la Širkařa╝o (Prisojnik 2547 m, kaj Mala Mojstrovka 2332 m) kaj tiuj kiuj preferas pli facilajn promenadojn vizitis pintetojn pli proksime al la montkabano, man°is arbarajn berojn kaj sunumis.
    Esperantistoj en la 11a MKR
    Lastatage Šiuj kune vizitis fonton kaj akvofalon de rivero SoŠa kaj sunumis apud vigla kaj lařta rivereto. La heroino de la tuta renkonti°o estis eta 8-jara°a hungarino Sara, kiu sukcese surgrimpis kun sia patro Istvßn ambař plej altajn pintojn.

    MKR jam havas siajn kutimajn partoprenantojn kiuj venas (preskař) Šiujare, kaj la Šefa grundo estas la senpretenda trankvila etoso, naturbelecoj ... eta pařzo en la tempo, kiam oni ankorař ne forgesis somerajn feriojn kaj E-aran°ojn kaj adiařas kun belaj sunplenaj tagoj.

    Vanja RadovanoviŠ


    Trilanda Renkonti°o

    17 sep 2000 okazis la ařtuna Trilanda Renkonti°o sur la Germania flanko de la regiono inter Lie°o (LiŔge/ Luik/LŘttich), MastriÂto (Maastricht) kaj AÂeno (Aachen/Aix-la-Chapelle/ Aken). Organizis °in samideano Klaus Hogen el Herzogenrath, prelegis Claus (Nikolao) GŘnkel el Eschweiler. Partoprenis almenař tridek geesperantistoj el la tri landoj Nederlando, Belgio kaj Germanio.

    La kunvenejo estis en la Eschweilera kvartalo DŘrwiss tre proksima al la apuda vila°o Inden, kiu nun estas malkonstruata. Temo apud la prelego pri amuza etimologio estis vizito de tiu loko detruata, kie la gepartoprenantoj povis viziti ankorař nur kelkajn domojn, dum la plejparto, ankař la kirko, estis jam tute fordragita. Poste oni veturis al la novkonstruita vila°o Inden-Altdorf kun ties novaj domoj, novaj vendejoj, novaj pre°ejoj, novaj stratoj tie, kie antař kelkaj jaroj estis nur kampoj.

    Kialo por tiu malkonstruado kaj novkonstruado: en la regiono de Eschweiler inter AÂeno kaj Kolonjo (K÷ln/Cologne/Keulen) trovi°as brunkarbo, t.n. lignito, kiun oni jam dum jardekoj ekspluatas kaj surloke forbruligas en elektrocentraloj.

    Claus GŘnkel


    David GainesEsperanta Simfonio

    La Moravia filharmonio en urbo Olomouc (ĂeÂio) dum la 55-jara ekzistado gastigis multe da famaj personoj, ekz-e, Mstislav RostropoviŠ, Gennadij Ro╝destvenskij, Szizuka Ishikawa, Svjatoslav RiÂter, Yehudi Menuhin k.m.a.

    6 okt 2000 en la filharmonio okazis eksterordinara koncerto. Kunlabore kun Master Musicians Collective Boston (Usono) la Moravia filharmonio prezentis Simfonion n-ro 1 La Esperanta kun E-teksto por mezsopranulino kaj orkestro de usona komponisto David Gaines.

    La kvar movimentoj uzas tekstojn de L.L. Zamenhof, Marjorie Boulton, Penka Papazova kaj de Gaines mem. La solistoj estis Antonin Hradil (ĂeÂio) violonisto, kaj Kimball Wheeler (Usono) mezsopranulino. La dirigento estis Vit Micka. La eksterordinaran koncerton vizitis cent ařskultantoj el Olomouc kaj multaj esperantistoj el Moravio kaj Bohemio.

    Dum la koncerto la publiko klare ařdis, ke Esperanto servas tiel bele kiel la itala kaj la franca por esprimi Šiujn emociojn! La simfonio dařras 30 minutojn kaj °i miksas erojn, kiuj venis el la voja°oj de Gaines en Bulgario kaj Brazilo, kompreneble ankař en Usono. La majstro komponis seriozan verkon, pro kiu Šiu esperantisto povas fieri.

    Fine de la koncerto la ařskultantoj longe, sincere kaj varme aplařdis ne nur al la orkestro, solistoj kaj la dirigento, sed ankař al David Gaines, kiu Šeestis la prezenton. Lař liaj vortoj tio estis por li agrabla surprizo, Šar tiom da ařskultantoj ne estus en Usono.

    Komponisto David Gaines estas rekonita internacie pro sia muziko.

    Li estis gastkomponisto de la Universitato de York (Britio), Konservatorio de Reykjavik (Islando) kaj Internacia Muzika Seminario de Stara Zagora (Bulgario). D-ro Gaines posedas diplomojn de Northwestern University, American University kaj Peabody Konservatorio de Johns Hopkins University, kie li doktori°is en 1989. Li ricevis premiojn kaj subvenciojn de diversaj instancoj.

    En 1995, la muzikfirmo HTD Records (Britio) petis lin verki la notojn por la novaj kompaktdiskaj eldonoj de Turn of the Cards (Turno de la kartoj) kaj Scheherezade And Other Stories (Ůarazada kaj aliaj rakontoj) Ś du plej bonaj diskoj de la mezsepdekaj jaroj de la brita grupo Renaissance.

    Antař la koncerto okazis registrado de kompaktdisko, kiu estos preta en 2001. ěi estos havebla ankař Še la kutimaj E-libroservoj.

    Ladislav Lani


    Pilgrimvojo

    Pilgrimvojo de fido sur la tero Ś jen la slogano de la kristana komunejo de TaizÚ en orienta Francio. Komune iras tiun vojon kelkdek viroj monaÂece kunvivantaj; Šiusemajne centoj ař miloj da vizitantoj, Šefe gejunuloj; kaj aro da homoj kiuj venas por helpi dum kelkaj monatoj.

    Plej gravaj en la taga ritmo en TaizÚ estas tri komunaj pre°adoj. Dum ili oni multe kantas la tipajn kantojn de TaizÚ: medita ripeto de unuopaj frazoj je melodioj ofte iom similaj al gregoriaj kantoj, dum solisto kantas strofojn. Teksto el la Biblio estas legata, kun ripeto de la Šefaj frazoj en multaj lingvoj. Ăiam ankař estas propeta pre°o kaj tempo de silento.

    Krome Šiumatene komunejanoj (nomataj fratoj) faras enkondukon en biblian tekston. Dum la tago estas okazo diskuti pri °i en malgrandaj rondoj.

    La vivstilo en TaizÚ estas simpla. La partoprenantoj lo°as en kabanoj ař en tendoj.

    Ili Ś same kiel la fratoj kaj la kunlaborantoj Ś venas el la tuta mondo, parolas multajn lingvojn, venas el diversaj eklezioj. Certe tre konvena loko por Esperanto.

    Tion opiniis ankař kelkaj germanaj esperantistoj, kiuj organizis partoprenon de E-parolantoj en ařgusto. Tio okazis nun jam la duan fojon, sed Ši-foje estis malpli da partoprenantoj ol en 1998, kaj plej multaj estis komencantoj. Do Ši-foje ne eblis starigi proprajn esperantlingvajn diskutrondojn. Sed tio havis ankař avanta°on, Šar Esperanto tiel estis pli rimarkata Ś ni ne multe restis inter ni. Kaj oni povis konstati, ke la intereso pri Esperanto Še la aliaj vizitantoj estis multe pli granda ol Še la avera°a lo°antaro de Eřropo.

    Kontraste al tiu °ojiga situacio ne estas rimarkebla intereso Še la fratoj. Kiel jam Še antařaj okazoj ni spertis nur toleron, maksimume ioman bonvolon, sed neniun deziron okupi°i pri la temo ař lasi nin uzi iujn rimedojn (tempon, spacon, ...) de ili por °i.

    Ekzemple ne eblis dismeti foliojn kun tekstoj el la Letero el TaizÚ (gazeteto de la komunejo) en Esperanto apud la alilingvaj Leteroj.

    Reinhard PflŘger


    Rusa semajno en Francio

    1ľ4 nov okazis en Kvinpetalo (Francio) "Rusa Semajno", gvidita de Nina Kor╝enevskaja-Gouriou, universitata instruistino pri la rusa lingvo en Aix-en-Provence. Ăiumatene ■i instruis al ni la rusan lingvon kies alfabeto estas tute stranga lař mi, Šar mi devis alkutimi°i al literoj nekutimaj kaj al prononcado kelkfoje malfacila.

    Ăeestis ankař Natalja AroloviŠ, instruistino pri muziko en Moskvo kaj Michel Zakovski, franco latvdevena. Tiuj tri ruslingvanoj lařtlegis la samajn vortojn lař siaj regione variaj akŠentoj, kio permesis al ni ařskulti diversajn prononcmanierojn.

    Posttagmeze kaj vespere Natalja parolis al ni pri la "rusa animo", prelegis pri rusaj pentristoj de la 19-a jarcento kun projekciado de belaj diapozitivoj. Ůi ankař montris serion da diapozitivoj pri ovoj el oro, kovritaj per ceramiko kun surprizo interne. Tiujn mendis Šiujare la Caroj fine de la deknařa jarcento Še la franca fabrikanto FabergÚ. Natalja kantis popolkantojn, ruse kaj esperante. Krome ni spektis vidbendojn.

    Ni ne forgesu la rusan kuirarton: frande ni gustumis bonegajn "■Ši" (brasiksupo) kaj specialan salaton.

    Ăiuj rehejmi°is kun la deziro pliprofundigi siajn sciojn pri Rusio, kaj tre kontentaj pri tiu restado.

    Natalja denove prelegis pri rusaj pentristoj vespere 11 nov en Parizo, lař invito de SAT-Amikaro kaj kantis same kiel en Kvinpetalo. Ăeestis Širkař 40 personoj. Yves Peyraut, prezidanto de la Plenumkomitato de SAT, dankis ■in.

    Josette Vonay


    KURTE

    Prezidento de Israelo Moshe Katsav reciprokis la gratulojn de la organizantoj de UK-85 per dankletero al la prezidinto de LKK, d-ro Amri Wandel. (GK UEA)

    Responde al la deputito Hervß Gaymard, post instigo de la asocio "Espervive Savoie", la ministro de edukado, Jack Lang, respondis ke li konati°is kun la levitaj demandoj kun intereso k aldonis: "Mi tuj taskos la koncernan servon pristudi tiun dosieron kun plej granda zorgo kaj ne ignoros informi vin pri la sekvoj". (Henri Masson)

    Prezidanto de Young European Federalist, Paolo Vacca, alvokis la e-istojn partopreni 7 dec 2000 la Federistan Manifestacion en Nico, dum tie kunsidos la ■tatestroj de EU. (Interredaktore)

    Mezeřropa E-Konsulti°o (Zagrebo, 15Ś17 sep) kun delegitoj el ĂeÂio, Hungario, Kroatio, Pollando, Slovakio k Slovenio proponis fondi UEA-komisionon pri Mezeřropo. (Esperanto)

    En Selce apud Crikvenica (Kroatio) renovi°is k reprenis sian iaman nomon Esperanto-Pensiono, kvankam la nova estro ne estas e-isto. (Tempo)

    Tramhaltejo sur la placo Esperanto tÚr estas la 12a ZEO en la hungara urbo Miskolc. (Heroldo de Esperanto)

    Premio Ossaka, la plej presti°a E-premio en Japanio, estis Ši-jare alju°ita al s-ro Konisi Gaku, pro lia granda kontribuo al esperantigo de japanaj noveloj k kantoj. (La Revuo Orienta)

    La estraro de E-Asocio de Finnlando subvenciis per 4 mil markoj rok-grupon DolŠamar por partopreno en kultura festivalo en Francio. (Esperantolehti)

    Brazila ILEI-sekcio raportis pri la pasintjara E-instruado en Brazilo: baza kurso Ś 956 kursfinintoj (el 1348 ali°intoj); mezgrada kurso Ś 689 (869); supera kurso Ś 103 (147); instruista kurso Ś 21 (42); la kursoj okazis en E-Societoj, spiritismaj societoj, privataj lernejoj k en universitato. (Brazila Esperantisto)

    La movada Jarlibro de Japana E-Instituto, enhavas adresojn de 15 tutlandaj k regionaj grupoj (ankař JEI mem), 21 fakaj grupoj k 90 lokaj grupoj; el la lastaj 84 kluboj raportis pri siaj 1757 membroj. En JEI mem membras Š. 1400 e-istoj, sed multaj el ili apartenas al neniu loka societo. (La Revuo Orienta)

    Kadre de sia mondvoja°o, Rachel Prual k David Cholet post Israelo (UK-85), Jordanio, Egiptio k Turkio fine de oktobro k komence de novembro restadis en Irano; ili renkonti°is kun lokaj e-istoj k vizitis Šiumatenan ╝urnalon Iran (1 mln. ekz., organo de la nova╝agentejo de IRNA), kiu 9 nov aperigis artikolon pri ili. (IER)


    Festivalo en Ăuva■io

    Rusa danco en la Internacia Koncerto

    Mil personoj kunvenis por la Šefa programo de la Lingva Festivalo en Ăeboksary (21-22 okt 2000) celante viziti almenař 7 el proponitaj 38 lingvoj, °ui komunikadon kun neordinaraj instruistoj-lingvoportantoj, partopreni konkurson de poliglotoj, ař iom babili en afrikaj lingvoj dum la konkurso "Lingua Franca". Kaj Šefe por malfermi la diverskoloran, neforgeseblan mondon de internacia komunikado Ś la mondon, kiu estas libera de lingvaj baroj kaj internacia miskompreno; la mondon, kie regas egalrajteco de lingvoj kaj nacioj, spite al ilia malsimileco.

    Post longaj kaj vanaj provoj trovi tařgan, vastan, multŠambran ejon, la organizantoj turnis sin al la rektoro de Pedagogia Universitato de Ăuva■a Respubliko. La rektoro konsentis helpi. Sed pro manko de granda koncerta halo en la Universitato, oni decidis por la solena malfermo kaj koncertoj okupi la halon de eksa Palaco de pioniroj.

    Ăi-jare la organizantoj realigis sian revon pri antařprogramo: pasis la semajno de fremdlingvaj filmoj en kinejoj, okazis tradicia konkurso de infandesegna╝oj. Ege interesaj kaj neforgeseblaj estis renkonti°oj kun honoraj gastoj en alt- kaj mezlernejoj.

    Speciale al la Festivalo venis Bertrand Menciassi, reprezentanto de la Eřropa Buroo por malpli uzataj lingvoj (Belgio); Čaklin Bularia, ata■eo de la franca ambasado en Ruslando; Jo╝ef Goretitj, direktoro de la Kultura, scienca kaj informa centro de Hungario en Moskvo; Viktor Votinov, doktoro pri pedagogiaj sciencoj, profesoro, membro de la Internacia pedagogia akademio (Ruslando); Mohammed Al-Samaraj (Irako), doktoranto de la katedro pri irana literaturo, Veronika Acsadi, prezidanto de Hungara Esperantista Junulara Asocio; Sonja PetroviŠ, reprezentanto de la Serba E-junularo.

    La Festivalo funkciis kiel bona horlo°o: glate, konkorde, senhalte. La koncerto de la grupo el Uljanovsk, kiu kantis mezepokajn kantojn, kaj internacia koncerto donis bonajn eblecojn ripozi kaj spekti la feston de diversnaciaj dancoj kaj kantoj.

    Dank' al la sukcesaj Festivaloj en Ăeboksary, ankař junularaj E-organizoj en Svedio, Serbio planas okazigi similajn Festivalojn.

    Jekaterina Burmisova
    Oljga Ivannikova
    Vitalik Malenko


    StRIGo en nova formo

    La 6a StRIGo (Studa Renkonti°o de Iniciatema Generacio, Ivanovo, 4ľ7 nov 2000) eble devus havi alian nomon, tiom malsimila °i aspektis al la antařaj StRIGoj. Ver■ajne pro tio al °i ne venis multaj el la Šiamaj partoprenintoj. Ili diris, ke ne interesi°as pri la temo "Kluba agado: tra sperto kaj surprizi°o". Ankorař pluraj ne venis, Šar la renkonti°o lastmomente estis transigita de Tverj (kie oni subite rifuzis pri la ejo) al Ivanovo (kie oni sukcesis °in rapide trovi).

    Tamen pli ol 90 personoj el Kostroma, Peterburgo, Moskvo, Ni╝nij Novgorod, Ăeboksary, Uljanovsk, Nabere╝nije Ăelni kaj Ivanovo atingis StRIGon kaj sukcese "klubumis".

    La koncepto proponita de Dmitrij O■Šepkov kaj realigita de Irina GonŠarova kune kun diversurba teamo antařvidis, ke la teoriaj scioj tuj estis aplikataj en la praktiko: kadre de la enrenkonti°aj provizoraj kluboj. Da tiuj estis tri. Komence ili formi°is kiel amasaj lo°Šambroj (ja Šiuj kiel kutime lo°is en klasŠambroj de mezlernejo), nomitaj Tverj, Tula kaj Rjazanj. Poste oni konati°is kaj fondis tie E-klubojn. Tiuj kluboj strukturigis sin kaj plenumis diversajn taskojn. La kluboj rezultis tre amikaj kaj agemaj kaj estis neniu tasko, kiun ili ne povus plenumi.

    Fine de StRIGo oni apenař povis rememori, en kiu urbo Šio okazas. La programo estis tiom densa, ke iri eksteren tempo mankis. Krom la tema programo oni vizitis kursojn, koncertojn, partoprenis lingvajn konkursojn, ařskultis bardojn ks.

    Do, StRIGo denove sukcesis, eŠ en nova formo kaj nova konsisto.

    Andrej Grigorjevskij


    Oni povas paroli pri vera triumfoů

    Kiel ni menciis en la novembra kajero de La Ondo, antař nelonge Julia Dmitrijevskaja-Nilsson sukcese defendis esperantologian diserta╝on "Internacia Esperanto-movado kiel subjekto de interkultura komunikado". La nova scienckandidato afable konsentis respondi al niaj demandoj. En 1986 mi venis labori al norda urbo Vorkuta (Komio) kiel televida ╝urnalisto. Post unu jaro (la jaro de la centjari°o de Esperanto), en Vorkuta ekfunkciis E-kurso de M.Bron■tejn por kelkaj personoj, kiuj ne timis veni al la lecionoj tra ne°o■tormoj kaj frostego. Poste mi hazarde trafis al la UK en Kubo (1990), sekvis Svedio, mia edzini°o al skandinavo Nilsson, laboro de internacia ╝urnalisto en Afriko, Ameriko, Eřropo, Proksima Oriento...

    Tamen ver■ajne la virina intuicio (Šar Ši tie mi renkontis mian nunan edzon) denove venigis min al Peterburgo, kie mi speciali°is pri kulturologio en la Universitato de Sindikatoj.

    Mi simple citu la vortojn de mia kuratoro, doktoro pri pedagogio kaj pri kulturologio, A.P.Markov:
    ôMin invitis la vicrektoro kaj diris: "Al mi venis freneza junulino kun nekredebla temo kaj neimageblaj materialoj. Eble vi rigardos?". Poste en la bankedo okaze de la brila diserto la rektoro diris: "Ja tio povus esti ankař mia triumfo! Tamen mi preteratentis!ö
    Min helpis ne multaj: M.Abolskaja; mia sveda eksedzo, kiu spite al la divorco restis mia amiko; vi Boris; kaj certe M.Bron■tejn. Kelkaj peterburgaj esperantistoj sendis bonegan nefermitan leteron al la disert-atesta komisiono. La materialo ne mankis, ja mi dum 13 jaroj estas en la movado. Pri la teoria parto helpis fama ruslanda kulturologo, profesoro Markov, kiu post nia trijara kunlaborado aprobis Esperanton kaj alte taksis °in. Tamen mi konsentas kun li, ke inter la esperantistoj multas stranguloj. Nenio simila okazis. Peterburgo estas tre tolerema urbo, kaj oni tre favore akceptis Esperanton. Mi komprenis, ke la diserto estos sukcesa ankorař dum la anticipa diskutado. Sed mi ne atendis, ke fama geografo Ju.D.Dmitrijevskij surprize diros kelkajn frazojn en Esperanto, ke parenco de docento M.I.Ord╝onikidze partoprenis la 2an (!) UKon, ke profesoro Usyskin recenzis la diploman verkon de esperantistino O.S.Moisejeva pri la peterburga E-movado.

    La antařdiserta diskutado transformi°is je tre interesa interparolo. Ankař la defendo estis interesa.

    Tre emocie raportis la oponantoj: doktoro de filozofio prof. Ju.M.Ůor kaj docento de filologio E.V.Čeltova. Fakte ili ne oponis, sed subtenis Esperanton. Poste oni diris al mi, ke la diserto estis absolute glata kaj brila Ś Šiuj 15 profesoroj en la komisiono balotis por.

    La tuta alportita materialo estis tuj disprenita; se vi vidus kun kia granda intereso la altrangaj scienculoj foliumis la porinfanan lernolibron de M. Abolskaja!

    Oni povas paroli pri vera triumfo, sed por ne ■ajni tro malmodesta, °ian pli grandan parton mi atribuas al Esperanto.

    En perspektivo estas libro kun kompara analizo de proverboj en la angla, Esperanto kaj masai (lingvo en Kenjo).

    Mi jam kolektis la materialon, kaj tiucele mi partoprenis sciencan ekspedicion en Afriko; baldař mi denove veturos al tiu kontinento.

    Eble mi verkos ankař lernolibron de Esperanto. Dum tri jaroj mi instruas Esperanton, kaj al miaj lernantoj (ilia nombro jam atingis 400) ofte mankas sprita, originala lernolibro. Kaj, kompreneble, mi ne Šesos instrui.

    Mi bedařras nur, ke pro la multaj okupoj mi ne povas ofte viziti la tri peterburgajn E-klubojn.

    Intervjuis Boris Kondratjev
    Julia Dmitrijevskaja-Nilsson
    Sur la foto: Julia Dmitrijevskaja-Nilsson (dekstre en la malsupra vico) kun kelkaj el siaj E-lernantoj.


    Ankorař kelkaj plebaj komentoj

    (Reage al la eseo de Walter »elazny en LOdE. 2000: 2ľ5)

    Ăiu organizo uzas grandan parton de siaj rimedoj por vivteni sin mem. Estas (populara) utopio ke relative granda asocio povas forigi Šiujn dungitojn kaj dediŠi sian tutan monhavon al rekta alekstera ař pli videbla laboro. Pluraj grupetoj ene en Esperantujo, pro libervola laboro sukcesas agadi, eldoni altnivelajn publika╝ojn sen pagitaj dungitoj.

    Sed komparante UEA kun aliaj organizoj samgrandaj, kun internacia agadkampo, mi dubas ke 11-12 oficistoj estas multe. UEA estas nia plej vigla eldonisto (14 titoloj lastjare), ofertas la senkompare plej grandan libroservon, eldonas sian Jarlibron, Esperanton kaj Kontakton, kunordigas landajn asociojn, organizas UK, per sia kontosistemo faciligas transpagon ktp. Mallonge, °i faras bazajn servojn kiuj helpas funkciigi la esperanto-komunumon kaj la praktikan umadon de avera°a (monhava) esperantisto.

    Ău »elazny povas klarigi, kiel malcentrigo povus pliefikigi tiujn servojn? Ař Šu ni bezonas tute aliajn servojn, kiujn nun ne prizorgas CO? La teknologia evoluo malgravigas distancojn kaj oficialajn strukturojn. Ău niaj tradiciaj asocioj sukcesos reteni la membraron per allogaj ofertoj ař admonado pri idealismaj predoj? Ău ni plu bezonos ilin?

    Substanca estas la kritiko pri nenecesaj elspezoj pro loki°o de CO en altkosta lando. Se la samaj servoj estas plenumeblaj de aliaj landoj kun malpli altaj kostoj kaj same favoraj cirkonstancoj (kaj plimalplia certeco ke tiel restos) oni serioze diskutu, Šu ne estus inde transloki°i. Iu volas al Bruselo por konvinki EU. »elazny volas Hungarion. Ver■ajne la lasta estus pli realisma. Sed tiam oni ankař pritraktu la eksterekonomiajn konsekvencojn de tia transloki°o. Kiom, ekz-e, signifas la rilatoj kun vizdonaj instancoj en Nederlando, kiuj ebligas rapidan enigon de ekstereřropanoj? Anstatař paroli pri oficistoj rabie trolaborantaj kvazař uzurpantoj, oni diskutu, Šu ekz estas sa°e meti mondonacojn en bankon kaj vivi per interezoj, kiam CO estas tiom malmoderna ke eŠ Šiu unuopa retmesa°o estas paperigata pro manko de komputiloj.

    Neniu povas "°ui membrecon", retorike brilas »elazny. La cetera skribita╝o pri esperanto en la tria mondo bedařrinde ne same trafas. La saman vidpunkton, ke Afriko ne bezonas esperanton pro pli akraj problemoj, iam prezentis Bernard Golden. Gbeglo Koffi respondis, ke ne Afriko sed afrikanoj bezonas esperanton. Se nur la plej bazaj fizikaj bezonoj estas pli-malpli kontentigitaj, homoj bezonas ion alian por plenigi siajn vivojn. Esperanto nek en Eřropo, nek en la tria mondo solvus "la plej gravajn problemojn". Sed °i riŠigas la vivon al unuopuloj kaj potenciale povus malakrigi kelkajn problemojn rilatantajn al interetna komunikado.

    Ke UEA perkampanje provas disvastigi esperanton en regionoj, kie °is nun "la semo ne trovis fekundan grundon" ne estas pli strange, ol ke Šiuj organizoj provas disvastigi sian agadon kaj mondkoncepton. Ău la konkreta maniero estas la plej tařga estas alia demando, efektive diskutata.

    Kun alia kotizsistemo, kiu prezentus kotizojn realisme pageblajn en malriŠaj landoj, prave UEA povus havi multe pli da membroj. Sed tiuj membroj generus preskař neniun enspezon kaj multajn elspezojn (kotizo pagebla por ordinara ruso ne kovrus la afrankon de Esperanto) se ili disponu la samajn servojn kiel aliaj membroj. Ău tion povus financi transloki°o de CO? Kiel ilin prizorgi sen pliaj oficistoj (kiujn certe ne deziras »elazny)?

    Bard Hekland


    Ău sincera naivo?

    Marcel Hardy en la novembra Ondo penis defendi la sekton "Teorio de FeliŠo", kiun mi nomis fa■isma.

    Li deflanke observis tiun koterion dum unu semajno, sed mi persone konas ilin dum pli ol jardeko (vd. LOdE. 1994:3-4) Ś nu, kies opinio estas pli bazita?

    Li citas el La dan°era lingvo de Lins: favoro al Esperanto ne akordi°as kun fa■ismo kiu persekutis esperantistojn. Prave, sed ja kelkaj germanaj esperantistoj siatempe subtenis fa■ismon Ś kio, cetere, ne savis ilin de ekstermo... Por iom trankviligi s-ron Hardy, mi diru, ke la "feliŠulojn" apenař eblas nomi esperantistoj Ś tre malbone ili posedas la lingvon, kiu por ili ja estas nura reklamilo. Ankař ilia monhelpo (fakte, bagatela) al la moskva kongreso de SAT estis nenio alia ol Šipa reklamkampanjo.

    S-ro Hardy skribas pri "la sukceso de la Kongreso de SAT". Sendube, la kongreso sukcesis finance, donis profiton pro enorme altaj kotizoj. El aliaj vidpunktoj la kongreso ja preskař komplete fiaskis kaj al objektive pensantaj homoj i°is evidente, ke SAT ne havas perspektivojn.

    Legante la replikon de s-ro Hardy kaj pesante liajn argumentojn, mi rememoris, ke antař kelkaj jaroj en Ruslando certan organizon oni opiniis fa■isma. Tiam en televido dokt-aspekta juristo seriozmiene diris, ke oni ne povas nomi tiun organizon "fa■isma", Šar en °iaj titolo kaj statuto tiu vorto ne estas.

    Ău li, samkiel mia oponanto, estis sincere naiva, ař?..

    Valentin Melnikov


    Lingva Šielarko

    Organiza teamo de TEJO-seminario "Lingva Šielarko Ś ponto al kulturaj trezoroj", kiu okazos 25 mar ľ 1 apr 2001 en Eřropa Junulara Centro (Budapest, Hungario), serŠas interpretiston.

    La interpretisto devas:

    Ś perfekte kapabli la anglan kaj Esperanton;

    Ś esti sperta pri la interpretado;

    Ś esti preta kunlabori por la seminario pri antařaj tradukoj de bezonotaj tekstoj kaj poste pri raportoj,

    Ś aparteni al TEJO-a°o (ne nepras, tamen pli bonus).

    La laboron, voja°kostojn, lo°adon kaj man°adon pagos la Eřropa Junulara Centro.

    Rete: kat-jevl@cbx.ru, molod@chuvashia.com

    Jekaterina Jevlampieva
    kunordiganto de la seminario


    En Eřropa Parlamento

    Invitita de la oficejo de Nelly Maes (Regionalista Partio) al la Eřropa Parlamento (EP) 10 okt 2000 mi disdonis la opinio-enketon de Germain Pirlot kaj la bultenon de AVE (Socio de Verduloj Esperantistaj) en la angla kaj franca lingvoj al Šiuj leterkestoj de la EPanoj de la frakcio V/ALE (Verduloj/Regionalistoj). Membro de EP Monica Frassoni (Belgio) jam resendis °in kun sia subskribo.

    Mi Šeestis la vesperan kunsidon de la frakcio. Tiu kunveno ne havis favorajn kondiŠojn, Šar dum la antařa semajno du germanaj verduloj forlasis la frakcion kaj ali°is al la socidemokratoj. Tamen pozitiva efiko de tiu grava perdo de du membroj estas ke nun 24% el la frakcio V/ALE subtenas la Pirlot-Liston.

    Pri la akcepto de Esperanto mi parolis kun kelkaj parlamentanoj kaj helpantoj. Neniu estas rekte kontrař Esperanto. Mi povis klarigi la funkcion kaj eblan rolon de Esperanto al EPanoj kiuj °is nun ne subskribis: Heidi Hautala (FI), Reinhold Messner (IT), Heide Ruehle (DE), Elisabeth Schr÷dter (DE).

    Manfred Westermayer


    Manifesto 2000: UEA dek-kvara

    Inter Šiuj neregistaraj organiza╝oj UEA trovi°as sur la 14a loko en la monda statistiko de kolektantoj de subskriboj por Manifesto 2000. ěis 10 okt pli ol 60 milionoj da homoj donis per sia subskribo apogon al tiu dokumento, iniciatita de grupo de Nobel-premiitoj pri paco kadre de la Internacia Jaro por la Kulturo de Paco. Duono de la subskriboj estis kolektita de Monda Spirita Universitato Brahma Kumaris. Pli ol unu milionon atingis ankař Monda Federacio de Unesko-Kluboj, -Centroj kaj -Asocioj.

    La 20 plej aktivaj NRO-j lař la nombro de kolektitaj subskriboj:

    1. Monda Spirita Universitato Brahma Kumaris 30 588 855
    2. Monda Federacio de Unesko-Kluboj, -Centroj kaj -Asocioj 1 101 481
    3. Studrondo Guru Gobind Singh 247 365
    4. Jubillenium 102 168
    5. Monda Konfederacio de Instruistoj 90 014
    6. Fonda╝o Dhammakaya 70 026
    7. Pax Christi Internacia 66 816
    8. Caritas Internationalis 35 109
    9. Soka Gakkai Internacia 30 000
    10. Monda Packonsilio 13 399
    11. Pacboato 11 622
    12. Soroptimista Internacio 9 578
    13. Fonda╝o Alvoko de Nobel-Premiitoj 9 216
    14. Universala Esperanto-Asocio 5 669
    15. Kunordiga Komitato de Internacia Volontula Servo 4 769
    16. Kunularo de Aktivuloj por Homara Bonfarto 3 243
    17. Monda Organiza╝o por Antařlerneja Edukado 2 707
    18. Monda Skolta Asocio 2 586
    19. Pacfonda╝o Goi 1 629
    20. Internacia Konsilio de Organiza╝oj de Folkloraj Festivaloj kaj Popola Arto 1 522
    La kolektado de subskriboj dařras. Oni povas subskribi en Interreto Še www.uea.org/2000.html ař per letero al UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam, Nederlando. Ăe UEA eblas ricevi faldfoliojn kun la teksto de Manifesto 2000 kaj kupono por subskribo.

    GK UEA


    Translima amikeco

    La urba partnereco inter Zuriko kaj Kunming estis granda pa■o portita de la vizio progresigi interkomprenon inter la popoloj. Pro la granda distanco kaj la lingvaj baroj, tiu partnereco hodiař estas limigita al oficialaj kaj komercaj kontaktoj. Kun unu escepto: E-Societo Zuriko estas la sola neregistara organizo, kiu tenas kontaktojn je ne■tata nivelo kun esperantistoj en Kunming.

    Nia societo nuntempe subtenas kursprojekton inter turismofakuloj kaj membroj de etnaj minoritatoj. La societo posedas longan tradicion en la subteno de popolkonektaj projektoj kaj pro tio aktive agadas por klara JESo okaze de la Zurika baloto por la kreditoj por la urbopartnereco Kunming-Zuriko!

    Dietrich M. Weidmann


    Astronomia Terminaro

    EŠ unu jaron ne a°as la Astronomia E-Klubo, sed unu el °iaj projektoj jam kreskis al 1056 artikoloj (je 26 okt). Kunlaboras rete 15 redaktoroj el kvar kontinentoj por kolekti fakterminojn el la E-literaturo pri astronomio. Ili sendas siajn kontribuojn retpo■te al servilo, kiu arÂivas Šion en datumbazo (http://esperanto.warande.uu.nl).

    La artikoloj konsistas el difinoj por la diversaj sencoj de la terminoj, indikoj pri fonto kaj subfako, ekzemploj de uzo, referencoj al aliaj artikoloj, kaj tradukoj al 14 lingvoj (la portugala, angla, germana, franca, itala, rusa, ŠeÂa, turka, japana, hispana, pola, hebrea, kataluna kaj hungara). Oni preparas la sistemon ankař por la korea kaj Šina lingvoj. Dum la projekto plu kreskadas, la teamanoj atakas la malfacilan taskon prilabori la materialon lař terminologi-sciencaj principoj. Tial estas ankorař serŠataj pluaj teamanoj kun sperto en terminologio, kiuj ne nepre devas scii pri astronomio; ankař kunlaboro pri tradukoj en la menciitaj kaj multaj aliaj lingvoj estas tre bonvena.

    Interesatoj turnu sin al Helio Jaques Rocha-Pinto:

    Rete: atreyu@rocketmail.com.

    Alex Mikishev


    Foto de Robert KaminskiZorgi pri ZEOj

    Esperantistoj el Lodzo (Pollando) pruvis per sia agado, ke ni devas senti la devon zorgi pri ofte forgesataj ZEO objektoj.

    16 sep 2000 en Šeesto de invititaj ╝urnalistoj ili purigis la bronzan tabulon kun bareliefo de Ludoviko Zamenhof pendantan Še la strato de nia Majstro. Purigitaj estis ankař Šiuj strataj tabuletoj lařlonge de la strato Zamenhof.

    Tiu Ši agado okazis dum la 81a datreveno de la atribuo de la Zamenhofa nomo al la unua strato en Pollando. Samtempe °i estis bona okazo por propagandi per flugfolioj la ideon de internacia lingvo kaj rememorigi al la lo°antaro pri la ekzisto de la E-movado en la urbo. Pri la evento aperis intervjuoj en du lokaj brodkastejoj, raportoj en la loka televido kaj lokaj gazetoj.

    Aleksander Kaminski


    TolkienLa hobito, ař tien kaj reen

    Fragmento el la 5a Šapitro 
    de la mirfabelo de J.R.R.Tolkien

    Subite li plařdis en akvon! Brr! La akvo estis tiel akre malvarma, ke li tuj haltis kaj konsterni°is. Li ne sciis Šu temis pri flako, ař subtera rivero kiu transiris la tunelon, ař pri bordo de granda submonta lago. La glavo apenař brilis. Li staris senmove, kaj kiam li zorge ařskultis, li ařdis gut-gutadon de sur iu nevidebla plafono al la malsupra akvo. Tio estas la ununura sono, kiun li kapablis ařdi.

    "ěi estas do ař flako ař lago, kaj ne subtera rivero", Ś li pensis. Tamen, li ne kura°is vadi en la mallumon. Li ne sciis na°i, kaj li timis aŠajn ■limajn esta╝ojn kun grandaj ■velantaj okuloj, eble tordi°antaj en la akvo. Strangaj bestoj vivas en la subteraj basenoj kaj lagoj: fi■oj kies parencoj enna°is tien jam de multaj epokoj kaj neniam elna°is, dum iliaj okuloj ■velis grandaj por vidi en la senlumo. Kaj ekzistas tie a╝oj pli strangaj ol fi■oj. EŠ en la tuneloj kaj kavernoj fositaj de goblenoj vivas esta╝oj de ili ne konataj, kiuj enrampis de ekstere por sin ka■i en la mallumo. Kelkaj el tiuj kavernoj devenas de epokoj antař la goblenoj, kiuj nur plilar°igis ilin kaj ligis ilin kun aliaj tuneloj, kaj la originaj lo°antoj ankorař ■tele vagas kaj snufas tie en diversaj anguloj.

    En tiu Ši profunda╝o apud la senluma akvo vivis la maljuna Golumo, kreitaŠo ■limoza kaj malgranda. Mi ne scias de kie li venis, nek kiu ař kio li estis. Li simple estis Golumo, tiel malhela kiel la mallumo, krom du grandaj rondaj okuloj en la magra viza°o. Li posedis etan boaton, kaj li remis °in tute senbrue en la lago. Kaj efektive temis pri lago, kiu estis lar°a, profunda kaj glacie malvarma. Li padelis per siaj grandaj piedoj pendantaj de la boataj flankoj, sed li ne kreis ondetojn. Li efektive tre lertis. Liaj palaj ampolecaj okuloj serŠis blindajn fi■ojn, kiujn li klake kaptis per siaj longaj fingroj. Sed li ■atis diversajn viandojn. Goblenkarnon li tre alte taksis, kiam li povis akiri °in, sed li tre atentis, ke ili ne eltrovu lin. Li simple strangolis ilin de malantaře, se ili okaze aventuris °is la akvobordo dum li spionvagis. Tamen ili tre malofte venis, Šar ili suspektis, ke io malagrabla kařris tie en la montofundo. Ili trafis tiun lagon, kiam ili fosis tunelojn jam tre delonge, kaj ili ne povis plu iri. La vojo do Šesis tie, kaj ne plu restis kialo veni tien, krom kiam la Goblenestro tion ordonis. Foje li kaprice mendis fi■on el la lago, kaj kelkfoje nek gobleno nek fi■o revenis.

    Golumo fakte lo°is sur ■lima roka insulo meze de l' lago. Li jam delonge gvatis Bilbon per siaj palaj teleskopecaj okuloj. Bilbo ne povis vidi lin, sed tiu tre scivolis pri Bilbo, Šar li konstatis, ke Bilbo ne estis gobleno.

    Ś Ssankta ssango, trezoro mia! Mi vetus, ke °i provizus bonan festenon, almenař bonan man°opecon por ni, golum'! Ś Kaj kiam li diris "golum'", li eligis teruran glutan bruon el sia gor°o. Jen kial li nomi°is tiel, kvankam li Šiam nomis sin "trezoro mia".

    La hobito tiel ektimis kiam li ařdis la sibladon, ke li preskař saltis el sia hařto kaj tuj vidis la elstarantajn palajn okulojn, kiuj gvatis lin.

    Ś Kiu vi estas? Ś li diris, ■ovante sian ponardon al Golumo.

    Ś Kio li estass, trezoro mia? Ś flustris Golumo kiu Šiam parolis al si, Šar li kutimis paroli al neniu alia. Li ja venis rigardi Bilbon, Šar tiumomente li ne estis tro malsata sed simple scivolema. Aliokaze, li unue kaptus kaj man°us sian predon, kaj al si parolus nur poste.

    Ś Mi estas sinjoro Bilbo Baginzo. Mi perdis la gnomojn, kaj mi perdis la sorŠiston, kaj mi ne scias kie mi estas. Kaj tion mi ne tro volas scii, Šar mi nur volas eliri de Ši tie.

    Ś Kion li havas en siaj manetoj? Ś diris Golumo, rigardante la glavon, kaj °in ne ■atante.

    Ś Glavon. Klingon, kiu devenas de Gondolino!

    Ś Sss, Ś diris Golumo, kiu tuj i°is °entila. Ś Eble, ni sidi°u Ši tie kaj klaŠu iom kun °i, trezoro mia? Eble plaŠass al °i enigmoj, Šu?

    Li volis montri sin agrabla, almenař tiumomente, °is kiam li povus eltrovi pli da informoj pri la glavo kaj la hobito, Šu li vere tie venis sola, Šu li estis bongusta, kaj Šu Golumo mem vere estis malsata. Nur enigmoj venis en lian cerbon tiumomente. Starigi kaj solvi enigmojn estis la sola ludo, kiun li ludis kun la aliaj strangaj kreita╝oj en siaj truoj jam de tre longe, antař ol li perdis siajn amikojn, kaj forpeli°is, fu°ante sola al la profunda mallumo de la submontoj.
    Bildo de M.Ba╝enova
    Ś Konsentite, Ś diris Bilbo, kiu deziris kunlabori, °is kiam li lernus pli multe pri tiu esta╝o, Šu li estis tute sola, Šu li estis kruela ař malsata, kaj Šu li estis amiko de la goblenoj. Ś Vi starigu la unuan, Ś li diris, Šar li ne jam havis la tempon elpensi enigmon.

    Do Golumo siblis:

    Kio sen radikoj
    pli altas ol salikoj,
    supren-supren krestas
    sed neniam kreskas?

    Ś Facile! Ś diris Bilbo. Ś Monto, mi supozas.

    Ś Ău °i divenass faccile? ěi devus havi konkursson kun ni, trezoro mia! Se trezoro mia starigos enigmon, kaj °i ne solvos °in, ni man°os °in, trezoro mia. Se °i starigos °in, kaj ni ne solvos, tiam ni faross kion °i volass, Šu ne? Ni montross al °i la elirejon, jes!

    Ś Nu bone! Ś diris Bilbo, kiu ne kura°is malkonsenti, kaj freneze streŠis sian cerbon por trovi enigmojn, por ne esti forman°ita.

    Tridek Ševaloj ru°monte sin trovas,
    unue krampas,
    poste stamfas,
    poste senmovas.

    Jen la sola kiu venis al li, Šar tiumomente la ideo pri man°ado iom okupis lian spiriton. Tio estis iom ordinara enigmo, kaj Golumo sciis la respondon, kiel vi ja scias °in.

    Ś Malfre■a ■erco, Ś li siblis. Ś Dentoj, dentoj! Trezoro mia, sed ni nur havass seson da ili!

    Tiam li starigas sian duan enigmon:

    SenvoŠe kriaŠas,
    sen-ale veturas,
    sendente °i maŠas,
    senbu■e murmuras.

    Ś Momenteton! Ś kriis Bilbo, kiu ankorař pensis malkviete pri man°ado. FeliŠe, li ařdis ion similan antaře, kaj revigle trovis la solvon. Ś La vento, la vento, kompreneble! Ś Li diris, kaj li tiel kontentis, ke li tuj inventis enigmon senhezite. "ěi ja mistifikos tiun etan subteran kreitaŠon", Ś li pensis:

    Okulo sur blua viza°o
    vidis okulon sur verda viza°o.
    "Similas l' okulon l' okulo, Ś
    diris l' unua okulo, Ś
    sed malaltaloke,
    Ne altloke".

    Ś Ss, ss, ss, Ś diris Golumo. Li jam delonge vivis subtere, kaj forgesis pri tiaj aferoj. Sed dum Bilbo esperis, ke la mizerulo ne povus respondi, Golumo revenigis al si memorojn pri fora epoko, kiam li lo°is Še sia avino en truo en tero apud rivero. Ś Sss, sss, trezoro mia, Ś li diris. Ś Temas pri suno super la lekantetoj, jes.

    Sed lin enuigis enigmoj pri Šiutagaj superteraj aferoj. Kaj ili ankař memorigis lin pri tagoj, kiam li estis malpli soleca, ■telema kaj ■limoza, kaj tio igis lin malbonhumora. Plie, tiaj ideoj malsatigis lin, do li provis ion pli malfacilan kaj malagrablan:

    Nevidebla, nepalpebla,
    neařdebla, neflarebla,
    malantař steloj, submontete,
    plenigas truojn °i komplete,
    antařiras kaj postfinas,
    vivon, ridojn, mortdestinas.

    MalfeliŠe por Golumo, Bilbo ařdis ion similan antaře, kaj krome, la respondo Širkařis lin.

    Ś Mallumo, Ś li diris, sen eŠ grati al si la frunton, ař cerbumi.

    Sen kovro, sen Šarniro la skatolo.
    Tamen enestas °in valora oro.

    ěis li povus elpensi vere malfacilan enigmon, tiun li starigis por gajni tempon. Li konsideris °in facila vortludo, kvankam li ne uzis la kutiman formulon. Sed °i tre perpleksis Golumon. Li siblis al si, kaj kiam li ne trovis respondon, li flustris kaj balbutis.

    Post longa dařro, Bilbo i°is malpacienca.

    Ś Nu, kio °i estas? Ś li diris. Ś La respondo ne estas super■utanta bolilo, lař la bruo de via pensado.

    Ś Donu al ni ■ancon. Ke °i al ni donu unu ■ancon, trezoro mia. Ss, ss.

    Ś Nu, Ś diris Bilbo, post kiam li donis longan ■ancon al li. Ś Kio pri via respondo?

    Subite Golumo rememoris, ke li ■telis el nestoj jam delonge, kaj sidis sub la rivera bordo, kie li rigardis la kukolon demeti... rigardis la kukolon demeti...

    Ś ...Ovon! Ś li siblis. Ś Temas pri ovo!

    Tiam li demandis:

    Senspire vivkarna,
    mortece malvarma;
    nek soifas, nek trinkas,
    kirasite ne tintas.

    Siavice li konsideris tiun terure facila, Šar li Šiam revis pri la respondo. Sed, li ne povis elpensi ion pli malfacilan, Šar li estis tre konsternita de la ovo-provo. Tamen °i ■ajnis tre malfacila al Bilbo, kiu nenion sciis pri akvo, kaj nenion deziris scii. Mi supozas, ke vi jam scias la respondon, kompreneble, ař povus diveni post palpebrumo, Šar vi sidas trankvile hejme, kaj vin ne °enas la risko, ke oni man°os vin. Tiam Bilbo sidis kaj nervoze tusis, sed ne havis respondon.

    Baldař Golumo komencis sibli al si kun memkontento.

    Ś Ău °i estass bona, trezoro mia, Šu °i estass sukoza? Ău °i estass bonguste krakmaŠebla? Ś li komencis gvati Bilbon el la mallumo.

    Ś Momenteton! Ś diris la hobito, tremetante. Ś Mi ╝us antaře donis al vi tre longan ■ancon!

    Ś ěi devas hassti, hassti! Ś diris Golumo, kiu grimpis el sia boato al la lagobordo por aliri Bilbon. Sed kiam lia piedo tu■is la akvon, fi■o elsaltis pro timo kaj falis al la piedfingroj de Bilbo.

    Ś AŠe! ěi estas malvarma kaj humidaŠa, Ś li diris, kaj dank' al tio li divenis. Ś Fi■o, fi■o! Ś li kriis. Ś Temas pri fi■o!

    Tio senkura°igis Golumon, sed Bilbo starigis novan enigmon kiel eble plej rapide, por ke Golumo revenu al sia boato por cerbumi.

    Senkruro sur unukruro restis,
    dukruroj sur trikruroj sidis,
    kvarkruroj kelkon ricevis.

    Ne estis la bona momento por tia enigmo, sed Bilbo ne disponis tempon. Se li starigus °in alitempe, °i estus malfacila por Golumo. Sed pensante pri fi■oj, "senkruro" ne estis tiom malfacila: "Fi■o sur tableto, viro apude sur trikrura tabureto, kaj la ostoj restas por la kato". Jen evidente la solvo, kiun Golumo tuj diris. Nun li opiniis, ke venis la momento starigi tre malfacilan kaj malagrablan enigmon. Li parolis jene:

    Ăi tiu voras Šiujn estojn:
    arbojn, florojn, birdojn, bestojn;
    maŠas feron, ■talon mordas;
    durajn rokojn piste tordas;
    re°ojn, urbojn, mortsvenigas,
    altajn montojn ebenigas.

    La kompatinda Bilbo sidis en la mallumo kaj pensis pri Šiuj nomoj de gigantoj kaj ogroj, kiujn oni rakontis en fabeloj, sed neniu el ili rolis kiel en la enigmo. Li emis pensi, ke la solvo estis tute alia, kaj ke li devus scii °in. Sed li ne povis °in elpensi. Li komencis timi, kaj timo ne tařgas por cerbumado. Golumo grimpis el sia boato. Li plařdis en la akvon, kaj vadis al la bordo. Bilbo vidis liajn okulojn alproksimi°i. Lia lango ■ajnis fiksi°i en sia bu■o, kaj li volis ekkrii "Donu al mi pli da tempo! Mankas al mi tempo!" Sed li balbute nur pepis:

    Ś Tempo, tempo!

    Bilbo estis savita de bona fortuno. Ăar li diris, kompreneble, la °ustan respondon. Golumo denove senkura°i°is, kaj nun koleri°is kaj enui°is pri la ludo. Kaj tio komencis tre malsatigi lin. Ăi-foje li ne revenis al la boato. Li sidis en la mallumo apud Bilbo. Tiu i°is tre malkomforta kaj konfuzita.

    Tradukis Chris Gledhill kaj William Auld (poezio)


    Ni tostu la verdan fortunon

    Georgo Handzlik. Ni tostu la verdan fortunon...: Kompakta disko. Bielsko-Biala: KLEKS, 1999.
    Kantoj de Georgo Handzlik estas po trione filozofia, sarkasma kaj lirika priskribo de socie aktualaj temoj. Ankař ofte la Šeftemo de liaj kantoj estas Esperantujo. Ne eblas tranombri Šiujn, sed jen kelkaj: Kabei°os iam mi, Esperantisto ekesto kaj malapero, Ripetado. Pri nia movado li plejparte ridas (sed ne nur, certe):
    Pro la kluba prezidanto kiu hontas porti stelon,
    Pro kasisto, kiu prenis kason kun kotiztabelo,
    Pro la libroj nevenditaj kaj abonoj nelegitaj
    Kabei°os iam mi, kabei°os iam mi.
    Inter la ceteraj temoj tu■ataj de Handzlik elstaras la milita temo, pri tio temas en la kantoj La knaboj de nigra-blanka foto, Justaj bomboj. Tamen, Šiam esprimante sian opinion, la ařtoro ne Šiam estas objektive prava (kvankam Ši-foja praveco ař malpraveco estas diskuto por alia rubriko):
    Kaj amik' el ĂeŠenio
    vivas nun en montarbaro,
    Šar lin Šasas ne ludante
    mila rusa soldataro.
    Rusa barda tradicio kutimigas la ■atantojn de tiaspecaj kantoj al la konstanta (jam de pli ol 30 jaroj!) aspekto de vera bardo. Temas pri homo tre dece vestita, kies kantoj estas plenumataj ne tro profesie el teknika vidpunkto, nome estas nek profesia voŠo, nek klasika gitarludado, sed tio ne tre gravas Šar dominas la enteksta senco, eŠ se lař formo ankař tekstoj ne perfektas. La kantoj de Handzlik pruvas, ke ne nur en eksUSSR vorto "bardo" signifas la samon (nu, pri vestoj ne eblas ju°i lař la KD).

    La kantoj estas ludataj tre simple, kun sporada agrabla enplekti°o de piano kaj violono. Preskař Šiujn kantojn Handzlik komponis mem, kaj Šiujn tekstojn (escepte de du tradukitaj) verkis.

    Lia kantmaniero estas same tradicia por la bardoj. Malofte, sed tamen falsetanta, la voŠo de l' kantisto postlasas agrablan impreson. Menciindas ke fojfoje li prefacas certajn kantojn per mallonga priskribo (ekzemple en la sama Kabei°os li klarigas kiu estis Kabe k.t.p.). Estas bezonata, kvankam eble ne Šiam lerta metodo.

    En la KD trovi°as ankař vere lirikaj kantoj Ś ekzemple Finnlando. Estas tre harmonia kanto, en kiu Handzlik priskribas naturon, sunon, etoson de Finnlando, kaj dařre ripetas ke li ne povas forgesi "belajn okulojn de Anna".

    Speciale frapa estas la kanto Egalec' per lingvo. En la kanto la ařtoro akre priskribas sorton de senmona kaj senlabora malfeliŠulo, kiu estas atakata de la vivo, kaj kiu konstante ařdas pri Egalec' per lingvo. Sed ne nuntempe povas ekzisti vera egaleco en la mondo, eŠ se Šiuj parolus la saman lingvon...

    Estas bedařrinde, ke la bonkvalite eldonita KD ne enhavas libreton kun la tekstoj de la kantoj, Šar en tiaj kantoj gravas vortoj, kaj foje estas necese reveni al ╝usa verso por pli bone kompreni kion celas la ařtoro.

    Ăi tiu KD ne povas esti fona muziko, Šar bardaj kantoj °enerale estas destinitaj ne por orelumi fluantajn sonojn, sed °uste por ařskulti. Kaj la disko de Handzlik Ni tostu la verdan fortunon... estas vere ařskultinda.

    Grigori Arosev


    Egalec' per lingvo

    Vi diras: "Egalec' per lingvo",
    Kaj nia lingvo tařgas plej,
    Sed vi per ařto kaj mi perpiede
    Iras al sama kongresej'.

    Vi diras: "Egalec' per lingvo",
    Kun kafo Še la televid',
    Dum mi malsatas sur la placo.
    En po■o nur dolaroj tri.

    Vi diras: "Egalec' per lingvo",
    Viandon vi aŠetis por la kat'
    Kaj mi malseka pro la pluvo
    Tranokton serŠas sur la strat'.

    Vi diras: "Egalec' per lingvo",
    Sed tio ne funkcias pli,
    Ăar vi Še Volvo trovis la laboron,
    Nepagipova estas mi.

    Teksto kaj melodio
    de Georgo Handzlik


    Vinjeto de M.Ba╝enova
    "En truo en tero vivis hobito. Ne aŠa, malpura, malseka truo plena je vermstumpoj kaj ■lima odoro, nek seka, dezerta, sabla truo sen sidlokoj ař man°a╝oj. ěi estis hobito-truo, kaj tio signifas komforton".
    Per tiuj vortoj komenci°as La hobito, ař tien kaj reen, kiun oksforda filologo John Ronald Reuel Tolkien origine verkis kiel Šekamenan vesperan rakonton al la propraj infanoj.

    Oni konas la sekvon. La teksto estis preskař hazarde eldonita en 1937, kaj komenci°is la triumfa mar■ado de Bilbo Baginzo tra la mondo. La hobiton sekvis post la mondmilito trivoluma eposo La Mastro de l' Ringoj, kiu fari°is unu el la kultaj romanoj kun milionoj da adorantoj Šiulande kaj Ś lař la opinisondo de BBC Ś la plej grava literatura verko de la 20a jarcento.

    En 1995 per eldono de La Kunularo de l' Ringo, kiu estas la unua parto de La Mastro de l' Ringo, eldonejo Sezonoj ekrealigis la projekton "Tolkien en Esperanto". Sekvis La du Turegoj kaj La reveno de la Re°o. La 1400-pa°a traduko de William Auld, eldonita en Jekaterinburg, trovis tre favoran akcepton de la legantaro kaj kritiko, kaj fine de 2000 la projekton kompletigis enmondigo de La hobito.

    William Auld ja partoprenis en la tradukado de La hobito per esperantigo de la poezia╝oj, sed la tutan prozan parton tradukis d-ro Christopher Gledhill, universitata lekciisto pri la franca lingvo kaj lingvistiko en la universitato de St.Andrews (Skotlando).

    Sezonoj eldonis La hobiton kiel la nařan volumon en la libroserio Mondliteraturo, en kiu antaře aperis ankař La Mastro de l' Ringoj. La libro havas 224 pa°ojn, fortikan bindon kaj trikoloran kovrilon de Ma■a Ba╝enova. Ůi kreis ankař bildojn por Šiu Šapitro (entute 19). La libro entenas ankař mapon kaj etimologian klarigon pri la nomoj en la verkoj de Tolkien. La hobito estos mendebla Še UEA, FEL, ELNA kaj aliaj gravaj libroservoj kontrař 15 eřroj. La abonantoj de La Ondo povas mendi la romanon rekte Še la redakcio sendinte 24 respondkuponojn. La ruslanda prezo estas 59 rubloj (plus sendokosto).

    Halina Gorecka


    Gazetoj

    Literatura Foiro. 2000: 187

    La oktobra LF proponas al siaj legantoj interesajn lega╝ojn pri diversaj temoj. En °i komenci°as eseo "Eřropo post 1989: Šu pli ař malpli da literaturaj lingvoj?" per kiu Daniele Vitali analizas la etnan renaski°on kaj la malgrandajn lingvojn dum la lasta jardeko de la fini°anta jarcento, la gravecon de la lingvopolitiko kaj la diferencon inter naciismo kaj etnismo. Samnumere trovas lokon la prelegoj de Radojica PetroviŠ kaj Marija Belo■eviŠ, prezentitaj en la 19a ILF (Vraca) pri la temo "Nia gazetaro fronte al la telematika defio Ś kiuj ■ancoj, kiuj riskoj por la esperanta kulturo?"

    La revuo represas la Deklaron de la Pola Studenta E-Komitato okaze de la 20-jara jubileo de la Rařma Manifesto. Originalaj poemo de Leen C. Deij kaj hajkoj de Nicolino Rossi, originala rakonto de Julian Modest, didaktika dialogo de Giacomo Leopardi en traduko de Carlo Minnaja, poemoj de du braziliaj poetinoj tradukitaj de Pekim Vaz kaj recenzo de Dimitar Ha°iev pri libro kun aforismoj de Veselin Georgiev konfirmas la literaturan titolon de la revuo. Bibliografio de Tibor Sekelj ellaborita de Bori■a MiliŠeviŠ kompletigas la literaturan fakon en LF-187.

    Eseo de Radoslaw Nowakowski kaj recenzo de Anna Laszay pri la nova kompakta disko de Kore estas en la muzika rubriko, kaj eseo de Zofia Banet-Fornalowa pri la unuaj dramverkistoj en nia lingvo Ś en la teatra rubriko.

    La revuon posedas, eldonas kaj administras Kooperativo de Literatura Foiro. LF estas organo de la Esperanta PEN-Centro. ěi aperas dumonate. Perantoj de Literatura Foiro estas en 36 landoj, ankař en Ruslando (Halina Gorecka).

    HeKo


    TEJO Tutmonde: Adres■an°o

    Fine de novembro Ši-jare mi planas translo°i°i kaj "kunporti" la redakcion de TEJO Tutmonde al Japanio. La dato ankorař ne estas fiksita, do bonvolu ekde nun ne plu sendi paperajn po■ta╝ojn al mia adreso en Bristol, Britio. Kiam mi efektive eklo°os tie, mi anoncos mian novan adreson.

    ěis anonco de adreso en Japanio, bonvolu sendi po■ta╝ojn por TT al TEJO Še Centra Oficejo de UEA, ař preferinde atendi tiun anoncon kaj sendi ilin al Japanio. La ret-adreso tejo-tutmonde@esperanto.org ankorař funkcias.

    Rick Newsum
    Redaktoro de TEJO Tutmonde


    Ricevitaj gazetoj

    Ařstria Esperanto-Revuo. 2000/7-9;
    Brazila Esperantisto. 2000/312;
    Bulgara Esperantisto. 2000/1,2,3;
    Debrecena Bulteno. 2000/120;
    ELNA Update. 2000/3;
    El Popola Ăinio. 2000/10;
    Esperanto en Skotlando. 2000/182;
    Esperantolehti. 2000/5;
    Esperanto-nyt. 2000/3;
    Esperanto USA. 2000/5;
    Heroldo de Esperanto. 2000/11-12;
    Informilo por Interlingvistoj. 2000/34;
    Informoskop. 2000/1;
    Internaciisto. 2000/6;
    Konkordo. 2000/45;
    Kontakto. 2000/5;
    Komencanto. 2000/7;
    La gazeto. 2000/90;
    La Ondo de Esperanto. 2000/11;
    La Revuo Orienta. 2000/10;
    La Verda Formiketo. 2000/50;
    L'Esperanto. 2000/;7;
    Literatura Foiro. 2000/186,187;
    Norvega Esperantisto. 2000/4;
    Monato. 2000/10;
    REGo. 2000/1;
    SAT-Amikaro. 2000/553,554;
    Sennaciulo. 2000/8-9,10;
    Starto. 2000/4;
    Tempo. 2000/2-3;
    Vestnik Esperanto. 2000/3.


    M O Z A I K O

    Ni ricevis 11 solvojn de la postferia krucvortenigmo el la numero septembra. El ili 7 estis tute korektaj, la ceteraj havis erarojn. Ni lotumis libropremion kaj °in gajnis Ludoviko De Doncker (Belgio).

    Ni gratulas!

    La °ustaj respondoj: 1. sento; 2. oktobr'; 3. reklam'; 4. membrokarto; 5. orient'; 6. taktik'; 7. kakatu'; 8. ursino; 9. ortodoksa; 10. albatros'; 11. stafeto; 12. oksikoko; 13. ofic'; 14. citron'; 15. nas'.
     


    Granda Novjarfesta Konkurso

    En la kvadratoj de la japanaj krucenigmoj ka■as sin ne vortoj, sed bildoj. La tasko estas pentri bildon lař numeraloj, kiuj estas maldekstre kaj supre de la kvadratoj. La numeraloj montras, kiom da grupoj de kolorigitaj kvadratoj situas en la indikita linio kaj kiom da kunligitaj kolorigitaj kvadratoj enhavas Šiu grupo.

    Ekzemple, numeraloj 2, 5 kaj 4 montras, ke en Ši tiu linio estas 3 grupoj, konsistantaj: la unua Ś el du, la dua Ś el kvin, la tria Ś el kvar kolorigitaj kvadratoj. La grupoj estas dividitaj per almenař unu malplena kvadrato. Malplenaj kvadratoj povas esti ankař en la komenco kaj fino de linioj. La plej malfacila tasko estas diveni, kiom da malplenaj kvadratoj estas inter la kolorigaj grupoj.

    Nun mi proponas al vi kvar japanajn krucenigmojn. Vi devas solvi ilin, poste kompreni kion vi pentris kaj skribi tiujn vortojn en kvadratojn, kiuj situas sub Šiu krucenigmo. Finfine provu deŠifri la frazon. Se vi sukcesos fari Šion, sendu al ni Šiujn krucenigmojn, Šiujn vortojn kaj la frazon.

    Kompilis Tatjana Kulakova

    La respondoj atingu la redakcion antař 10 feb 2001. Je la Novjara Konkurso ni tradicie lotumos tri libropremiojn inter la trovintoj de la °ustaj respondoj. La respondon sendu po■te al la redakcio ař rete al la rubrikestro: kulakova@akb.mplik.ru.

    En la januara numero ni gratulos la plej aktivan partoprenanton de la jaro 2000.


    Krucenigmo 1


    Krucenigmo 2


    Krucenigmo 3


    Krucenigmo 4


    Krucenigmo


    Verdeskaj Pensoj

    de Georgo Handzlik

    (eroj de iam aperonta libro)

    [A] (LOdE-73)

    [B]

    Batalante por mondpaco oni devas agi singarde por ne akiri mondpecojn.

    Blindulo uzas hundon, senpiedulo rulse°on, homo sen lingvokono tradukiston.

    Bona konscienco riproŠas nur lař peto de l' posedanto.

    Bona konsilo donas profiton al konsilanto.

    Bona politikisto: homo, kiu promesas nenion konkretan kaj konsekvence tion plenumas.

    Bonantagulo estas komencanto, kiu povas diri nur "Bonan tagon". Mi konas tamen kelkajn "jeviasanulojn".


    Jarfina humuro

    Bildo de M.Ba╝enova

    Proksimi°as Kristnasko. Ansero demandas siajn kolegojn:

    Ś Mi ne povas kompreni, kial mi la tutan nokton son°is pomojn?

    * * * * *

    Ś Karulo, post kelkaj tagoj estos Novjara festo! Eble ni iru rigardi iujn fela╝ojn?

    Ś Brila ideo! Tamen ni rapidu, Šar la zoo baldař fermi°os.

    * * * * *

    Du meleagroj filozofiumas. Unu diras:

    Ś Kiel vi opinias, Šu ekzistas vivo post Kristnasko?

    * * * * *

    Dum festado de alveninta jaro 2000, TV-╝urnalisto demandas al iu preterpasanto surstrate:

    Ś Kiujn planojn vi havas por Ši tiu jarmilo?

    Ś SufiŠe moderajn. Plejparton de la jarmilo mi ne estos vivanta.

    * * * * *

    Viro, aktive festinta alvenon de l' nova jaro, matene, kun ru°aj okuloj, ■velinta viza°o, nerazita, staras kaj rigardas sin en spegulo:

    Ś Jen kiel vi aspektas, homo de la 3-a jarmilo...

    Plukis kaj tradukis Grigori Arosev


    Valentin Melnikov

    MEDITOJ DUM JARMILŮANěO

    Ronda dato. Kaj zumas babilo:
    kia estos la tria jarmilo?
    Do abunde aperas nun pluraj
    horoskopoj, tabeloj ařguraj,
    profeta╝oj, nebulaj supozoj
    kaj science bazitaj prognozoj:
    "Ăiujn nin, sen escept', amas Dio!
    Ăiu ion ricevos pro tio!
    Nia lando bonstatos, prosperos,
    bonaj homoj neniam mizeros,
    Šiu klare aliajn komprenos
    (eble eŠ Fina Venko alvenos!);
    harmonios teknik' kaj naturo,
    per Šefverkoj riŠi°os kulturo,
    venos novaj rekordoj en sporto...",
    ...kaj Ś tutcerte al Šiuj Ś la morto.
    Novjarfesta bildo de M.Ba╝enova


    Frazoj


    Bedařrinde la Movado havas ankorař primitivan manieron ekzisti kie pli gravas almozpetado kaj kolekto de mono por salajroj de oficistoj ol financa rekompenco de talentoj Šefe el malriŠaj landoj.

    Walter »elazny. Literatura Foiro. 2000: 186.


    Plendante kelkaj opinias ke ni ne sufiŠe agas eksteren. Ni plejparte okupi°as pri kafumado inter malnovaj amikoj kaj kantado de himnoj, Širkařataj de verdaj flagoj. Ău vere? Kvankam ni neniel informas kaj instruas sufiŠe, mi ne povas rekoni tian bildon. Se malnovaj amikoj parolas Esperanton kune, tio estas brila! Kaj ke ili kreas bonan etoson Širkař si estas eŠ pli brile. Se ili kantas himnon, tio signifas, ke homoj ankorař konas malnovajn poemojn klasikajn. Surbaze de agrabla etoso eble ili eŠ povas konvinki pli da homoj ali°i al la sama rondo.

    Torstein Kvakland. Norvega Esperantisto. 2000: 4.


    La esperantismo estas pozitiva progresema ideologio. Ne estante reakcia, °i ne rajtas perdi tempon en batalado kontrař ia ajn alia ideologio. Sed celante sian propran idealon, °i ankař ne rajtas sin limigi, nur por eviti konfliktojn, per sanktaj bovinoj de aliaj ideologioj. Se ni volas progresi al niaj celoj ni devas travadi la naciisman marŠon.

    EugŔne de Zilah. La Gazeto. 2000: 90.


    La esenco de la ideo Esperanto, entenas ideon pri kosmopoliteco, pri mondcivitaneco. De pluraj jardekoj ni ne ařdis pri aliaj seriozaj projektoj, dume Esperanto vivetas malgrař la esperantistoj. Esperanto havas la necesajn kondiŠojn por esti la internacia, la tutmonda lingvo. Kredeble aliaj lingvoj, Šu artaj, Šu naciaj, tute ne.

    Gilbert Ledon. Brazila Esperantisto. 2000: 312


    Kelkaj eble ankař ne ■atas SAT-on pro malagrablaj personaj spertoj kun SAT-anoj. Tio ■ajnas al mi nelogika konduto, Šar SAT mem ne respondecas por Šiuj vortoj kaj agoj de siaj membroj. SAT-ano, kiu stulte agas ař stulte parolas, mem respondas por tio. Kaj Šiuokaze, al kiu utilus kleriga organizo, en kiu trovi°as nur tute kleraj homoj? Ăiu homo, eŠ SAT-ano, povas erari...

    Vinko Markov. SAT-Amikaro. 2000: 553.


    PERANTOJ DE LA ONDO DE ESPERANTO

    AŢSTRIO: Leopold Patek, Martinstr. 104/38, AT-3400 Klosterneuburg

    AŢSTRALIO: Libroservo de AEA, Esperanto-domo, 143 Lawson St., Redfern N.S.W. 2016

    BELGIO: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen
    Rete: fel@mail.agoranet.be

    BRAZILO: Brazila Esperanto-Ligo, Caixa Postal 03625, Brasilia, DF 70084-970

    BRITIO: Peul Hewitt, 26 Highfield Road, North Thoresby, Grimsby, DN36 5RT
    Rete: paul@esperanto.freeserve.co.uk

    BULGARIO: Ljubomir TrifonŠovski, pk 26, BG-3000 Vraca
    Rete: ljubcho@bitex.com

    ĂEŽIO: Vladislav Hasala, A.Dvorßka 1, CZ-696 62 Strßznice
    Rete: vlada_hasala@iol.cz

    DANLANDO: Frederik Eriksen, Finsensgade 10, DK-4800, Nykoping F.
    Rete: frederikeriksen@post.cybercity.dk

    ESTONIO: Virve Ernits, Mahla 65-1, EE-11215, Tallinn

    FINNLANDO: Heta Kesńlń, Kalamiehenkuja 3 D 32, FI-04300

    FRANCIO: Unui°o Franca por Esperanto, 4 bis rue de la Cerisaie, FR-75004 Paris

    GERMANIO: Esperanto-Centro, Rheinstr. 9, DE-12159 Berlin
                          Wolfgang Schwanzer, Pfarrer-Seeger-Strasse 9, DE-55129 Mainz
                          Manfred FŘhrer, Am Stadtpfad 11, DE-65760 Eschborn

    HISPANIO: Juan AzcuÚnaga Vierna, Gen. Dßvila, 127, por 7, 2 iz., ES-39007 Santander
                        Luis Serrano PÚrez, Font Nova 32, ES-08202
    Rete: luis_serrano@mixmail.com

    HUNGARIO: Hungaria Esperanto-Asocio, pf 193, HU-1368 Budapest

    IRLANDO: Joy Davies, 9 Templeogue Wood, Dublin 6W

    ISRAELO: Aleksandr Miki■ev, 20/1 Hameleh-Amacja-str. IL-77484 A■dod
    Rete: mikisal@math.tau.ac.il

    ITALIO: Itala Esperanto-Federacio, Via Viloresi 38, IT-20143 Milano
                  Vi■nja BrankoviŠ, Via Leghissa 6, IT-34131 Trieste
    Rete: orbispictus@iol.it

    JAPANIO: Japana Esperanto-Instituto, Sinzyuku-ku Waseda-mati 12-3, T˘ky˘-to 162-0042
    Rete: jei@mre.biglobe.ne.jp

    KANADO: Kanada Esperanto-Asocio, P.O.Box 2159, Sidney, BC, Canada V8L 3S6

    KATALUNIO: Kataluna Esperanto-Asocio, Apartat 290, ES-08200 Sabadell, Katalunio

    KOREIO: KEA. Kang Byeon Han Shin Core B/D No 1601 Mapo-Dong 350 Mapo-ku, Seoul
    Rete: keast@soback.kornet21.net

    LITOVIO: Litova Esperanto-Asocio, p.k 167, LT-3000 Kaunas-C

    NEDERLANDO: UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam
    Rete: uea@inter.nl.net

    NORVEGIO: Esperantoforlaget A.S., Olaf Schous vei 18, NO-0572 Oslo
    Rete: esp.oslo@sn.no

    NOV-ZELANDO: Gwenda Sutton, 12c Herbert Gardens, 186 The Terrace, Wellington, NZ-6001

    POLLANDO: Maciej Wnuk, Skrytka 105, ul. Broniewskego 77-137, PL-01-865 Warszawa
    Rete: nepo@eletkron.pl
                          Pola Esperanto-Asocio, p.k. 21, PL-44-101 Gliwice
    Reto: staman@ka.onet.pl

    PORTUGALIO: Portugala Esperanto-Asocio, Rua JoŃo Couto, 6, R/C-A, PT-1500 Lisboa

    RUSLANDO: Galina Romanovna Goreckaja, RU-620077 Jekaterinburg-77, p.k. 67
    Rete: sezonoj@mail.ru

    SLOVAKIO: Milan Zvara, PopradskÚ Nab. 33, SK-058 01 Poprad

    SVEDIO: SEF, Lisbet AndrÚasson, S÷dra R÷rum pl 455, SE-24294 H÷rby

    SVISLANDO: Christoph Scheidegger, Im Schleedorn 6, CH-4224 Nenzlingen

    USONO: Esperanto-Ligo por Norda Ameriko, P.O.Box 1129, El Cerrito CA 94530
    Rete: elna@esperanto-usa.org


    LA ONDO DE ESPERANTO

    SENDEPENDA INTERNACIA REVUO.
    2000. N-ro 12 (74)
    Aperas Šiumonate
    Fondita en 1909 de Aleksandr SaÂarov
    Refondita en 1991
    Eldonas kaj administras: Halina Gorecka
    Redaktas: Aleksander Kor╝enkov
    Konstantaj kunlaborantoj: Maria Ba╝enova, Boris Kondratjev, Viktor Kulakov, Tatjana Kulakova, Valentin Melnikov, Sergio Pokrovskij, Wolfgang Kirschstein
    Adreso: RU-620077 Jekaterinburg-77, ab. ja. 67, Ruslando
    Telefono: (3432) 281711
    Telefakso: (3432) 775252 Esperanto 281711
    Elektronika adreso: sezonoj@mail.ru
    Hejmpa°o: http:/www.sezonoj.itgo.com
    Abontarifo por 2001:
        -- Internacia tarifo: 24 eřroj ař 24 usonaj dolaroj
        -- Orienteřropa tarifo: 15 usonaj dolaroj
        -- Ruslanda tarifo: 145 ruslandaj rubloj
        -- Aerpo■ta aldono: 4 eřroj ař usonaj dolaroj
    Konto Še UEA: avko-u
    Recenzoj. Bonvolu sendi du ekzemplerojn de la recenzota libro, kasedo, disko k. a. al la redakcia adreso.
    Eldonkvanto: 999 ekzempleroj
    Elektronika eldono: Abonebla Še nia elektronika adreso kontrař 10 usonaj dolaroj
    Anonctarifo:
        -- Plena pa°o: 100 EUR (1000 rub.)
        -- Duona pa°o: 60 EUR (600 rub.)
        -- Kvarona pa°o: 35 EUR (350 rub.)
        -- Okona pa°o: 20 EUR (200 rub.)
        -- Malpligrandaj: 0.50 EUR ař 5 rubloj por 1 cm▓
        -- Kovrilpa°a anonco, kun aldono de plia koloro, kostas duoble.
    Triona rabato por ripeto en la sekva numero.
    Donacoj. La donacoj estas danke akceptataj Še la redakcia adreso (ruslandaj rubloj) ař Še nia konto avko-u Še UEA (devizoj).
    Oni povas represi kaj traduki materialojn el La Ondo de Esperanto nur kun indiko de la fonto.
    (c) La Ondo de Esperanto, 2000.
    Subtitolo