The Help: Historio pri reciproka liberiĝo

The HelpPri kio temas en ĉi mondfamiĝinta, Oskar-premiita filmo The Help ( 2011), t. e. ServistaroServistinoj?

Resumo aspektas ne tre originale. Nigrulinoj (nun oni nomus ilin afrik-usonaninoj), servistinoj en malgranda urbeto, estas ĉiam humiligataj kaj malrespektataj de siaj posedantoj (jes, nome tiel, ĉar oni daŭre transdonas ilin kaj eĉ testamentas). Apartaj necesejoj en domo, malafablaj rimarkoj, malrespekta traktado – ĉio ĉi jam multe videbliĝis en antaŭaj filmoj kaj libroj pritemaj. Ankaŭ pri lukto de humiligataj nigruloj por siaj rajtoj ni multe legis, aŭdis kaj spektis. Do, ĉu laŭvica politik-korekta historio? Ne, la afero estas multe pli komplika.

Ĉio menciita vere okupas gravan lokon en la filmo, sed per tio ĝia enhavo ne tute elĉerpiĝas. La aŭtoro de la samnoma romano Kathryn Stockett kaj la reĝisoro Tate Taylor prenis pli vastan, ĝeneralan vidpunkton al la problemo kaj analizas staton kaj konduton de ambaŭ flankoj – blankaj humiligantoj kaj nigraj subprematoj. Kaj tio donas neatenditan rezulton!

Evidentiĝis, ke sklaveco trafis ne nur la servistaron, sed ankaŭ la sinjoraron. Blankuloj estas same malliberigitaj de siaj superstiĉoj, timoj, stereotipoj kaj ne nur rilate al nigraj servistinoj, sed ankaŭ al si mem. Sorto de blanka fraŭlino estas destinita jam ekde la fino de la lernejo. Ŝi devas posteniĝi en iu ne tre komplika, sed ofte vizitata de viroj entrepreno kaj atendi, ĝis iu fianĉinigos ŝin. Poste ŝi por ĉiam revenas hejmen, kie pasigas sian tempon en babilado kun amikinoj, ioma prizorgado de la hejmo (plejparton de la laboro plenumas nigraj servistinoj) kaj naskado de geinfanoj, kies edukadon ankaŭ prizorgos nigraj plebaninoj. La socia vivo minimumiĝas ĝis bonfaraj vesperfestenoj, inkluzive de tiuj profite al la Afrikaj infanoj – jes, nigraj, sed tre malproksimaj, do preskaŭ neekzistantaj.

Ili eĉ inter si trovas maloportunajn homojn, ne indajn je amikeco kaj estimo. Ĝojplena, sed naiva blanka junulino, edziniĝinta al enviinda junulo, estas ignorata de loka “dama klubo” malgraŭ sia bonvolemo. Eĉ plej noblaj el blankulinoj estas sklavigitaj de sia ĉirkaŭaĵo. Do la patrino de la ĉefa heroino (Allison Janney) fakte estas devigita elpeli maljunan nigrulinon (Cicely Tyson), kiu edukis ĉiujn ŝiajn infanojn kaj pasigis tutan vivon en ĉi domo – ja tion postulis gastoj, indignaj pro la sendependa konduto de nigrulinoj.

La ĉefa heroino de la filmo – blanka junulino (Emma Stone) – havas pli fortan volon kaj deziras alian vivon. Kiun? Ŝajne, unue ŝi mem ne certas pri tio. Ĝenerale ŝi sekvas la komunan vivofluon kaj diferenciĝas nur per siaj pensemo kaj malinklino al rapida edziniĝo kontraŭ iu ajn prezo. Sed kiam ŝi faras sian unuan tute sendependan, malkutiman paŝon kaj komencas skribi vivrakontojn de nigraj servistinoj, ŝi komencas aliiĝi, do sendependiĝi. Paŝon post paŝo okazas liberiĝo de ambaŭ – aŭdanto kaj rakontanto.

The Help

Libereco estas multekosta akiraĵo, do kontraŭ ĝi ĉiu pagas altan prezon. Blanka ĵurnalistino perdas sian koramikon, kiu ne sukcesis transpaŝi la limojn de sia mondpercepto. Nigraj servistinoj perdas laboron, unu estas akuzita je ŝtelo, alia foriris de la edzo – ebriulo, kiu ofte batadis ŝin. Sed la celo valoras tion.

Fine de la filmo servistino (Viola Davis), ĵus elpelita kaj akuzita, demandas sian persekutantinon (Bryce Dallas Howard): “Ĉu vi mem ne laciĝis?” Kaj laŭ ties aspekto evidentiĝas jesa respondo. La nigrulino foriras – humiligita, sed libera. La blankulino restas – ekstere venkinta, sed interne tute dispremita de sia sklaveco kaj malamego.

Kaj en la memoro emerĝas malnova devizo: Liberecon oni de donas – oni ĝin prenas.

Stanislao Belov

La Ondo de Esperanto, 2012, №6 (212).


Diversaj artikoloj | Hejmo