[Titolo]

SENDEPENDA ĂIUMONATA REVUO. 1999. No 7 (57)


Ăi tiu dokumento uzas la signaron ISO-8859-3 (Latina-3a)

Kovrila foto:La infana spontaneco (Fedotov)


ENHAVO

REDAKCIE

  • Aleksander Kor╝enkov. Al la legantoj
  • Ă0FARTIKOLO

  • Renato Corsetti. Agado "Espero": Helpi esperantistajn militviktimojn
  • INFORMOJ: TRA LA MONDO

  • ERA. ERA seminariis en la Eřropa Parlamento
  • Nikola Ra■iŠ. Lastmomente el nia Šefurbo
  • Du stipendioj por balkananoj (HeKo)
  • Spomenka Ůtimec. Nova╝oj el Kroatio
  • Bruno Masala. Metz: Triobla subteno
  • Lßszlˇ Szilvßsi. Eventoj baldař restartos
  • Aleksander Kor╝enkov. Ăe Danubo
  • Andrzej Grzebowski. Monda Turismo bilancas kaj planas
  • Bard Hekland. Inkubece peza jaro
  • Kjell Randehed. Nova estraro en Svedio
  • Literaturo por paco (HeKo)
  • Kre■imir BarkoviŠ. 72a Kongreso de SAT
  • Mauro La Torre. Defio por la tradicia movado
  • Petko Arnaudov. Literatura konkurso EKRA' 99
  • Konstantin Demjanenko. Aroma Jalto' 99
  • Radio (Andrzej Pettyn, Leopold Patek)
  • Kurte
  • INFORMOJ: TRA RUSLANDO

  • Nikolao Gudskov. Moskvo: prelege kaj etere
  • Gennadij Basov. 20 jaroj fulmis for
  • Jurij Karcev. Uljanovsk reaktivi°as
  • Svetlana Miro■niŠenko. Per Esperanto en Francio
  • Sergeo Bronov. De la klubo al E-Centro
  • Viktoria Nikiforova. Sesio de Scio
  • Halina Gorecka. Trans la krado
  • TRIBUNO

  • Deklaro de Esperanta PEN-Centro
  • ĂEL, El Popola Ăinio, ĂEE. Vivu paco!
  • Anatolo GonŠarov. Plia Esperanto-Centro: Šu provizora?
  • Birthe Lapenna. "Rařmistoj" kaj "finvenkistoj": absurda divido
  • Michel ClÚment. Historiistoj unui°as
  • La Esperanta Civito: Konstitucio proponita (HeKo)
  • Bruno Vogelmann. Ařtobiografio
  • Leterkesto (Lodewijk De Doncker, Peter R. Jaimez, Hans-Burkhard Dietterle)
  • BELETRO

  • Fjodor Dostojevskij. La centjarulino (Trad. Aleksander Kor╝enkov)
  • TIEL NI VIVAS

  • Sergio Pokrovskij. Spertoj pri tutmondi°o
  • BIBLIOTEKO

  • Julian Modest. Ău vi eniros la cirklon?
  • Halina Gorecka. William Auld rakontas
  • Mari-Roza Vilain-de Wolf. La verko de la jaro 1998
  • AK. Jarlibro 1999
  • Ricevitaj gazetoj
  • MOZAIKO

  • Tatjana Kulakova. Nur unu korekta. Denove proverboj
  • Gennadij ŮlepŠenko. Familio kaj kreado
  • Valentin Melnikov. Kelkaj konsiloj por plibonigi stilon
  • DIVERSAČOJ

  • Frazoj
  • Anoncetoj
  • La tempo somera (Gafur Gazizi, Ma■a Ba╝enova)
  • Perantoj de La Ondo de Esperanto
  • Kolofono

  • Al la legantoj

    Julio: Sezona bildo de Ma■a Ba╝enova

    En la junia kajero ni avertis, ke Ši-somere nia eldonritmo estos malekvilibrita. Tiel okazis pro mia preskař sessemajna foresto, Šar mi sta°is en bulgaria Vraco Še Kooperativo de Literatura Foiro.

    Mi dankas al Perla Martinelli kaj Ljubomir TrifonŠovski, kiuj malavare transdonis sian sperton. Post la sta°o la redaktoro de La Ondo kunlaboras ankař en Heroldo de Esperanto -- kiel vicredaktoro prizorganta la informan kaj recenzan rubrikojn. Atentaj legantoj de ambař gazetoj eble konstatos en ili malsamajn kriteriojn por elekti nova╝ojn -- ja Šiu gazeto havas siajn neripeteblajn profilon kaj fizionomion (kaj eldonanton).

    La sta°ejo situis nur je 50 kilometroj de Jugoslavio, kaj pri la apuda milito memorigis multaj aviadiloj de NATO. Tamen konversacioj kun lokanoj montris, ke bulgaroj estas prudentaj kaj konsideras la intervenon de NATO malpli dan°era ol la genocidon de Milo■eviŠa re°imo. Fine Beogrado cedis al la ultimato, kaj la jugoslavia armeo retiri°is el Kosovo, lasante al la venantaj pacigaj trupoj spurojn de etna purigado kaj ven°emajn armitajn kosovanojn.

    Lař la spirito de la alvoko de Esperanta PEN-Centro, LOdE kondutas "ne kiel ju°isto, sed kiel atestanto". Tial ni ne aperigas sakrajn kondamnojn de NATO, kiujn abunde dis-retas iuj el niaj samlandaj varmkapuloj (eŠ estrarano de la landa asocio), nek la ekstremajn senmaskigojn pri la "serba firero pli aŠa ol Polpoto". La historio verdiktos mem, kaj dume legu en LOdE pri konkretaj agoj "por helpi esperantistajn militviktimojn". Legu kaj pripensu, Šu ankař vi povas kunhelpi.

    Restas sen aperigo ankař komentoj, kiuj venis reage al la informoj pri la monpeta cirkulero de REU kaj pirata eldono de Festeno dum pesto. Ni ripetas, ke LOdE kritikas ne individuojn, sed la konkretajn (mis)agojn, lasante al la koncernitoj la eblon respondi. Cirkulerinto Ăertilov respondis per eksigo de la eldonanto de LOdE el la delegiteco en UEA (tamen Jarlibro. 1999 ne registris tion), dum la vidvino de LozgaŠev kaj LOdE akceptis la klarigon de Bron■tejn, sed ne la konduton de la moskvaj eldonemuloj. Pliaj kondamnaj kaj subtenaj intervenoj pri tiuj temoj, eŠ se tute sinceraj, apenař pozitive efikos al la jam tro malpaca situacio en la Ruslanda Esperantujo.

    Sed okazas ankař io bona. Fine al la norda hemisfero venis somero. EŠ al la tundro, kiun vi povas vidi sur la kovrilpa°a foto La infana spontaneco de Sergej Fedotov lařde menciita en nia pasintjara fotokonkurso.

    ěis la renkonto post Berlino!

    Aleksander Kor╝enkov
    á


    AGADO "ESPERO": HELPI ESPERANTISTAJN MILITVIKTIMOJN

    Ăe UEA ekzistas konto Espero por helpi esperantistajn militviktimojn kie ajn en la mondo, apartenantajn al Šiuj militantaj flankoj.

    Nun spontane ekestas novaj iniciatoj, kiuj permesas al ni transpa■i tiujn limojn. Per la Agado Espero ni komencas enpreni ilin kaj provi apogi ilin. La nomo estas la sama nomo de la konto, Šar temas pri la sama agadkampo. ěi ne limi°as je la nuna milita situacio en Jugoslavio (kvankam evidente pri tio temas nun) sed al Šiuj militaj situacioj en la mondo.

    Projekto 1a

    Usonaj esperantistoj pretas starigi ■parkonton, en kiun ili metos Šiumonate monon, por ke post kelkaj jaroj estu sumo de kelkaj miloj da dolaroj, kiujn juna kosova albano povos uzi por siaj universitataj ař antařuniversitataj studoj.

    La grupo nun serŠas kosovan infanon (de proksimume 12 °is 15 jaroj), kiu prefere parolu mem Esperanton ař apartenu al E-lingva familio, kaj kiu suferis pro la milito. Oni donos prioritaton al infano, kiu eventuale perdis unu ař ambař gepatrojn.

    Se vi konas tian kazon ař konas iun, kiu povas helpi trovi tian infanon, bonvolu rekte kontakti Agadon Espero Še Renato Corsetti:

    Adreso: Colle Rasto, IT-00036 Palestrina, Italio
    Rete: corsetti@itelcad.it

    Projekto 2a

    Ăi-jare la milito en Kosovo kařzis homan katastrofon kun centmiloj da rifu°intoj. La rifu°intoj Šefe trovi°as en Albanio, Makedonio kaj Montenegro (Š. 700 mil), sed lař informoj de la bosnia registaro ankař al Bosnio rifu°is pli ol 15 mil albanoj kaj 15 mil bosnoj el Serbio.

    Krom propraj problemoj kun bosnaj rifu°intoj, nun en Bosnio establi°is pluraj rifu°intaj centroj por albanoj el Kosovo. Krom la centroj, rifu°intojn akceptas familioj en bosnaj urboj, parencoj ař konatoj. Pluraj familioj akceptis inter 4 kaj 10 rifu°intoj.

    La rifu°intaj centroj kaj la familioj bezonegas diversan helpon. La plej ur°aj bezonoj estas: nutra╝o, higienaj bezona╝oj, vesta╝oj, ■uoj kaj alia ilaro por infanoj.

    La projekto antařvidas helpon al 1000 rifu°intaj familioj per "Familia paka╝o de nutra╝o kaj higienaj bezona╝oj". Distribuon de la "Familia paka╝o" oni faras lař listoj, kompilitaj en komunumoj kaj en centroj por rifu°intoj. La suma kosto de 1 paka╝o estas 50 germanaj markoj. La projekto planas aŠeton de 1000 paka╝oj.

    La agado estas organizata kaj prizorgata de Humanitara Organizo Espero (M.Spahe, 10/II, 71000 Sarajevo, Bosnio kaj Hercegovino).

    Ili serŠas helpon de esperantistoj por traduki la informon pri la projekto kaj por kontakti naciajn neesperantistajn help-asociojn. Esperantistoj, kiuj pretas helpi kontaktu ilin rekte.

    Eblas subteni la agadon ankař per la mono por aŠeti unu ař plurajn paka╝ojn. En Ši tiu kazo la plej facila vojo estas sendi monon al UEA nepre kun la indiko "Konto Espero. Agado 2a". Tiu mono estos transdonata al HOE.

    Projekto 3a

    Grupo de francaj esperantistoj tra Amikeca Reto peras kontaktojn en Francio por gastigi rifu°intojn el la militanta Balkano. Pluraj francaj familioj jam proponis sin por gastigi E-familiojn. La franca registaro pli volonte helpas rifu°intojn, kiuj havas parencojn en Francio.

    Amikeca Reto havas postulojn: la gastigantoj devas esti en serioza kontakto kun E-grupoj (kaj la urbestraroj) por kiel eble plej bone akcepti la homojn, kiuj vivis dramajn momentojn.

    Ăiuj informoj pri supozataj movoj de esperantistoj al ia landlimo ege interesas la francajn esperantistojn por rilati kun sav-asocioj (Ru°a Kruco ktp) kaj por serŠi ilin. Se iu havas firmajn rilatojn kun sav-asocioj, li povas sin anonci por faciligi la serŠadon.

    Ăiujn informojn kaj informpetojn pri Ši tiu agado, kun la indiko "Projekto 3a", bonvolu sendi al Renato Corsetti, kiu transdonos ilin al la francaj esperantistoj okupi°antaj pri °i.

    Projekto 4a

    Estas vera fiero por ni esperantistoj memori pri la instruo de Zamenhof, kiu helpis malriŠulojn, pagante mem la kuracilojn por siaj pacientoj. Same fiere ni memoras pri nia movado, kiu helpis dum la mondmilitoj trovi en la militantaj landoj gefilojn por rekunigi ilin kun la gepatroj, kiam °i helpis per nutra╝oj, vesta╝oj, lerniloj, libroj, kuraciloj, ktp.

    Se nun ni deziras agi paralele kaj kunlabore kun Ru°a Kruco, Ru°a Duonluno, Agado Ăielarko kaj Intersos, jen la ebleco, pri kiu klopodas AEL:

    En Albanio lo°as miloj da rifu°intoj. Nur en la urbo Lezhe, en kiu estas la sidejo de AEL, lo°as 7000 kosovanoj en tendoj, plastaj tendoj, kaj en hejmoj de lokaj familioj.

    Nia helpo ne povas esti grandskala kompare kun tiu de la menciitaj organizoj, sed ni deziras helpi lař niaj eblecoj, por ke ankař la nomo "Esperanto" aperu apud tiuj de la ceteraj helpantoj.

    Jam spontane komencis alveni donacoj, ekzemple de familio Braun el Germanio kaj de ges-roj Florence CotÚ kaj Gerard Cool el Ařstrio, kiujn AEL aparte volas danki.

    Nia generacio renovigu la bonan ekzemplon, kiun ni ricevis el nia historio. Bonvolu sendi viajn kontribuojn rekte al AEL (Agim Peraj, Ůengjin, Lezhe, Albanio).

    Renato Corsetti


    ERA SEMINARIIS EN LA EŢROPA PARLAMENTO

    29--30 apr 1999 en la Eřropa Parlamento (Bruselo) sub la patronado de la Itala komitato por la 50a datreveno de la Universala Deklaracio pri Homaj Rajtoj kaj de la Itala UNESKO-Komisiono, okazis -- kun organiza helpo de TRP (Transnacia Radikala Partio) -- studa seminario kaj °enerala konsilio de ERA ("Esperanto" Radikala Asocio).

    Dum la unua labortago, titolita "De la kostoj de la (ne)komunikado al la organizo de la lingva federaciismo", sub prezidanteco de Leo Solari, estis prezentitaj jenaj raportoj:

    "Esti mondcivitano: la lingva problemo en la internaciaj organizoj kaj en Eřropa Unio" (Hans Erasmus, juristo);

    "UNESKO kaj la defendo de la lingva ekosistemo" (Joseph Poth, direktoro de la Lingva departemento de UNESKO);

    "La raporto pri la stato de la lingvoj en la mondo" (Paul Ortega, direktoro de UNESCO-Centro en Bilbao);

    "Lingvaj bariloj, eřropa movebleco kaj ekonomia evoluo" (Alain De Serres, Organizo pri ekonomia kunlaboro kaj evoluo, Parizo);

    "La kostoj de la eřropa lingva (ne)komunikado" (Reinhard Selten, nobelpremiito pri ekonomiko);

    "La lingvoj per la Metodo de Paderborn" (Helmar Frank, pedagogo pri lingvoj);

    "La Cirkulero pri esperanto de la itala ministerio pri publika instruado" (Fiorella Conti, itala ministerio pri publika instruado);

    "La rolo de la Buroo kaj °iaj eblecoj favore al lingva federaciismo" (Bojan Breziger, Prezidanto de la Buroo por la malpli disvastigitaj lingvoj);

    "Por Laborplano 2000 de la eřropa komunikado" (Gianfranco Dell'Alba, eřroparlamentano);

    "La Transnacia Radikala Partio por la lingva demokratio" (Olivier Dupuis, eřroparlamentano kaj sekretario de TRP);

    "La Internacia Lingvo: protekta ■irmilo por Šiuj lingvoj kaj subteninda komuna╝a realeco" (Giorgio Pagano, sekretario de ERA);

    "Ău statuso de lingva minoritato por la esperantistoj?" (Andrea Chiti-Batelli, eseisto, spertulo pri eřropa problemaro).

    Dum la dua labortago -- titolita "La rajto al Internacia Lingvo ene de jaro 2020. Reorganizi la esperantistan komunumon" -- okazis la Konsilio de ERA kun partopreno malfermita al gravaj E-asocioj.

    Sekretario de ERA Giorgio Pagano priskribis la politikan projekton de ERA por atingi la celon de "rajto al internacia lingvo ene de la jaro 2020", kiel speco de "plureta°a konstrua╝o, en kiu Šiu havas eblecon elekti al kiu eta°o li volas iri, kaj se necese, en kiu halti".

    Al tiu ilustrado sekvis raporto de Franko Luin, grafikisto kaj spertulo pri komunikado, titolita "Esperantio, minoritato kiu sin regas pere de interreto".

    La sekvinta debato evidentigis la malfermojn rilate al la projekto prezentita de vicprezidanto de UEA Renato Corsetti, kiu tamen reliefigis ke °i estas persona, kaj de la Prezidanto de SAT.

    Je la fino nobelpremiito Reinhard Selten deklaris sian disponeblon al prezidanteco de tiu parto de la projekto, prezentita de ERA, kiu °uste havas lian nomon.

    ERA

    Informojn pri la prezentita projekto kaj pri eventuala ali°o, oni povas peti rete: e.r.a.@internacialingvo.org
    á


    LASTMOMENTE EL NIA ĂEFURBOUK-84. Emblemo

    Berlino fari°os Šefurbo de vivanta Esperantujo dum la unua ařgusta semajno.

    Al la 84a UK fine de junio ali°is iom pli ol 2550 personoj el 62 landoj. Kvankam la ali°cifero estas alta, la organizantoj fakte atendis superi la magian ciferon de 3000, kio ja sukcesis en la pasintjara Montpeliero. Tion oni povas klarigi per ekonomia krizego en Ruslando kaj Orienta Eřropo °enerale, tuj post la montpeliera aran°o. Ăi-jare anonci°is trioble malpli da ruslandanoj, ukrainianoj, kvaroble malpli da rumanoj, duoble malpli da ŠeÂoj k.s. Kaj kompreneble apenař registri°is iu jugoslavo, dum en Montpeliero ili estis tridekope. Ankař brazilanoj duoni°is Ši-jare, ver■ajne ankař pro ekonomia evoluo en tiu lando.

    Do, post ioma optimismo ke niaj kongresoj rekreskos al siaj plej gloraj pintoj, la kruda realo limigas niajn revojn.

    Sed flankenmetinte niajn revajn atendojn, la UK en Berlino estos ja emfaze scienca kaj emfaze kultura, kiel oni povus atendi de urbo de Forge, Ostwald, Blanke, Becker, Karpunina...

    Nitobe-simpozio havos, post sukcesa praga debuto, sian promese indan reprizon kun partopreno de pluraj nemovadaj gastoj, inter kiuj multaj germanaj lingvistoj. Kompreneble, la Šefurbo de E-terminologio okazigos ankař specialan kunvenon pri tiu temo. EŠ du aran°oj okupi°os pri komputila lingvikado: la Esperantologia Konferenco, kiun organizas la amsterdama katedrano pri esperantologio kaj interlingvistiko, prof. Marc van Oostendorp, kaj seminario "Lingvoj en interreto". La unua traktos la problemon kiel uzi la avanta°ojn de komputiloj en esperantologiaj esploroj dum la dua traktos la temon pri la germana lingvo en la reto (Martin Haase) kaj aliaj lingvoj (Ilona Koutny). Krom tio aparte aktivos la Akademio, kiu okazigos du publikajn kunvenojn kaj ja estos altnivela IKU, serio kaj speciala prelego de Amri Wandel pri la unika suneklipso, kiu mallumigos la teron tuj post la kongreso, en centkilometra zono tra la mezo de Eřropo: °in spektos ankař la IJK-anoj en Zßnka kaj la postkongresa ekskurso en Bukare■to.

    Koncertoj svarmos kaj konkurencos unu kun la alia, ankař survestible Šiutage: elstaraj dancoj modernaj kaj popolaj, germanaj kaj polaj, "klezmera" muziko de orienteřropaj judoj, klasikaj melodioj akordione, pop-muziko E-lingva kaj la pintaj germanaj komponistoj piane. Du brilaj teatra╝oj, ambař el la (pup)teatra metropolo, la kulturama Zagrebo.

    Do, en Berlino nur la malkleremuloj kaj malkulturuloj povos enui. Kaj ja ili meritas, kion fari.

    Nikola Ra■iŠ
    á


    DU STIPENDIOJ POR BALKANANOJ

    Subtene al la esperantistoj en la areo de la balkana milito, LF-koop kaj KCE disponigis du stipendiojn por literatura kurso en Svislando. La stipendioj estas asignitaj al f-ino Enkela Xhamaj, poetino el Albanio, kaj al s-ino Veda Ůarenac, serba instruistino rifu°inta el Bosnio al Jugoslavio.

    HeKo


    NOVAČOJ EL KROATIO

    29--30 maj Osijek gastigis la 3an Kroatian E-Kongreson kun 130 partoprenantoj. La kongreso estis dediŠita al la kroata E-libro, kaj je tiu okazo estis eldonita la kvardeka beletra E-libro en Kroatio -- novelo de Josip Kozarac Slavonia arbaro, kiun financis kroata forstentrepreno Hrvatske ■ume.

    En la kongreso partoprenis E-delegacioj de la °emelaj urboj Vicenza kaj PÚcs. Regiona gazeto Glas Slavonije kaj la televido atentis la kongreson kaj Esperanton. La elegantan kongresejon disponigis Komerca Ăambro de Osijek.

    Kroataj fervojoj disponigis senpagan vagonon °is la kongresa urbo. La urba filatela klubo preparis ekspozicion pri E-filatela╝oj kaj eldonis koverton kaj karton okaze de la kongreso.

    La Kroata Akademio de Artoj kaj Sciencoj en sia maja kunsido akceptis ařspicion de la kolokvo de Akademio de Esperanto (AdE) en Kroatio en 2001.

    27 maj prezidanto de la Kroata Akademio doktoro Ivo Padovan en sia letero al la prezidanto de AdE Geraldo Mattos konfirmis la pretecon de la akademio ařspicii la kolokvon en la jaro, kiam Kroatio gastigos UKon. La respondeculo pri la kolokvo estas akademiano Dalibor BrozoviŠ, membro de la Kroata kaj Makedona Akademioj kaj prezidanto de Kroata E-Ligo (KEL).

    Ministerio pri financoj de Kroatio permesis al Kroata E-Ligo organizi loterion favore al KEL, organizanto de UK en 2001.

    La ■tata entrepreno Kroata Loterio organizos la loterion, se KEL trovos sufiŠe da interesaj premioj por la civitanoj partoprenantaj en la loteria ludo. Unu premio jam estis anoncita el Seulo, kie Puramo Chong volonte traktos en sia akupunktura kliniko en Seulo unu gajninton de la loterio. Aliaj premioj estas serŠataj. La plej aprezataj premioj estas ařtomobiloj, videoaparatoj kaj similaj teknika╝oj.

    Spomenka Ůtimec


    METZ: TRIOBLA SUBTENO

    Internacia E-Konferenco, kiu okazos 17--23 jul en Metz (Francio) pri la temo Mono kaj Civilizo proponas aparte riŠan kulturan programon danke al subteno de tri institucioj, kiuj decidis helpi la lokan organizanton, la E-Klubon de Metz:

    -- urbo Metz (pere de la ěenerala direkcio pri ekonomiaj aferoj, kiu subtenas kolokvojn pri politikaj kaj ekonomikaj temoj);

    -- departamento Moselle (tipa subvencio al loka asocio kiu organizas renkonton);

    -- regiono Lorraine (pere de la regiona misio pri turismo Šar ni ricevas eksterlandanojn kaj igas ilin viziti la regionon).

    Se personaj kontaktoj certe rolis grave en tiuj decidoj, tamen rimarkindas pluraj punktoj:

    -- la prezidanto kaj aliaj membroj de la E-Klubo de Metz estas enga°itaj kaj aktivaj en pluraj aliaj lokaj asocioj;

    -- la E-Klubo de Metz organizis dum la stud-jaro prelegojn en la franca lingvo por la publiko, kaj tiel montris sian agadon al neesperantista mondo;

    -- la venon de okdek esperantistoj el la tuta Eřropo dum unu tago en decembro danke al Internacia Festivalo ni diskonigis vaste en la loka gazetaro kaj televido -- tio impresis favore;

    -- la organizado de dumkonferencaj eventoj malfermitaj al la loka neesperantista publiko (ekspozicio, koncerto, kurso...) ankař impresis favore.

    Bruno Masala


    EVENTOJ BALDAŢ RESTARTOS

    La lasta dissendita numero de la papera gazeto Eventoj estas 165a.

    En decembro komencis kunlabori nova redaktoro, kiu post 3-monata instruado (elspezo de tempo, mono kaj energio) en mezo de aprilo Šesis la laboron, kaj ni ne sukcesis rapide anstatařigi lin.

    Ni tre bedařras la situacion, kaj klopodis trovi tařgan solvon. La intertempe provita helpanto post 2 semajnoj same Šesigis la laboron pro manko de tempo kaj aliaj personaj okupoj.

    Antař kelkaj tagoj fine eklaboris nova, tre ver■ajne perspektiva nova redaktoro, kaj tre baldař restartos la apero de Eventoj.

    Lßszlˇ Szilvßsi


    ĂE DANUBO

    Post Vieno, Budape■to, Svi■tovo kaj Beogrado la 5an Danuban E-Rendevuon gastigis 4--6 jun 1999 Razgrad (Bulgario). DER-5 kaj la samtempa krea E-renkonti°o Abritus'99 estis kunorganizitaj de la urba E-ista Domo de Kulturo (EDK) kaj LF-koop.

    La kerno de la ekstera programo estis la inařguro de bareliefo sur la muro de EDK, skulptita de Bogomil Čivkov. La partoprenantoj havis interesajn ekskursojn kaj akceptojn (interalie, Še la urbestro Venelin Uzunov). En la urba biblioteko estis lanŠita poezia antologio Sonoj kaj kredoj el Razgrad.

    Perla Martinelli kaj Aleksander Kor╝enkov prelegis, respektive, pri Heroldo de Esperanto kaj perspektivoj de Esperanto post 2000. En la urba filharmonio oni °uis E-koncerton kaj premiadon de la lařreatoj de EKRA-99. Estis premiere prezentita filmo Antařen (1937), antař nelonge restarigita de LF-koop.

    Bedařrinde, pro la balkana konflikto DER-5 estis preskař nur bulgara -- partoprenis nur kvar alilandanoj (Ařstrio, Finnlando, Ruslando, Svislando).

    Aleksander Kor╝enkov

    Foto el DER-5
    Sur la foto, de dekstre liven: prezidanto de BEA Petar Todorov, urbestro de Razgrad Venelin Uzunov, kaj kvar E-redaktoroj: Perla Martinelli de Heroldo de Esperanto, Aleksander Kor╝enkov de La Ondo de Esperanto, Sabira Stahlberg de Kontakto, Ljubomir TrifonŠovski de Literatura Foiro.
    (Fotis Petko Arnaudov)


    MONDA TURISMO BILANCAS KAJ PLANAS

    Proksimi°as la 9a Internacia E-Kongreso en Torun (7-14 ařg 1999) kaj la 11a ěenerala Kunveno de Monda Turismo en Bydgoszcz (9 ařg 1999).

    Ăi-jare la agado de Monda Turismo bone evoluas. Januare okazis monata esplorvoja°o tra Orienta Afriko, februare ni edukis instruantojn de Esperanto por turismo; marte sukcesis lařvica voja°o al Suda Ameriko kaj esplorvoja°o al Centra Azio dank' al Anatolij Ionesov. En aprilo brilis bulgara AIS-sesio en la konsultejo de nia ISTK (Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo) -- trideko da bulgaraj gestudentoj kun Bo╝idar Leonov venis maje al la 20a SUS Sanmarineca Universitata Sesio de AIS lige al la internacia kurso por E-voja°gvidantoj kaj 24aj E-Tagoj de Bygdoszcz.

    La sesion partoprenis pli ol 150 gestudantoj de ISTK. Okazis 35 kursoj pri temoj ligitaj al turismo kaj kulturo, kiujn gvidis sciencistoj de AIS kaj prelegantoj el 15 landoj, interalie prezidanto de AIS prof. Helmar Frank, prof. Hans-Dietrich Quednau, prof. Carlo Minnaja k.a. Lař decidoj de la senato de AIS, prof. Adam Sudol (Pollando) fari°is nova profesoro de AIS, novaj docentoj: prof. Aleksandra Kowalczyk (Pollando) kaj Bo╝idar Leonov (Bulgario). Defendinte siajn diplomverkojn kaj pasinte la ekzamenojn la unuaj finintoj de ISTK akiris la titolon de magistro kaj bakalařro; okazis ankař du doktori°oj.

    En junio 1999 okazas esplorvoja°o de Esperantotur en Indonezio, Malajzio kaj Singapuro, lařvicaj busvoja°oj al Nordkapp kaj vizitoj en Benelukso, kaj julie dudek busoj de Esperantotur vizitos Eřropon kaj Afrikon, inter ili kvin la 84an UK en Berlino.

    15 ařg. -- 7 sep. atendos vin la 2a Azia E-Kongreso en Hanojo kun vizitado de Tajlando, Laoso, Vjetnamio kaj Kambo°o, kaj 24 sep -- 3 okt. venu al la jubilea 25a Internacia Forumo pri Turismo, Edukado kaj Kulturo (Varsovio-Torun-Bydgoszcz).

    ISTK en Bydgoszcz akceptas jam ali°ojn de gestudantoj por la studjaro 1999/2000. Eblas studado Šiutaga, eksterŠeesta kun tri stud-ekzamenaj sesioj en Bydgoszcz, ař en konsultejoj en Panevezys (Litovio) kaj Karlovo (Bulgario) kun unu sesio en Bydgoszcz. La studumo preparas por laborado en nař -- lař klasifiko de la Eřropa Unio -- profesioj. La jara studkotizo estas 350 USD; kiu studenti°os ankař Še AIS, tiu post tri jaroj povos bakalařri°i, kaj post pliaj du -- magistri°i pri morfosciencoj ař humanistiko.

    Por pliaj informoj kontaktu la Centran Oficejon de Monda Turismo:

    Adreso: str. M.Sklodowskiej-Curie 10, PL-85-094 Bydgoszcz, Pollando.
    Rete: turismo@bydg.pdi.net

    Andrzej Grzebowski
    Prezidanto de Monda Turismo


    INKUBECE PEZA JARO

    La landa kongreso de Norvega Esperantista Ligo okazis en Bergen 11--13 jun 1999. La 24 Šeestantoj pritraktis jarraporton, kiu konkludis: "Por la estraro de NEL la jaro 1998 estis inkubece peza. ěin karakterizas la nekapablo realigi promesplenajn projektojn kaj modelojn". Mankas laborfortoj, malgrař la promesplena revigli°o de NJE (Norvega Junularo Esperantista).

    Kvankam la ligo nun havas Š. 360 membrojn kaj 10 aligitajn klubojn, el kiuj nur duono aktivas, la laboro de NEL restas sur ege malmultaj ■ultroj. La funkciantaj kluboj malmulte sciigas pri sia agado kaj ne petas helpon de la liga estraro.

    Kiel la plej gravajn taskojn farotajn dum la venontaj du jaroj, oni akcentis interretan informadon kaj funkciigon de la retkurso Esperanto Viva!, eldonadon de Norvega Esperantisto, ofertadon de Cseh-kursoj kun altnivela(j) instruisto(j) kaj ellaboradon de novaj informbro■uroj.

    La jarkunveno akceptis ampleksan simpligon de la kotizsistemo kaj moderan altigon de la kotizoj. Torstein Kvakland estis reelektita kiel prezidanto. El la sep anoj de la nova estraro kvar havas malpli ol 35 jarojn. Krom la preteco de la plej centraj aktivuloj alfronti novan laborperiodon, °uste la elekti°o de junaj kapablaj fortoj estis la plej °ojiga rezulto de la kunveno.

    Unu semajnon antaře, okazis pertelefona "kongreso" de NJE kun Trondheim kiel "oficiala kongresurbo". Estis pritraktataj la jarraporto kaj financa raporto, aprobitaj novaj statuto kaj laborplano. Dum la lastaj du jaroj NJE revigli°is kaj nun havas Š. 50 membrojn el kiuj Š. 10 aktivas. La nova estraro celas multmaniere instigi la membrojn al aktiva utiligo de la lingvo, kaj planas ankař hejmpa°on kaj novan informbro■uron. Prezidanto restas Kjell Heggvold Ullestad.

    Bard Hekland


    NOVA ESTRARO EN SVEDIO

    Je la Pentekosto, 21--23 maj 1999 en la kursejo Esperantogarden (Lesj÷fors) okazis Sveda E-kongreso. Ne malpli ol 45 personoj partoprenis -- je 15 pli multaj ol en la pasintjara kongreso en Stokholmo.

    La kongreso elektis novan estraron de Sveda E-Federacio: Roland Lindblom (prezidanto), Franko Luin (vicprezidanto), B÷rje Andersson (kasisto), Boo-Mee Kim Lindblom (sekretario), kaj la ceteraj estraranoj estas Bengt Nordl÷f, Hakan Lundberg, Wim Posthuma, Jan Setreus kaj Kjell Randehed.

    Oni formis redaktokonsilion de la organo de SEF La Espero por helpi la novan redaktoron Hasse Oldhage, kiu anstatařos la nunan redaktoron Franko Luin.

    Dum la kongreso jarkunvenis ankař la svedaj sekcioj de KELI (kristanoj) kaj de ILEI (instruistoj). La programo enhavis ankař prelegojn, koncertojn, libroprezentojn, filmospektadon kaj ekskurson. La sekva kongreso okazos en Helsingborgo en junio 2000.

    Kjell Randehed


    LITERATURO POR PACO

    "La Esperanta: Šu literaturo por paco?" estis la temo de la interveno de Giorgio Silfer, vicprezidanto de la Esperanta PEN, okaze de la 32a Internacia Literatura Konferenco en Bled (Slovenio), 19--21 maj 1999.

    La interveno vekis intereson, speciale pro la figuro de William Auld, kies La infana raso estis citita kiel ekzemplo de tiu kulturo de la paco, kiun la esperanta literaturo kunkonstruis en la du postmilitaj epokoj.

    El la interveno fontis la deklaro de la Komitato de Esperanta PEN-Centro, pri la milito en la nuna Jugoslavio. (Vd. en la 12a pa°o.)

    HeKo


    72a KONGRESO EN SAT

    En la 72a Kongreso de SAT, kiu okazos en Karlovy Vary 24--31 jul 1999, partoprenos Š. 200 personoj. Krom laborkunsidoj, distraj kulturaj programoj kaj ekskursoj estos ankař interesaj prelegoj: Okazos ankař prelego kaj debato kun reprezentantoj de Šehaj sindikatoj (kun tradukado).

    Kre■imir BarkoviŠ


    DEFIO POR LA TRADICIA MOVADO

    Oliver Mazodze, direktoro de la Zimbabva Esperanto-Instituto el Masvingo, ╝us komunikis la decidon de 24 zimbabvaj instruistoj partopreni la internacian edukan projekton Interkulturo kun siaj 11 klasoj en mezgradaj kaj bazaj lernejoj el diversaj urboj.

    Tio ne estas la unua ■oko el Afriko. Jam antař kelkaj monatoj petis ali°on al la sama projekto 3 klasoj (300 lernejanoj!) el Lomeo, gvidataj de sia instruisto Gbeglo Koffi (estrarano de UEA).

    Realigante la projekton Interkulturo jam 50 klasoj el Šiuj kontinentoj "renkonti°os" en interreta "ejo" -- nomata lernejo Tibor Sekelj -- por inter■an°i materialojn kaj informojn pri siaj respektivaj medioj kaj kulturoj. La aran°o disvolvi°as en la kadro de ILEI, kaj estas nun prezentata al Unesko por oficialigo.

    Ău la instruistoj de ILEI, kaj pli °enerale la esperantistoj, kapablos subteni tiom da entuziasma lerneja kunlaboremo (kiu cetere venas ankař el Ganao, Uzbekistano, Japanio, Brazilo, Argentino, Ăilio, Kubo, Ařstralio, Rumanio, Ukrainio, Jugoslavio, Bosnio, Kroatio, plus kelketaj "okcidentaj" landoj)?

    Tio estas defio por tradicia movado!

    Mauro La Torre
    prezidanto de ILEI


    LITERATURA KONKURSO EKRA '99

    Dum la 5a Danuba E-Rendevuo en Razgrad (4--6 jun 1999) okazis premiado de la gajnintoj en la literatura konkurso EKRA '99. La konkurson partoprenis pli ol 30 ařtoroj de 15 landoj. La ╝urio anoncis sufiŠe altan belartan nivelon kaj proklamis la gajnintojn:

    Poezio

    1aj premioj. Lilija Nikolova (Bulgario) pro ciklo de versa╝oj kaj Marie-France Conde-Rey (Francio) pro "Dezerto".

    2aj premioj. Donka DelŠeva (Bulgario) pro "Subiro" kaj Anja Karkiajnen (Finnlando) pro "En mia mondo ena".

    3aj premioj. Marija Todo■eva (Bulgario) pro "Amo" kaj Carmel Mallia (Malto) pro "Marionetoj".

    Speciala premio. Žristo Gorov, Bulgario, pro "Nia lando".

    Humuro

    1a premio. IvaniŠka Ma°arova (Bulgario) pro ciklo de humuraj rakontoj.

    2a premio. Ilija Iliev (Bulgario) pro rakonto "Ne estas facile".

    3aj premioj. Milena Georgieva (Bulgario) pro ciganaj humura╝oj, Radka Stojanova (Bulgario) pro rakonto "Surprizo" kaj Dimo Dimov (Bulgario) pro rakonto "Panta Rej".

    La premiitoj ricevis diplomojn kaj monsumon. La ╝urio konsistis el Ljubomir TrifonŠovski (prezidanto), Sabira Stahlberg, Canko Ignev kaj Georgi Mihalkov.

    Petko Arnaudov


    AROMA JALTO '99

    1--9 maj 1999 en Jalto (Krimeo, Ukrainio) okazis jubilea 10a E-festivalo Aroma Jalto kun Š. 60 partoprenantoj el Ukrainio, Ruslando kaj Svedio. Tradicie grandan atenton oni donis al la lingvoordo, kaj 20% de la organizaj kotizoj estis uzitaj por monpremioj al plej malkrokodilaj gesamideanoj. La unuan lokon en la malkrokodila konkurso okupis kievano Volodimir Hurtovenko. Okazis tri■tupa E-kurso.

    Denove estis organizitaj ekskursoj al Livadio, Aj-Petri kaj aliaj naturaj kaj historiaj memorinda╝oj. Okazis interesaj kantokoncertoj, teatra╝o Krimea legendo, dancoj... Krome pasis seminario pri ukrainia-svedia junulara projekto en Ukrainio, kunvenoj de ukrainia E-junularo k.t.p. Aroma Jalto 2000 okazos komence de majo 2000.

    Konstantin Demjanenko
    á


    Pola Radio

    La leter-fako de la Eksterlanda Programo de Pola Radio ╝us publikigis informojn pri la statistiko de la koresponda╝oj alvenintaj en la unua jarkvarono de 1999:

    1. Esperanto-Redakcio 496
    2. Germana Redakcio 249
    3. Bjelorusa Redakcio 170
    4. Angla Redakcio 116
    5. Pola Redakcio 83
    6. Rusa Redakcio 60
    7. ĂeÂa-Slovaka Redakcio 33
    8. Ukraina Redakcio 27
    9. Litova Redakcio 7

    La E-Redakcio ricevis 40.0% da leteroj kompare al 50.4% en la pasinta jaro (en la tutjara statistiko), sed ja oni limigis la elsendo-tempon kaj forigis la satelitajn elsendojn el la vesperaj horoj. Aliflanke, ekkreskas la nombro da leteroj el ekstereřropaj landoj, speciale el Usono, Kanado, Brazilo.

    La statistiko de la alvenintaj raportoj:

    1. Germana Redakcio 1 554
    2. Esperanto-Redakcio 1 049
    3. Bjelorusa Redakcio 425
    4. Angla Redakcio 251
    5. ĂeÂa-Slovaka Redakcio 147
    6. Rusa Redakcio 52
    7. Ukraina Redakcio 27
    8. Pola Redakcio 15
    9. Litova Redakcio 0

    La prezentitaj donita╝oj koncernas la periodon de la unua jarkvarono, kiam en la E-Redakcio ankorař ekzistis la vesperaj satelitaj elsendoj.

    Multaj ařskultantoj plendas pro la forigo de la vesperaj satelitaj elsendoj kaj ařdigado de tiuj elsendoj en la matenoj, kio ebligas la ařskultadon nur semajnfine ař nur al pensiuloj.

    Andrzej Pettyn


    Radio Ařstria Internacia

    Al la redakcio de Radio Ařstria Internacia venis en 1998 lař la lingvo de la redakcio tiom da alskriboj:

    1. Esperanto 3.503
    2. Angla 2.708
    3. Franca 844
    4. Hispana 717
    5. Araba 0

    Leopold Patek


    MOSKVO: PRELEGE KAJ ETERE

    En Moskvo dum kelkaj jaroj ╝ařde kaj sabate funkcias Junulara universitato de moderna socialismo, kiun Šiu povas viziti. La altnivelaj prelegoj koncernas diversajn temojn: filozofion de la historio, modernan kapitalismon, homajn rajtojn ktp.

    10 apr 1999 tie por pli ol 20 personoj Nikolao Gudskov prelegis pri la laborista E-movado. Li rakontis pri ideo de Esperanto, pri °ia ligo kun laborista internaciismo, pri la tragika historio de SAT. La 90-minuta prelego elvokis tian intereson, ke post °i ankorař pli ol 90 minutojn sekvis senŠesaj demandoj. Ăiu Šeestinto ricevis abundajn ruslingvajn materialojn pri Esperanto.

    ***

    15 maj 1999 inter 19h10 kaj 20h00 okazis 50-minuta rektetera radioelsendo pri moskva EK Lev Tolstoj. ěi estis disařdigita de radiostacio Rezonans en mezlongonda bendo 295 m kadre de Šiusemajna programo En la mondo de ■atokupoj, facile ařskultebla en la eřropa parto de Ruslando.

    Klubanoj rakontis pri Esperanto kaj pri libroeldonado en la internacia lingvo, kaj Mikaelo Povorin kantis E-kantojn. Poste esperantistoj respondis demandojn de ařskultantoj, kiuj telefonis al la studio dum la elsendo.

    Nikolao Gudskov


    20 JAROJ FULMIS FOR

    19 maj 1999 Tomska E-klubo i°is 20-jara. Jes, °uste antař 20 jaroj en eksterurba pikniko grupo de ╝uslernintoj (A.Birjulin, A.Gulidov, fratoj Ůljafer, A.Negodujko, N.Guc) decidis organizi en Tomsk E-klubon. La ideo jam ■vebis, Anatolo GonŠarov sugestis tion en OSER-32, restis nur lařte diri tion. Kaj skribi protokolon...

    Tre rapide formi°is laboregkapabla kerno, krei°is vera spirita etoso, kiu travivis longe, malgrař tio, ke el la tiama grupo en Tomsk restis nur Alekseo Birjulin, dum lastaj 10 jaroj la klubo ne havas propran ejon, arkivo estas lokita dise k.a. Sed la iama entuziasmo vivas plu.

    Por la inda festado la klubo faris:

    -- du publikajn lecionojn por Š. 80 studentoj de universitatoj (prelegis Aleksandr Uljanov, Gennadij Basov, junaj klubanoj);

    -- ekspozicion en la biblioteko de Tomska Ůtata Universitato;

    -- solenan kunvenon en la kunsidejo de la Urbestraro;

    -- tradician neformalan festadon apudurbe en turistaj kondiŠoj kun 36 partoprenantoj.

    Pri nia jubileo informis la urba radio kaj aliaj amaskomunikiloj. La informo estis cirkuligita en amatoran komputilan reton FIDO, kaj estis ricevitaj kelkaj gratuloj de tomskaj FIDO-anoj.

    30 maj okazis ekzameno por finintoj de la elementa kurso; kura°is ekzameni°i 12 personoj (el 20 startintoj antař 3 monatoj). Jam la duan "eldonon" faris tre talenta instruisto -- Jelena Katajeva, kiu nur antař unu jaro mem finis elementan kurson.

    Nekredeble, sed jam pasis tiom multe, kaj sukcesoj, kaj mal-, kaj bona fam' pri la klubo, kaj klaŠoj... Sed ni vivos plu malgrař Šio, kaj kvankam 20 jaroj fulmis for... sed dařre ni restas juna klubo!

    Gennadij Basov
    vicprezidanto de TEK


    ULJANOVSK REAKTIVIěAS

    E-movado en urbo Uljanovsk havas longan historion. En bibliotekaj arkivoj estas trovita "Statuto de la Simbirska Esperantista Societo", datita je 1910. En °i estas skribite, ke la societo havas sian bibliotekon, okazigas lekciojn kaj kursojn.

    En diversaj periodoj E-movado en nia urbo havis diversajn formojn. Dum kelkaj lastaj jaroj la klubo ne funkciis. Sed E-vivo ne haltis, kaj kelkaj restintaj esperantistoj aktivis en diversaj agadkampoj. Multaj Interretanoj konas pa°ojn de Jurij Finkel, kaj Sergej Ver■inin estas konata en literatura kaj aliaj fakoj.

    Ăi-jare en februaro kaj marto ni okazigis kursojn kaj nun en la klubo estas Š. 20 homoj, kiuj kunvenas du fojojn semajne. Fine de aprilo niaj klubanoj partoprenis tradician VER-11 en Nabere╝nie Ăelni kaj eŠ gajnis tie kelkajn premiojn. Kaj nun ni prepari°as por veturi al OkSEJT.

    Adreso: RU-432063, Uljanovsk-63, ab. ja. 4716, Ruslando
    Rete: yuka@uaz.ru.

    Jurij Karcev


    PER ESPERANTO EN FRANCIO

    18-25 apr 1999 grupo de junaj esperantistoj el Sankt-Peterburga gimnazio N-ro 271 partoprenis renkonti°on de E-infanoj apud Troyes (Ăampanjo), kiun organizis prezidanto de E-Asocio de Bondy Elisabeth Barbay.

    Krom la peterburga grupo partoprenis ankař infanoj el Pollando kaj Francio. Entute 25 diversa°aj lernejanoj dum unu semajno praktikis Esperanton, multe ekskursis, vizitis unikan muzeon de ařtomatoj, farmbienon k.a. Vespere la partoprenantoj amuzi°is, dancis, kantis, koncertis. Esperanto konatigis kaj amikigis infanojn, kiuj nun korespondas. RiŠa je ekskursoj kaj renkontoj estis ankař la pariza programo.

    Peterburgaj E-infanoj en Parizo
    Svetlana Miro■niŠenko
    á


    DE LA KLUBO AL E-CENTRO

    10--11 jun 1999 en Krasnojarsk (Siberio) okazis la 2a foiro-prezentado de nekomercaj organiza╝oj, kiun inter aliaj 65 organiza╝oj partoprenis kun sia stando ankař Krasnojarska E-Klubo (KrasEK). La tradicii°inta Foiro celas prezenti al la urbaj lo°antaro kaj estraro tutan spektron de la sociaj iniciatoj kaj atentigi oficialajn instancojn pri la problemoj kaj bezonoj de la soci-utilaj organiza╝oj.

    Dum la oficiala prezentado de la partoprenantoj prezidanto de KrasEK Sergej Bronov rakontis pri esperanto kaj la klubo, dum Andrej PeŠonkin samtempe partoprenis diskuton pri interrilatoj de nekomercaj organiza╝oj kun la komercaj kaj la oficialaj instancoj.

    Dum la lastaj jaroj en Krasnojarsk progresas memorganizi°o de la socia vivo, kaj KrasEK lařpove partoprenas tiun procezon. La klubo oficiale partneras kun la urba komitato pri la junularaj aferoj Še la urba administracio, danke al kio Šiujare °i estas liberigata de lupago por la urbocentra ejo. Nun ni intencas pli aktive eniri tuturbajn aran°ojn. Ařtune de 1998 kvin klubanoj senpage lernis en la kurso pri kreado de hejmpa°oj kadre de speciala programo por la nekomercaj organiza╝oj. Nun ni planas organizi en la urbo ret-informadon pri esperanto.

    La financa krizo en Ruslando batis ankař nin. Dum la pasinta vintro estis problemoj pri la dezirantoj lerni esperanton: oni plezure kaj amase vizitis niajn propagandajn prelegojn, sed ne povis pagi eŠ la modestan kurs-kotizon. Kaj ni simple disdonadis priesperantajn faldfoliojn por ebla estonta rerenkonti°o. Sed maje kaj junie la humoro de la homoj jam pliboni°is, kaj ařtune la kurso povos refunkcii°i.

    Ni strebas evoluigi la klubon al la respektinda centro de E-kulturo. Lař interkonsento kun Urala Esperantista Societo, KrasEK transprenis la zorgojn pri la Kolektiva E-Biblioteko, kiu dum 16 jaroj funkciis en Jekaterinburg. Ni kunaran°is transportadon en aprilo 1999 al Krasnojarsk de preskař 1800 libroj kaj multajn perioda╝ojn. Nun ni intencas organizi publikan bibliotekon kaj ligi °in al la ╝us aperinta urba Biblioteka Asocio.

    Pluas nia laboro kun la infanaro. Nia klubano Valerij MalyÂin organizis infanan E-rondon en la orfejo kaj dařrigas sian laboron kiel profesia gvidanto de la infana E-klubo Še la regiona "pionirpalaco". KrasEK helpas per literaturo.

    Dum lastaj du jaroj preskař 50 personoj finis niajn kursojn. ěojigas ke inter ili plimultas studentoj. Tio signifas, ke prepari°as la nova generacio, kiu povos anstatařigi nin post kelkaj jaroj. Ne Šiuj klubani°as, sed multaj konservas interrilatojn kun ni kaj restas niaj amikoj kaj helpantoj.

    Kontaktu nin je la kluba adreso
    RU-660017, Krasnojarsk, ab. ja. 20825, Ruslando.

    Sergeo Bronov
    prezidanto de KrasEK
    á


    SESIO DE SCIO

    En Moskvo funkcias E-asocio Scio. Konferencoj de la asocio okazas unu fojon en tri monatoj. La asocion gvidas blinda esperantisto V.M. Žmelinskij.

    31 maj. -- 4 jun. 1999 okazis lařplana konferenco kun sep raportoj. Prelegis V.Žmelinskij, E.Budagjan, R. GrinceviŠius, T.Telegkina, K.IljutoviŠ, S.Visokovskij, T.Lezginceva.

    Viktoria Nikiforova


    TRANS LA KRADO

    Nia redakcio ofte ricevas informpetojn pri Esperanto el malliberejoj. Ni kutime ne nur respondas tiujn leterojn, sed ankař sendas librojn kaj gazetojn.

    Antař nelonge ni sendis tri dukilogramajn paka╝ojn kun lernolibroj, vortaroj, beletra╝oj kaj gazetoj al Novosibirska kaj Murmanska regionoj. Dank' al mondonaco de Bard Hekland ni pretigis plian stokon por tiu celo.

    Pliaj donacoj estas bonvenaj.

    Halina Gorecka


    KURTE

    10 jun 1999 papo Johano Pařlo II dum sia vizito al Pollando ricevis Medalon de Toleremo, kiun al li enmanigis d-ro Ludoviko Zaleski Zamenhof, akompanata de la prezidantino de Fondumo Zamenhof en Bjalistoko, prof. Hanna Konopka. La medalo estis alju°ita far kapitulo, kiun krom la reprezentantoj de la Fondumo konsistigas ankař elstaraj personoj de Bjalistoka socio. (RetInfo)

    14 maj en Barcelono Profesia Asocio de Verkistoj de Katalunio elektis sia prezidanto por kvarjara mandato la E-lingvan verkiston Manuel de Seabra, kiu estas membro de Esperanta PEN. (HeKo)

    La irlanda edukministerio permesis instrui E-ton en la kvina klaso de mezlernejoj, "transira jaro", kiam la lernantoj povas studi pli libere, ekster la oficiala instruplano. (Esperanto)

    Germana E-Junularo ricevis por sia nacia agado ministerian subvencion de 38 mil 700 markoj k por internacia agado -- 27 mil markojn. (GEJ-Gazeto)

    Por Universala Kongreso de E-to en 2002 kandidatas Fortaleza (Brazilo) k Kortrijk (Belgio). Osmo Buller esploros persone ambař lokojn antař la Berlina UK. (Esperanto)

    Jam por la kvara sinsekva jaro, okazis Kurso de E-to en la Fakultato pri Filologio de la Universitato de Valencia (Hispanio), Ši-jare en du grupoj. Entute la kurson partoprenis k ricevis diplomon de la Universitato 93 gestudentoj. (Augusto Casquero)

    CO de UEA ricevis 80 informpetojn reage al anonco aperinta decembre en du gazetoj de Jordanio. (Esperanto)

    En la semajnfino 15-16 maj 1999 estis inařgurita la nova sidejo de Zurika E-Klubo, kiu funkcios kiel librovendejo, kontoro k prelegejo. (Heroldo de Esperanto)

    Dum la pasinta jaro komisiono pri gazetaro k informoj de ĂeÂa E-Asocio konstatis 209 E-temajn artikolojn en la ŠeÂa gazetaro. (Starto)

    Deutschland Top 10 estas listo de dek plej vendataj kompaktdiskoj (KD) en Germanio. En tiu Šiusemajne eldonata listo la KD Esperanto de la muzik-grupo Freundeskreis estas en la nařa loko! (RetInfo)

    En la itallingva libro Kia estonteco: homa ař malhoma? milanano Enzo Guernieri dediŠas multan atenton al E-to. (Heroldo de Esperanto)

    La urba biblioteko de Gotenburgo (Svedio) havas nuntempe 855 librotitolojn en ař pri E-to. (La Espero)
    á


    LA CENTJARULINOáDostojevskij

    Fragmento el La taglibro de l' verkisto

    de Fjodor Dostojevskij

    "La taglibro de l' verkisto", kiun Fjodor Dostojevskij eldonis (kun kelkaj pařzoj) en la jaroj 1873--1881 estis senprecedenca evento en la Ruslanda soci-kultura vivo kaj pro la vasta gamo de la prezentataj temoj, kaj pro la unika prezentostilo de la genia verkisto.

    En majo "La Ondo" komencis aperigon de fragmentoj el la "Taglibro" per la satira "Enkonduko", kiu ricevis tre pozitivan akcepton. Nun ni dařrigas per lirika bildo "facila kaj senenhava".


    "Tiumatene mi tro malfruis, -- konata damo rakontis al mi antař kelkaj tagoj, -- kaj forlasis la hejmon preskař tagmeze, sed, °uste tiam mi havis multajn farota╝ojn. ěuste en la strato Nikolajevskaja mi devis viziti du lokojn, proksimaj unu al la alia. Unue mi iris al la policejo, kaj Še ties pordo mi rimarkis tiun oldulinon, kaj ■i aperis al mi tre maljuna, kurbi°inta, kun apogbastono, tamen mi ne sukcesis diveni ■ian a°on; ■i venis Še la pordon kaj sidi°is tie en angulo sur pordistejan benkon por ripozi. Cetere mi pasis preter ■i, kaj ■i nur momenton estis antař miaj okuloj.

    Post deko da minutoj mi foriris el la policejo, kaj du domojn post °i estas vendejo, en kiu mi ankorař pasint-semajne mendis ■uojn por Sonjo; mi do lařvoje iris tien por preni ilin kaj ekvidis, ke la oldulino sidis jam Še tiu domo, ankař sur benko apud la pordego -- ■i sidis kaj rigardis al mi; mi ridetis al ■i, eniris kaj prenis la ■uojn. Post kelkaj minutoj mi direktis min al avenuo Nevskij kaj vidis, ke mia oldulino sidis jam Še la tria domo, tamen ■i sidis ne sur benko, sed sur brika elstara╝o, Šar benko mankis Še tiu pordego. Mi subite kaj nevole haltis antař ■i: kial, mi pensis, ■i sidi°as apud Šiu domo?

    -- Avinjo, -- mi diris, -- Šu vi laci°is?

    -- Jes, mia kara, mi tre laci°as. Mi pensis: estas varme, la suno lumas, do mi iru al la genepoj por tagman°i.

    -- Ău vi do, avinjo, iras por tagman°i?

    -- Por tagman°i, mia kara, por tagman°i.

    -- Sed tiele vi ja ne venos.

    -- Ne, mi venos; jen mi iom iros kaj ripozos, kaj poste denove ekstaros kaj pluiros.

    Mi rigardis ■in kaj sentis teruran scivolemon. La oldulino estis malgranda, pura, en la vesta╝oj trivitaj, ver■ajne bur°ino, kun apogbastono, la pala kaj flava viza°o fiksi°inta al la ostoj, la lipoj senkoloraj -- kiel mumio; sed sidante ■i ridetis, kaj la suno lumis rekte sur ■in.

    -- Ver■ajne, avinjo, vi estas tre maljuna, -- mi demandis, kompreneble ■erce.

    -- Cent kvar jarojn mi havas, kara mia, nur cent kvar jaretojn (tiel ■i ■ercis)... Sed kien vi iras?

    -- Jen, avinjo, -- ankař mi ridis, -- mi aŠetis en la vendejo ■uetojn por mia filino kaj portas ilin hejmen.

    -- Aj, kiaj etaj ■uetoj, Šu via filino estas eta? Estas bone por vi. Ău vi havas aliajn infanojn?

    Kaj ■i plu ridis kaj rigardis. Ůiaj okuloj estis malbrilaj, preskař mortaj, sed el ili kvazař lumus varma radio.

    -- Avinjo, volu preni miajn kvin kopekojn, aŠetu por vi kukon, -- mi diris kaj donis al ■i kvinkopekan moneron.

    -- Ău vi donas al mi la moneron? Nu, dankon, mi jes prenos vian moneron.

    -- Prenu do, avinjo, estu afabla.

    Ůi prenis. Estis konstateble, ke ■i ne kutimas, kaj ke la vivo ne devigis ■in almozi, sed ■i prenis Še mi tre kortu■e, tute ne kiel almozon, sed kvazař pro °entileco ař pro boneco de sia koro. Sed eble ■in tio tre imponis, Šar nur malmultaj alparolas ■in, oldulinon, kaj jen -- oni ne nur interparolas kun ■i, sed eŠ kun amo pri ■i zorgas.

    -- Nu, avinjo, -- mi diris, -- adiař. ěisiru bonsane.

    -- Mi °isiros, kara mia, °isiros. Mi ja °isiros. Kaj vi iru al via nepino, -- misis la oldulino, forgesinte, ke mi havas ne nepinon, sed filinon; ver■ajne ■i pensis, ke jam Šiuj havas genepojn. Mi ekiris, lastfoje rerigardis al ■i kaj ekvidis, ke ■i malrapide kaj pene stari°is, frapis la bastonon kaj ekplandis surstrate. Eble lařvoje ■i ankorař dek fojojn haltos °is venos al la familianoj por "tagman°i". Kaj kien ■i iras por tagman°i? Tre kurioza oldulino."

    Tiumatene mi ařdis Ši rakonton -- efektive eŠ ne rakonton, sed, simple, iun impreson pri renkonto kun centjarulino (vere, Šu ofte oni renkontas centjarulon, des pli tiel plenan je vivo anima?) -- kaj baldař tute forgesis °in; nur malfrunokte, traleginte artikolon en revuo kaj formetinte la revuon, mi subite rememoris la oldulinon kaj ial rapide imagis la dařrigon pri tio, kiel ■i venis al la parencoj por tagman°i: rezultis ankorař unu, eble tre versimila, eta bildo.

    Ůiaj genepoj -- kiuj ver■ajne estas pragenepoj, sed ■i nomas genepoj ankař ilin -- probable estas metiistoj, homoj certe familiaj, aliokaze ■i ne irus al ili por tagman°i. Ili lo°as ie en keleta°o, ař eble luas barbirejon. Ili estas malriŠaj, sed tamen ili ja nutras sin kaj gardas la hejmon en bona ordo. Ůi atingis ilin, probable, je la dua horo. Ili ■in eŠ ne atendis, sed renkontis, ver■ajne, sufiŠe afable.

    -- Jen ■i venas, Maria Maksimovna, eniru, eniru, bonvenu, karulino.

    ... Tri etaj infanoj -- knabo kaj du knabinoj -- rapide alkuris al la praavino. Kutime tiaj tre maljunaj oldulinoj Šiam tre rapide intimi°as kun infanoj: ili mem i°as anime tre similaj, foje eŠ identaj, al infanoj. La oldulino eksidis. Ăe la mastro estis iu gasto ař kliento, lia kvardek-jara konato, jam forironta. Krome gastis ankař nevo, filo de lia fratino, deksepjara junulo, deziranta dungi°i Še presejo. La oldulino faris la signon de l' kruco kaj sidi°is, rigardante la gaston.

    -- Uf, mi laci°is! Kiu estas Še vi?

    -- Ău mi? -- ridetis la gasto, -- Šu vi, Maria Maksimovna, ne rekonis min? Ja antař du jaroj ni intencis kune iri en arbaron por pluki fungojn.

    -- Uf, mi ja konas vin, la mokanton. Mi memoras vin, nur vian nomon mi forgesis, kiu vi estas, sed ja memoras. Uf, ial mi tre laci°is.

    -- Sed mi deziras demandi vin: kial, Maria Maksimovna, respektinda oldulino, vi tute ne kreskas alten? -- li ■ercis.

    -- Ăesu jam, -- ridis la avinjo, cetere, tre kontenta.

    -- Mi, Maria Maksimovna, estas bonkora homo.

    -- Kaj kun la bonkoraj estas interese paroli. Uf, mi ja plu anhelas, panjo. Vi do jam aran°is mantelon por SerŠjo, Šu ne?

    Ůi mansignis al la nevo.

    La nevo, junulo forta kaj sana, tutbu■e ridetis kaj proksimi°is. Li estis vestita per griza mantelo, kaj li ankorař ne povis indiferente surporti °in. Indiferento venos eble nur post unu semajno, sed nun li Šiuminute rigardis la roversojn kaj manikajn refaldojn, kaj sin tutan en la spegulo, sentante apartan estimon al si mem...

    -- Nu, sufiŠas, -- diris la mastro, -- necesas iom man°i. Sed mi vidas ke vi vere tre laci°is, Maria Maksimovna, Šu ne?

    -- Jes, sa°ulo, mi laci°is, la tago ja estas varma kaj suna. Mi do decidis viziti vin... kial mi ku■u? Uf! Survoje mi renkontis junan sinjorinon, ■i por siaj infanoj aŠetis ■uojn. "Kial, oldulino, -- ■i diris, -- vi laci°is? Prenu por vi kvin kopekojn kaj aŠetu kukon..." Mi do, sciu, prenis la moneron.

    -- Tamen, avinjo, antař Šio iomete ripozu, kial vi hodiař tiel anhelas? -- kun aparta zorgemo diris la mastro.

    Ăiuj ekrigardis al ■i -- jam ■i subite tre pali°is, la lipoj blanki°is. Ankař ■i Širkařrigardis Šiujn, sed iel malhele...

    -- Do, mi pensis... kukojn por la infanetoj... la kvinkopeko...

    Kaj ■i denove haltis, denove respirante. Ăiuj silenti°is por Širkař kvin sekundoj.

    -- Kio, avinjo? -- la mastro sin klinis al ■i.

    Sed la avinjo ne respondis. Denove sekvis silento dum kvino da sekundoj. La oldulino fari°is eŠ pli blanka, kaj ■ia tuta viza°o subite iel pinti°is. La okuloj senmovi°is, la rideto glacii°is sur la lipoj; ■i rigardis rekte, kaj jam ne plu vidante.

    -- Necesas voki popon!.. -- subite kaj haste diris la gasto duonvoŠe de malantaře.

    -- Sed... Šu ne... malfrue jam... -- la mastro balbutis.

    -- Avinjo, ha, avinjo! -- vokis la oldulinon la edzino de l' barbiro, subite vigli°inte; sed la avinjo restis senmova, nur ■ia kapo klini°is flanken; la dekstra mano, ku■anta surtable, tenis la moneron, kaj la maldekstra restis sur la ■ultro de la plia°a pranepo MiŠjo, sesjara knabo. Li staris senmova kaj per la grandaj mirigitaj okuloj atente rigardis la praavinon.

    -- Ůi forpasis! -- senhaste kaj grave diris la klini°inta mastro kaj krucosignetis sin.

    -- Jes ja! Tute °uste, mi vidis, ke ■i klini°as, -- kortu■ite kaj rapide prononcis la gasto; li estis terure frapita kaj Širkařrigardis Šiujn.

    -- AÂ, dio! Jen ni havas! Kion ni nun faru, MakaryŠ? Ău ni transportu ■in tien? -- la mastrino pepis haste kaj tute konfuzite.

    -- Kien tien? -- emfaze respondis la mastro, -- ni Šion aran°os Ši tie; Šu vi ne estas ■ia parenco? Sed tien necesas iri por sciigi.

    -- Cent kvar jaroj, jes! -- la gasto faris kelkajn pa■ojn surloke, Šiam pli kaj pli kortu■ita. Li eŠ tute ru°i°is.

    -- Jes, dum la lastaj jaroj ■i jam ekforgesis la vivon, -- ankorař pli grave kaj pli emfaze rimarkis la mastro, serŠante kaskedon kaj formetante la mantelon.

    -- Sed unu minuton antaře ■i tiel ridis kaj °ojis! Jen, la monero ankorař en la mano! La kukojn, ■i diris, ho-o, nia vivo!

    -- Nu, ni do iru, Petro StepanoviŠ, -- la mastro interrompis la gaston, kaj ili eliris. Certe, oni ne priploras tiajn. Ůi a°is cent kvar jarojn kaj "forpasis sen malsanoj kaj °enoj". La mastrino invitis najbarinojn por helpo. Tiuj akceptis la sciigon preskař kun plezuro kaj tuj alkuris, aÂante kaj krietante. Unue, kompreneble, estis aran°ita la samovaro. La infanoj kun mirigita aspekto amasi°is en angulo kaj defore observis la mortan avinjon. MiŠjo °is sia lasta horo Šiam memoros la oldulinon, kiu mortis kun la mano sur lia ■ultro; kaj kiam li mortos, jam neniu sur nia tero scios kaj memoros, ke iam iu oldulino vivis kaj travivis cent kvar jarojn -- neniu scias, kiel kaj por kio. Sed kial memori: ja estas tute egale. Tiel forpasas milionoj da homoj -- ili nerimarkate vivas kaj mortas nerimarkate. Eble nur la mortomomento de tiuj centjaraj geolduloj enhavas ion kortu■an kaj kvietan, ion eŠ kvazař gravan kaj pacigan -- °is nun la centjara a°o iel strange impresas la homojn. Dio benu la vivon kaj la morton de simplaj bonkoraj homoj!

    Cetere, jes, facila kaj senenhava bildo.

    1876. Marto. Ăap. 1.

    Tradukis Aleksander Kor╝enkov


    DEKLARO DE ESPERANTA PEN-CENTRO

    Kiel gvidantoj de Esperanta PEN-Centro, nome kiel reprezentantoj de la profesiaj verkistoj, eldonistoj kaj redaktoroj kiuj vidas sian artan produktadon en esperanto kongrua al la principoj de socia kaj kultura enga°o, lař la Šarto de PEN-Klubo Internacia, ni sentas la devon turni nin al la esperantistaro per aparta deklaro pri la milita stato en la nuna Jugoslavio.

    La Esperanta PEN invitas Šiun esperantlingvanon konduti ne kiel ju°isto, sed kiel atestanto: verdikton pri kondamno vi lasu al la Historio, sed pri la eventoj atestu sincere, lař viaj propraj konoj.

    Kiel verkistoj en konstanta kontakto kun multaj gekolegoj, specife en la balkanaj landoj, ni povas atesti, ke la tragedia disfalo de la iama Jugoslavio eniris sian antařlastan akton per la agonio de Kosovo, kaj °i eniras sian lastan akton per la eřtanazio de la Milo■eviŠa re°imo.

    Ni plu atestas ke Šiuj balkanaj popoloj estas ankař parto de la eřropa civilizo, kaj Šia milito tie estas minaco kontrař la politika stabileco kaj la morala progreso de la tuta kontinento.

    Konsekvence ni atestas ke necesas dařre kaj firme labori por konstrui "kulturon de paco". En tiu strebo ni invitas niajn verkistojn ree vigli°i lař la literatura elano kiu kondukis al Šefverkoj kiel La infana raso de William Auld kaj La granda kaldrono de John Francis, al artaj rezultoj kiel Viktimoj de Julio Baghy kaj Izolo de Kolomano Kalocsay, al la pensaro en Interpopola konduto de Edmond Privat kaj Super de Hector Hodler. Necesas ke nia literaturo ree estu en la unua vico por konstrui tiun kulturon de paco.

    Konstrui kulturon de paco signifas ankař rezigni je la tipe esperantisma demagogio, kiu vidas en la angla la malamikan lingvon, Ši-foje Šar en °i okazas la NATO-briefings. Konstrui kulturon de paco signifas ankař intimi°i kaj intimigi al la atingoj de nia literatura lingvo: Asteriks kaj Katarino Blum, unusolaj mencioj pri la E-literaturo en la, cetere tre bona, lernilo Esperanto fŘr globetrotters, montras ke en nia nuna junularo mankas bazaj konoj pri nia literaturo mem. Konstrui kulturon de paco signifas ankař konduti alimaniere ol ařtori kalumniajn pamfletojn ař eldoni skandal-romanojn: tiaj ařtoroj, tiaj eldonistoj bezonas funde remediti sian socian rolon kiel esperantlingvanoj.

    Ali°inte al la Pakto por la Esperanta Civito interalie pro °ia intuicio pri la bezono konstrui kondutkodon, ni esperas ke tiu kondutkodo entenos la suprajn principojn, kaj ni invitas la esperantlingvajn intelektulojn kunlabori en tiu direkto.

    1999 05 28

    Istvßn Nemere, prezidanto
    Giorgio Silfer, vicprezidanto
    Judit Felszeghy, sekretario


    VIVU PACO!

    En la 8-a de majo (Pekina Tempo), NATO kun Usono kiel Šefo bombis per tri misiloj la Ăinan Ambasadorejon en Jugoslavio, detruis ties domon, grave vundis Šinajn diplomatojn kaj mortigis tri Šinajn ╝urnalistojn. Tio ege ■okis kaj kolerigis la Šinan popolon pacaman, inkluzive Šinajn esperantistojn.

    Kvankam NATO trovis pretekstojn por la bombado, tamen ili ne povas nei sian krimon nek eviti la respondecon pri sia agado, kiu atencis la fundamentajn principojn de internaciaj rilatoj kaj konvencion pri diplomatiaj rilatoj konsentitan en Vieno.

    Ni, Šiuj Šinaj esperantistoj aprobas la deklaron de la Šina registaro kaj forte protestas kontrař la barbara bombado de NATO al la Ăina Ambasadorejo kaj al Jugoslavio. Ni esperas, ke tuj Šesos la barbara bombado, Šesos la mortigado, kaj paco revenos al Jugoslavio kaj al la tuta tero. Vivu Paco!

    Ăina E-Ligo
    Redakcio de El Popola Ăinio
    Ăina E-Eldonejo


    PLIA ESPERANTO-CENTRO, ĂU PROVIZORA?

    Finfine ni povas anonci/fondi provizoran E-Centron por la suda Ruslando. Ăelime al Ukrainio, °i povas i°i rus-ukraina E-Centro por la regionoj de Doneck, Lugansk, Žarjkov, Volgograd, Rostov-na-Donu, Krasnodar, Vorone╝, Lipeck k.a. La Šefa celo de la centro estas instrua kaj kultura; eble ankař eldona agado.

    La centro estos en kvarŠambra brika domo (ni lo°as en la samkorta duŠambra dometo). Ni transdonas al tiu centro nian grandan E-bibliotekon kaj danke akceptos esperanta╝ojn de aliaj samideanoj. La unua entrepreno okazos 5-8 nov 1999. Ni atendas nur parolantajn esperantistojn. Pliajn detalojn ricevu Še nia adreso: ul. ZareŠnaja 11, Âut. Krasnyj Kut, Oktjabrjskogo r-na, Rostovskij obl, RU-346482, Ruslando.

    Anatolo GonŠarov (Ruslando)


    "RAŢMISTOJ" KAJ "FINVENKISTOJ": ABSURDA DIVIDO

    En LOdE. 1999: 5, responde al demando el Britio, aperis artikolo de Giorgio Silfer Kion signifas rařmismo.

    En la artikolo oni dividas la esperantistaron en du partojn, nome "rařmistoj" kaj "finvenkistoj". Tiu divido ■ajnas al mi absurda, precipe kiam oni egaligas la esprimojn "finvenkismo" kaj "lapennismo". "La fina venko" ne apartenas al la esprimoj de Ivo Lapenna, kaj, cetere, li neniam "propagandis". Li Šiam sobre kaj celkonscie informis pri la Internacia Lingvo sur scienca nivelo, en konvenaj tempo kaj loko.

    Ivo Lapenna oferis siajn talenton kaj tempon por la Internacia Lingvo, Šar °i estis por li la lingva esprimo de lia koncepto, "Humaneca Internaciismo", kiu estas entenata en la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj. Por tiuj Ši rajtoj li luktis dum sia tuta vivo.

    "Humaneca Internaciismo" estas konsista parto de la esperantismo. Lař mi tiu parto inkluzivas ankař la pensojn esprimitajn en La Kvintezo.

    Birthe Lapenna (Danlando)


    HISTORIISTOJ UNUIěAS

    Sekve de mia alvoko dissendita antař kelkaj monatoj (vd. LOdE. 1999: 4) mi ricevis Š. 60 mesa°ojn, kiuj apogas mian instigon pri la Internacia societo de historio. Do, mi pripensis °in kaj mi proponas organizi Internacian reton de esperantistaj historiistoj.

    Tiu reto utilos al inter■an°oj de informoj kaj dokumentoj, Šefe pri la historio de nia movado (landa kaj internacia) kaj pri aliaj fakaj historioj.

    Lař mi, ni devos malfermi tiun reton al Šiuj esperantistaj historiistoj (amatoraj kaj profesiaj). Ni povus nomumi iun sekretario por publikigi en sia TTT-pa°o la liston de Šiuj retmembroj kaj kunligi ilin al tiuj, kiuj ne havas komputilon. Bonvolu sendi al mi viajn mesa°ojn (clementm@altavista.net) pri tiu propono. Poste mi komunikos la respondojn kaj ni vidos lař viaj proponoj kaj sugestoj.

    Michel ClÚment (Kanado)


    LA ESPERANTA CIVITO: KONSTITUCIO PROPONITA

    La provizora propono de konstitucio de la Esperanta Civito estos dissendita meze de junio al Šiuj delegitoj kaj observantoj kiuj konfirmis sian partoprenon en la dua Forumo por la Esperanta Civito (Karolovaro, 27-29 jul 1999, dum SAT-kongreso).

    Kompreneble °i estos sendita ankař al la invititaj gastoj, se ili akceptis la inviton (°is nun alvenis konfirmo de la prezidanto de SAT, kaj neniu respondo de la prezidanto de UEA). La dokumento estos diskutata de la Forumo, kiu transformos °in al definitiva propono. Sekve, estos malfermita la publika diskuto interne de Esperantio, dum tuta jaro, tra la pluraj redakcioj ali°intaj al la Pakto. La diskuton fermos la tria Forumo, kiu aprobos la definitivan tekston kaj decidos pri la dato de la ekvalido de la konstitucio.

    La nuna provizora propono estis ellaborita ene de la Evolukomisiono, kun la helpo de itala katedrano pri konstitucia juro kaj pola universitata docento pri sociologio de etnaj minoritatoj. Kontribuis ankař svisa fakulo pri parlamenta juro. La propono estas inspirita, en sia baza strukturo, de la konstitucio de la ordeno de la maltaj kavaliroj. Same kiel tiu, °i enhavas iom pli ol tridek artikolojn, dividitajn lař kvar Šapitroj: Pri la Civito kaj °ia naturo; Pri la civitaneco; Pri la povoj; Pri la organizo. La nomoj de la diversaj organoj kaj instancoj estas tamen inspiritaj de la klasika roma demokratio, dum la maltaj kavaliroj uzas mezepokan terminaron. Krom la Pakto por la Esperanta Civito, en la propono estas menciitaj kiel referencaj dokumentoj la decidoj en Bulonjo-Še-Maro 1905, la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj 1948, la Universala Deklaracio de la Lingvaj Rajtoj 1996, kaj la Svisa Civila Kodo.

    Aparte interesa estas la artikolo 6, pri la lingvo de la Civito: nature °i estas esperanto, sed en dua paragrafo la artikolo diktas ke "Lařbezone la franca lingvo estas uzata por diplomatia komunikado". Tio signifas ke la civitanoj kiuj bezonus sin esprimi en neesperantista mondkongreso (ekzemple tiu de PEN-Klubo) elektus la francan, inter la diversaj laborlingvoj.

    En la Šapitro pri la civitaneco la propono konservas la klařzon de la Pakto, lař kiu individuo rajtas peti la civitanecon nur se li estas membro de establo ali°inta al la Pakto. Tamen la civitaneco fari°as individua rajto, nome la eventuala retiri°o de la koncerna establo el la Pakto ne signifas ařtomatan perdon de la civitaneco por la koncernaj establanoj.

    La tria Šapitro solvas gravan problemon per originala formulo. Nome, la Forumo de la paktintoj dařre ekzistos kiel pariteta organo, kie sidas po unu delegito; sed °iaj direktivoj kaj reglamentoj ne enga°os individuojn, nur la kolektivojn, kiuj devos konformigi siajn statutojn al tiuj eventualaj decidoj. Paralele funkcios la Senato, elektita de la tuta civitanaro kiel proporcia organo, kies le°oj kaj administraj aktoj enga°os la individuojn, kaj ne la kolektivojn. La du branŠoj de la Parlamento havas sian Šarniran elementon en la Konsulo, nome la senatano kiu prezidas ambař branŠojn kaj samtempe plenumas la ekzekutivan povon.

    La kvara Šapitro priskribas la organizon, kaj estas aparte interesa pro la originala formulo de financado de la Civito.

    La provizora propono ne estos publikigita, dum la definitiva estos disvastigita per multaj komunikiloj.

    HeKo


    LETERKESTO

    Cetere mi volas ankorař diri, ke mi Šiumonate scivole atendas vian gazeton, kaj ke multe en °i interesas min. Mi esperas, ke restu tiel.

    Lodewijk De Doncker (Belgio)

    ***

    La kvalito de via revuo estis agrabla surprizo.

    Peter R. Jaimez (Venezuelo)

    ***

    Mi ricevis de vi la interesajn bro■urojn Vivo kaj morto de Wiederboren kaj Sur tranŠrando de ponard' de Nikolai LozgaŠev kaj dankas al vi.

    Mi ankař povas certigi vin, ke via gazeto Šiam estas multflanka kaj donas valorajn informojn al mi.

    ěojigas min ankař la diversaj enigmoj. Okupi°ante pri ili, oni povas bone pliampleksigi sian vorttrezoron.

    D-ro Hans-Burkhard Dietterle (Germanio)


    Bruno Vogelmann -- 90 jaroj!

    Ařtobiografio

    Bruno Vogelmann naski°is 30 jul 1909 en sudgermana urbo Heilbronn, filo de kemia entreprenisto. Dum la gimnazia tempo, en 1926, li ařdis pri Esperanto, lernis °in kaj akiris multajn amikojn en la tuta mondo.

    En 1927 li sukcesis la ekzamenon de abituro. Poste dum kelkaj jaroj li laboris en sukerfabriko kaj ařtomobilfabriko kiel simpla laboristo, Šar jam en la gimnazio li kontakti°is kun socialisma-komunisma movado, studis marksismon kaj estis aktiva en komunista junulara grupo. Post studado de pedagogio Bruno Vogelmann fari°is instruisto, ankař faris ekzamenon de E-instruisto Še fama profesoro Christaller en Stuttgart.

    Pro antifa■ista aktivado li perdis ■tatan oficon en marto 1933, estis arestita, kruele turmentita kaj estis en malliberejo kaj koncentrejo de la nazia re°imo °is 1938. En 1938-40 li laboris en la gepatra entrepreno, kaj poste devis esti soldato, sed li evitis batalon kontrař la subpremitaj popoloj kaj plurfoje sukcesis helpi ilin.

    Post la fino de la milito Vogelmann helpis rekonstrui la detruitan gepatran urbon, reorganizis la lernejojn, refondis la E-asocion en Heilbronn kaj realigis multajn kulturajn aktiva╝ojn. Pro la Frida Milito li retiris sin el la aktiva politiko kaj estris kemian fabrikon en Crailsheim, dařrigante siajn studojn pri filozofio, ekonomio kaj sociologio.

    En 1962 li kune kun Wensing kaj CarlÚn fondis Instituton por Esperanto en Komerco kaj Industrio (EKI). La plej grava rezulto estas la nařlingva (8 eřropaj lingvoj kaj Esperanto) Internacia Ekonomika Fakvortaro (1974). La azia eldono 11-lingva (la samaj, plus la Šina kaj japana) aperis en 1990. La orient-eřropa eldono, kun sep aldonaj lingvoj estas preta por eldono. EŠ araba kaj irana tradukoj jam estas pretaj.

    Ekde 1975 Bruno Vogelmann fordonis la estradon de la fabriko kaj tutplene laboras por kulturaj taskoj. Li estas aktiva en naturprotektado. Interalie, li relokigis malaperintajn bestojn en sia regiono. Li estas aktiva en la pacmovado kaj li estas membro de la Urba Konsilantaro.

    Sed lia Šefa zorgo estis Šiam la evoluo de la homa socio en interrilato kun la homa pensado. Dum sia tuta vivo li okupis sin intense pri la dialektiko. En 1988 aperis germanlingve kaj en 1989 en Esperanto lia La Nova Realismo, el kiu pluraj Šapitroj jam aperis en formo de traktatoj. La Nova Realismo estas tradukita en 30 lingvojn, inkluzive de la rusa kaj Šina, kaj pluraj el tiuj tradukoj estas jam eldonitaj. Krome Bruno Vogelmann aperigis multajn artikolojn pri kulturaj kaj sociaj problemoj.

    Li havas familion kun kvin filoj, kvar bofilinoj, dek du genepoj kaj unu pranepo.

    Bruno Vogelmann


    Spertoj pri tutmondi°o

    de Sergio Pokrovskij

    Mi nemalmulte voja°is sub socialismo, ankař eksterlanden, tamen plej ofte mi voja°is ofice, kadre de scienca kunlaboro. Miaj elektoj estis iom limigitaj per eksteraj cirkonstancoj, ekz-e mi voja°is precipe en tiujn landojn kun kiuj mia instituto havis kontraktojn. Tamen ankař tio estis bona, Šar mi rimarkis ke fojfoje mi plej multe °uis voja°on en landon kiun mi proprainiciate ne intencis viziti, kiu apriore ■ajnis al mi tute seninteresa. Kvankam malpli agrable, mi konstatis ke ankař la inverso estis vera: voja°o al lando dezirata foje alportis plenan elrevi°on.

    Sed jen la "fera kurteno" falis, kaj ■ajnis ke mi povas voja°i lařplaŠe, en ajnan landon lař mia elekto, ekz-e por viziti Universalan Kongreson en Berlino dediŠitan al la fenomeno tutmodi°o. SufiŠas havi monon ... FeliŠe, ni havas germanan konsulejon en Novosibirsko, kaj rektajn aviajn flugojn en Germanion. Ůajne, mi povas viziti Germanion same facile kiel Tomskon ař Tajlandon. (Verdire, mi jam vizitis Dresdenon kaj Berlinon en 1976, kaj poste ial malvolis ripeti la sperton, sed nun estas nova Germanio kaj Berlino estos la kongresurbo.)

    La epizodo germana

    Do, mi elektis grandan turisman agentejon, respektindan filion de malnova turisma firmao Germania, kaj mendis tie voja°on por la koncerna tempo. La agentino estis tre helpema kaj afabla, ni facile trovis kaj mendis konvenan hotelon, mi aŠetis la voja°ilon.

    Verdire, estis unu nubeto. "Vi devos lo°i en la mendita hotelo, alie kaj vin, kaj nin povas trafi malagrabla╝oj", avertis min la agentino.

    Diable, mi ja intencis lo°i en la sufiŠe bona hotelo, mi jam pripagis mian lo°adon tie. Mi havis nenian intencon serŠi ion alian dum mia mallonga restado en Berlino. Sed post tiu averto mi ekpensis, ke surloke la afero eble estos malpli bona ol sur la reklampa°o. Kaj tiu polica atento rememorigis al mi ion preskař forgesitan.

    Nu, ne gravas. Restis nur unu lasta formala╝o: ricevi germanan vizon. Mi supozis ke la agentejo aran°os por mi tion, kiel oni kutimas fari tion por la aliaj voja°oj. Sed jen dua surprizo:

    "Bedařrinde ni ne povas fari tion por vi. La konsulejo postulas, ke la klientoj persone prezentu siajn paperojn. Ni preparos por vi Šiujn paperojn, sed vi mem devos prezenti ilin. Ni tre bedařras."

    Tiel fini°is la civilizita parto de miaj voja°opreparoj. Mi venis al la konsulejo kaj envici°is sub la numero 183 inter la aliaj gecivitanoj, atendantaj enlason sur la trotuaro. Jam ok jarojn mi ne staris en tia vico.

    La publiko ja iom nervozis, Šu oni sukcesos pasi antař la tagmezo kiam la konsulejo finas la akcepton; tamen kiom eblis, la atendantoj kondutis inter si home, kompreneme kaj afable.

    Post pli ol hora atendado sur la strato al mi ja prosperis eniri antař la fino de la akceptotempo. La nervozan afablon surstratan anstatařis nervoza impertinento ene.

    Unue mi supozis ke tiun nervozan impertinenton kařzis la °enerala streŠo politika: antař 7 semajnoj iuj nekonatoj ekbruligis la pordon de la konsulejo proteste pri la agreso kontrař Jugoslavio; kaj semajnon antaře du Šinaj studentoj algluis du afi■ojn protestante pri la detruo de la Šina ambasadorejo en Beogrado.

    Tamen mi ja ne partoprenis en tiuj agoj; kaj poste oni diris al mi ke la etoso en la konsulejo Šiam estis tia. La oficistojn incitas la granda alfluo de la vizitantoj en la mizeran akceptejon, kiun alfluon la konsulejo cetere ■uldas al sia propra postulo ke Šiu venu persone.

    En la akceptejo regis maldiketa brunulo, kies manieroj ■ajnis al mi iel bizare similaj al tiuj de Šefkelnero kaj provoso. Li estis tre, tro agema kaj provokema. Li nervoze kaj incitite indikis al Šiuj atendantaj kien ili iru, kie ili staru, kion ili pretigu. Ăe tio lin incitis ke la vizitantoj ial ne antařscias la aran°on de la Šambroj en la konsulejo, ke ili mal°uste sin envicigas ktp. "La germanaj vizitantoj tuj Šion komprenas kaj estas tre disciplinemaj."

    Lia stulta, senutila, eŠ rekte malutila enmiksi°emo senŠese kreis miskomprenojn, kiuj ankorař plie lin incitadis. Iuj liaj ordonoj estis tiom absurdaj, ke unu fojon mi ne povis rezisti la tenton, kaj inspirate de la ekzemplo de Ůvejk, mi faris lař lia indiko (t.e. envici°is lař la vicordo de li ■an°ita, ne kien mi lařkutime devus). Esti°is konfuzeto, kaj eble tio malsukcesigis mian viziton: °uste tiam tra la akceptejo pasis malgranda estro, per la staturo kaj viza°o tre simila al Napoleono Bonaparto en malhela vestokompleto (poste mi vidis lin estri la akceptadon de vizpetoj).

    Kiel Šiuj oficistoj de la konsulejo, la Malgranda Estro aspektis mishumora, kvazař pro tio ke la abomenataj vizitantoj malebligas al li sin okupi pri iu vere grava afero (kia ekz-e misdigesto). Li impone kaj iom longe deklaris (germanlingve) ke tiujn kiuj malkontentas ař disputas endas tuj forigi. La publiko eksilentis; mi sekvis la komplikan turnon de liaj germanaj frazoj, kaj en mia menso ial ek■vebis la jam delonge forgesitaj versoj:

    Wer auf die Stra▀e rńsoniert,
    Wird unverzŘglich fŘsiliert;
    Das Rńsonieren durch Gebńrden
    Soll gleichfalls hart bestrafet werden
    (Poste, revenante hejmen, mi provis traduki tion en Esperanton:
    La publikloka rezonado
    Punendas per pafmortigado;
    Kaj rezonadon per mieno
    Tuj sekvu pun' per karabeno
    Ne, tio ne imponas. Nek la rusa, nek Esperanto estas sufiŠe esprimivaj por tiu °enro.)

    Nu, tamen ankař mi prudente silentis, kiel Šiuj, tiom pli ke la Malgranda Estro ne similis ■atanton de Heine. Ho ve, mi suspektas ke li rimarkis mian "rezonadon per mieno" ... Ăiel ajn, la Malgranda Estro pasis kaj neniu i°is forpelita.

    Kurioze: post la kra■o de socialismo mi neniam rememoris Ůvejkon, kaj el la versoj de Heine, neniun satiran (tamen mi ja uzis lian lirikan versa╝on en unu el miaj "Lingvaj respondoj"); mi opiniis tiujn temojn definitive malaktuali°intaj. Kaj jen, subite ili levi°is el la profundo de mia memoro.

    Tiel en la konsulejo oni regule komprenigadis al la vizitantoj, ke ili estas ne personoj venintaj realigi sian rajton je "libera movi°ado de homoj kaj ideoj" (kiel kutimis deklari la Okcidentaj propagandistoj dum la Malvarma Milito) sed senrajtaj suspektinduloj aroge almozantaj nemerititan privilegion viziti Germanion, ke oni povas ajnmomente el╝eti vizitanton el la konsulejo. Kaj kvazař por kompletigi la impreson pri absoluta senrajteco, anonco sur la lasta pordo de la akceptejo avertis:

    Zorge kontrolu la vizon. La konsulejo ne responsas pri eraroj en la vizoj kiujn °i donas.
    Do, mi prezentis miajn dokumentojn. Preparitaj per la germana agentejo, ili ■ajnis senriproŠaj. Naive mi opiniis, ke la konsulejon interesas nur mia pagipovo, kaj tiuflanke Šio estis en ordo. Sed la konsilistino tuj rimarkis la invitleteron de UEA, kaj tion ke °i venas el Nederlando. "Tio ne validas. Necesas invitilo el Germanio."

    Mi indikis mian turistan voja°ilon, faksitan el Berlino, kiu respektoplene kaj zierlich-manierlich invitis Herrn Pokrovski pasigi la ok tagojn en Berlino. "Sed ni ja scias, ke vi veturos ne por plezuro sed por Esperanto."

    Kaj preventante das Rńsonieren nekonvenan en germana konsulejo eksonis la Leitmotiv: "Malokupu la lokon, ař mi vokos gardiston".

    EŠ plie ol la mal°entileco min surprizis tiu nova atesto pri polica intereso pri miaj okupoj en Berlino. Ion tian mi ja atendis, sed opiniis ke prezentante la invitleteron de UEA mi jam donas pli da informoj ol mi devus, simple pro mia komplezemo. Tamen la germanaj oficistoj evidente rigardis la aferon tute alie, por ili necesis ke mi prezentu solidajn pruvojn. Probable per tiu in°enia burokrata postulo la konsulejo volis certi°i ke Esperanto ne estas iu terorisma agado Nederlanda, sed estas ja permesita en Germanio. Ion similan mi memoras el la Sovetia epoko, kiam ni devis, Še enhoteli°o, indiki en la enketilo nian voja°ocelon. Neniu fakte °in atentis, kaj iuj el ni kutime elpensadis iun amuzan absurda╝on, ekz-e

    Celo de la voja°o: Prirabi la Ůtatan Trezorejon.
    Sed la germana konsulejo evidente ne estas ■ercema.

    Mi foriris malkontenta pri UEA (pri la konsulejo mi jam ne pensis). Ůajne, estus pli bona se UEA tute ne estus sendinta al mi invitan leteron, ař ke °i sendu °in el Germanio ... Mi ne dubis ke lař mia peto la Loka Organiza Komitato sendus al mi la invitilon, sed mi jam decidis neniam reveni en la germanan konsulejon. Cetere, eble tiu stulta postulo estis nur preteksto por rifuzi, kaj oni Šiam povas trovi novan pretekston.

    Mi decidis malmendi mian voja°on en landon kiu tiom malvolas mian venon kaj kies oficiala vitrino dum kelkaj horoj prezentis al mi koncentritan kolekton de burokrataj grimacoj, kiajn mi jam preskař forgesis.

    La turisma agentino estis sincere Šagrenita. Ůi provis konvinki min, ke eblas ankař aliaj aran°oj. Ůi volis ■pari mian monon, sed se mi krompagos, ili povus aran°i por mi la vizon en alia urbo sen mia vizito. Ăar ial nur la germana konsulejo kaj nur en Novosibirsko postulas onian personan viziton.

    Kvankam per la malmendo mi perdis pli da mono ol necesis krompagi, mi malakceptis. Ial tiu informo impresis min kiel nova insulto, nova indiko pri mia senrajteco antař la Germaniaj oficistoj. Kie do estas la fama germana ordo? Tio aspektas ankorař pli kaprica ol en la burokratio Sovetia.

    Mi elektas la liberon

    Do, mi decidis pasigi mian ferion en lando kun pli agrabla klimato, pli bela historio, pli rafinita kuirarto --- kaj kiu gastame min invitas pasigi du semajnojn en kvinstela hotelo Še sabla marbordo kontrař monsumo egala al la prezo de semajna restado en tristela hotelo Berlina. Mi iru en landon kiu pli respektas la liberon kaj dignon de siaj gastoj. Kun mia familio, mi feriu en Turkio.

    Mi venis tien per rekta flugo Novosibirsk---Antalya, sen bezoni ian ajn vizon; kaj dum mia tuta restado en Turkio nek mi nek iu ajn de mi konata spertis eŠ malplejan mal°entila╝on. Neniu iel ajn °enis mian liberon ař esprimis ian ajn suspektemon.

    Evidente, mi ne vivis vivon de turko; mi estis turisto en speciale turista regiono. Tamen ankař tiu vivo estas sperto, kaj sperto agrabla. Mi lasis miajn edzinon kaj filinon voja°i tra Turkio por ekzameni vidinda╝ojn; mi restis en nia Altis Golfhotel, ripozante Še la la Maro, kaj nur trifoje partoprenis ekskursojn al la plej proksimaj vidinda╝oj. Ekz-e, mi ařskultis la operon "Aida" en la apuda romia teatro de Aspendos, unu el la plej bone konservi°intaj antikvaj teatroj en la mondo; tre interesa sperto, kvankam min iom °enis la fumado (konstruita por 20 mil spektantoj, nun la teatro povas akcepti 15 mil; almenař du trionoj da lokoj estis okupitaj; la akustiko estis vere eminenta; mi povis kompari spektadon el pluraj diversaj lokoj).

    Teatro en Aspendo

    En la Osmana Imperio sur la marbordo lo°is diversgenta lo°antaro; post la milito de 1923 la Turka Respubliko insiste proponis al siaj civitanoj "la privilegion esti turko". Iuj asimili°is, aliaj elmigris, kaj nun la regiono estas pure turka. En nia hotelo la publikon proksimume egalparte konsistigis rusoj, germanoj kaj turkoj; en kelkaj apudaj hoteloj preskař Šiuj gastoj estis rusoj. La hoteloj ofertis grandegajn rabatojn, Šar pro la proceso kontrař Abdulaho Ícalan (O°alan) preskař neniu estis veninta dum aprilo kaj majo. Ni forflugis en Novosibirskon la 24-an de junio; sekvatage oni atendis la verdikton.

    La lingvoj

    Lingva problemo por mi praktike ne ekzistis: Šie trovi°is lokanoj parolantaj la rusan (multaj el ili, ekssovetianoj), anoncoj kaj menuoj en la rusa, kaj eŠ la turkadevenaj kelneroj kaj vendistoj iom komprenis la rusan --- proksimume samgrade kiel mi la uzbekan (mian infana°on mi pasigis en Ta■kento).

    La turkoj pretendas ke ilian lingvon parolas 150 milionoj da homoj; evidente, ili ne distingas la nociojn "turka" kaj "tjurka". Kvankam la turka efektive estas tre proksima al la lingvoj de la oguza grupo (azerbaj°ana, turkmena, Krimea tatara), °ia diferenco disde la uzbeka estas ne malpli granda ol la diferenco inter la lingvoj rusa kaj pola. T.e. kun reciproka bona volo oni povas sin interkompreni --- ař fari sin nekomprenebla.

    Miaj interparolantoj ja havis la bonan volon, kaj Šiam komprenis kion mi diris en la uzbeka. Tamen mi, male, tre ofte ne komprenis iliajn respondojn. Ăar la centra parto de la uzbeka leksiko ankař ekzistas ie en la leksiko turka. Supozeble, ankař la plej uzataj vortoj turkaj ekzistas ie en la uzbeka --- sed ofte en iu periferia angulo, kiu situas ekster mia supra╝a lingvokono.

    Kaj iam la parencaj vortoj havas malsaman Šefsencon. Jen estas kelkaj specimenoj el mia amatora kolekto:
    Turkeá Sencoj turkajá Sencoj uzbekaj
    babaá paŠjoá avo
    hay╣rá ne; bonoá bono; Šion bonan, °is revido
    merhametá kompato, korfavoroá bonvolu, bonvenon; korfavoro
    rahmetá (Dia) gracoá dankon
    yamaná sensacia, ařdacaá malbona
    ya║l╣á nejuna, a°ozaá juneca, infanecaá
    Evidente, mi uzis la vortojn el la unua kolumno atribuante al ili la sencon de la tria, kaj tio donis iom kuriozan aspekton al mia parolo: °i ■ajnis pli islama ol kutime, dum por mi tiuj °entilvortoj estis same neřtralaj kiel grazie, merci, por favor por la latinidlingvanoj (cetere, por la senco "graco" la uzbekoj uzas rahm). Tamen tio ■ajne eŠ plaŠis al la turkoj; ekz-e la homo kiun mi unue salutis per selÔm anstatař per la turka merhaba, Šiam poste salutis min tiel.

    La turka sencoevoluo de yaman estas tute simila al la tiu de la vorto liÂoj en la rusa.

    Kaj la vorto ya║ (uzbeke "juna"; "jaro de a°o") estas la plej amuza. La uzbekoj diras li junjaras 60 kiel la angloj diras she is 6 years old; la turka ya║l╣ estas tute simila al la franca agÚ.

    Krom tiuj diferencoj leksikaj estas ankorař diferencoj morfologiaj kaj fonetikaj. Mi menciu nur ke la uzbeka perdis la vokalan harmonion kutiman por la lingvoj aglutinaj; kiel Esperanto, °i uzas fikspozician akcenton por cementi la morfemojn en la vorto. La turka vokala harmonio malfaciligis por mi la rekonadon de la vortoj; krome, °i konsiderinde liberigis la akcenton.

    Infana preferlisto

    Post la unua semajno en Turkio mi petis mian 13-jaran filinon listigi la landojn kiujn ■i vizitis lař la malkreska ordo de ■iaj preferoj (t.e. unue la pli preferindajn). Ůi respondis:
    1. Tajlando
    2. Hispanio
    3. Turkio
    4. Italio
    5. Cipro
    Post la reveno hejmen mi ripetis mian demandon. Tajlando plu restis senrivale unua, tamen Hispanio kaj Turkio inter■an°is siajn lokojn.


    ĂU VI ENIROS LA CIRKLON?

    S÷dergran, Edith. Lando malekzista: Poemaro / Trad. el la sveda, postpar. Sabira Stahlberg. -- Varna: Bambu, 1999. -- 92 pa°oj. -- (Serio Kargo; vol. 2).
    Edith S÷dergran (1892--1923) estas finnlanda poetino, kiu verkis svedlingve, kaj tiu Ši fakto estas grava por ni, esperantistoj, kiuj aparte atentas pri la kulturo de la minoritatoj kaj ties literaturaj valoroj. Ja ankař ni, esperantistoj, formas siaspecan minoritaton, kiu jam dum pli ol jarcento kreas sian propran kulturon.

    Estas agrabla traviva╝o enrigardi en la poezian mondon de nekonata poetino, kiu per siaj svedlingvaj poemoj sukcesis veki la atenton ne nur de la finnlandaj legantoj, sed de multaj literatur■atantoj el diversaj landoj. La poemoj de Edith S÷dergran estas tradukitaj en dudekon da lingvoj.

    Kiam mi unuafoje vidis la poemaron Lando malekzista mi tuj eksentis deziron foliumi °in kaj eklegi la poemojn.

    Lař la postparolo de Sabira Stahlberg mi komprenis, ke temas pri talenta kaj sufiŠe fama finnlanda poetino. Impresis min ■ia mallonga vivo, tute dediŠita al poezio. Edith S÷dergran kvazař naski°us por esti°i poetino. Ůia vivo ne estis facila, tamen ■i sukcesis venki la obstaklojn por konservi sian poezian senton, sian originalan percepton de la vivo kaj postlasi mirindajn poemojn, kiuj dařre akompanos la ■atantojn de la vera, sincera kaj neordinara poezio.

    Edith tre malfacile eldonis sian unuan libron Poemoj en 1916, ja tiam la legantoj ankorař ne povis akcepti poemojn sen rimo kaj ritmo, tamen baldař ■iaj verkoj fari°is ■atataj kaj serŠataj.

    Unue S÷dergran estis influita de Nietzsche, poste de antropozofio de Rudolf Steiner, kaj iom post iom ■i ekinteresi°is pri la Biblio. La filozofio kaj la kono de la kristana kulturo formis la riŠan poezian mondon de S÷dergran. Ůiaj poemoj estas filozofiaj, sed antař Šio ege teneraj kaj emociaj. La poetino kvazař per infanaj okuloj observus la naturon kaj atente serŠas la magion de la eterna vivo. Ůi kontemplas la arbon, plenan je neatingeblaj strobiloj, ■i miras pri la apertaj pordoj de la pre°ejo, ■i rigardas la virinon, kiu ridas, kaj surprizite ■i konkludas, ke Šio en nia mondo estas Širkařita de cirklo, kiun neniu sukcesas transpa■i.

    La poetino trovas °ojon kaj trankvilon en la plej etaj kaj sensignifaj a╝oj el la Šiutaga vivo. Por ■i nur unu °ardena benko en "nia tuta suna mond'" povas esti simbolo de la trankvilo kaj instigo de la revoj.

    S÷dergran perceptas sin kiel la lastan floron de la ařtuno, kiel la plej junan semon de l' printempo mortinta. En la grandaj arbaroj ■i senŠese kaj febre serŠas la fabelojn de la infana°o, la belajn rememorojn de la infaneco, kaj en la montoj -- la revojn de la juna°o. La ampoemoj de S÷dergran estas teneraj kaj delikataj. Por ■i la amo estas io ege fragila kaj nekaptebla, simila al son°o. Pro tio ■ia nura peto estas: "Ho, tenu min en viaj brakoj firme, ke mi nenion bezonu".

    S÷dergran strebas doni poezian respondon al la eternaj demandoj. Ůi meditas pri la plej granda mistero -- la vivo. Por ■i la vivo estas treta ringo, kiu nin katenas, malvidebla cirklo neniam transpa■ata. La poezia bildo de la ringo kaj cirklo ofte aperas en ■iaj poemoj, kaj tio aludas pri ■ia poezia filozofio. Ăio Širkař ni estas kaptita en idealaj cirkloj; la nokto kaj tago, la luno, la nasko kaj morto, la kvar sezonoj...

    En la kristanismo kaj en la kristanaj simboloj la poetino serŠas klarigon de pluraj demandoj. Por ■i la feliŠo ne estas niaj revoj, nek nia plej kara kaj memorata nokto, sed nia vivokruco, kiu estas destinita por Šiu el ni, kaj al kiu ni iom post iom proksimi°as.

    La poezio de Edith S÷dergran estas riŠa, mirinda kaj profunda mondo, plena je sonoj, koloroj, metaforoj, simboloj kaj bildoj. La legantoj devas plurfoje tralegi kaj relegi tiujn Ši filozofiajn poemojn. Sabira Stahlberg talente interpretis la poemojn en Esperanton. Ůia postparolo kaj la antařparolo de Sten Johansson helpas ne nur pli bone kompreni la vivon kaj kreadon de S÷dergran, sed ankař pli facile eniri en ■ian miraklan poezian cirklon. Kaj Šiu leganto eble post la tralego povos respondi: "Jes, mi eniris la cirklon", kio estas la respondo al la demando en La cirklo.

    Julian Modest


    William Auld rakontas

    William Auld. 75 jaroj: Ařtobiografio, poemoj, bibliografio / Redaktis Aleksander Kor╝enkov. -- Jekaterinburg: Sezonoj, 1999. -- 48 pa°oj + 8 pa°oj (fotoj).
    Auld en Palestino (1945)Maloftas en nia literaturo rememoroj -- eŠ Zamenhof ne postlasis rememorojn pri siaj infaneco, amikoj, enami°oj ktp., dum en la granda mondo tiu °enro estas tre ■atata. Kaj la nemultaj eldonitaj rememoroj seniluziigas; ekzemple, Hans Jakob bone priskribas sian laboron Še UEA, sed lia vivo privata restas por ni ka■ita. Tial 75 jaroj de William Auld, kiun ╝us eldonis Sezonoj, estas grava ne nur por vidi la personecon de la plej elstara el la nuntempaj esperantistoj, sed ankař kiel ekzemplo, kiun sekvu niaj aliaj eminentuloj.

    William Auld jene rakontas pri la historio de tiu Ši libro: "Rusa ╝urnalisto kaj eldonisto Aleksander Kor╝enkov dum tri jaroj sisteme sie°is min, persvadante ke mi verku iom pri mia vivo. Kvankam mi plu opinias, ke mia vivo ne estas speciale interesa ekster miaj familia kaj amika rondoj, mi fine kapitulaciis, Šar mirigis min ke -- anstatař forgesi ilin -- oni plu legas (kaj aŠetas!) miajn verkojn, kaj deziras scii pri mi pli multe ol diras la antařparoloj. Sciante mian nerapideman karakteron, Aleksander venis mem al Skotlando kun magnetofoneto, kaj la 17an de februaro en Scottish Churches House de Dunblane, okazis la registrado".

    La vivo de Auld bildi°as antař ni: deveno kaj lernejaj jaroj de Bill; liaj hobioj; flugarmea servo en la mondmilito; esperantisti°o; vivo familia; konati°o kun Meta; amikoj kaj libroj; pritakso de la nuna stato de Esperantujo. Krom la ařtobiografion, la libro enhavas 17 fotojn el la arkivo de Auld, poemojn kiujn li mem elektis, kaj utilan bibliografion.

    La libro 75 jaroj estas mendebla Še multaj libroservoj en Esperantujo. Niaj eksterlandaj abonantoj povas mendi °in rekte Še ni sendinte 6 internaciajn respondkuponojn. Ruslandanoj simple sendu po■tmarkojn por 14 rubloj por ricevi °in kun la sekva kajero de La Ondo.

    Halina Gorecka

    Sur la foto: Flugoficiro Bill Auld en Palestino (1945).


    Jarlibro 1999

    Jarlibro de UEA estas sendube la plej konsultata perioda eldona╝o en nia lingvo pro miloj da utilaj adresoj kaj aliaj informoj. En Jarlibro 1999 pli ol 200 pa°ojn okupas la lařlanda adresaro de la Delegita Reto. Preskař du mil delegitoj el Šiuj mondopartoj (krom Antarkto) pretas respondi al demandoj pri praktike Šio ajn, helpi okaze de voja°o ktp.

    En 1998 UEA havis 1959 diversspecajn delegitojn en 100 landoj. (En 1997 estis 1981 personoj en 94 landoj). Plej multaj delegitoj estas en Brazilo.

    Inter ili estas 1074 ordinaraj delegitoj, kiuj reprezentas UEA en siaj propraj urboj, kaj estas je la dispono de voja°antoj (fakaj delegitoj nur respondas demandojn pri sia fako). Tiuj "konsuloj" plejmultas en Germanio -- oni povas trovi ilin en 109 urb(et)oj. La plej "delegitoza" urbo en la mondo nun estas Rio de Janeiro. En Ruslando estas 37 diverskategoriaj individuoj en la Delegita Reto, inter ili 18 urbaj delegitoj. Plej multe da delegitoj estas en Moskvo (inkluzive de du en Odincovo kaj po unu en Zelenograd kaj Andrejevka) -- 9. Po 3 delegitoj de UEA estas en Jekaterinburg kaj Sankt-Peterburg.

    AK


    LA VERKO DE LA JARO 1998

    La abonantaro de Literatura Foiro alju°is per referendumo la premion La Verko de la Jaro 1998. La premio estis rezervita al la prozaj fikciaj verkoj, originale en esperanto, surmerkatigitaj dum 1997--98. La sep kandidataj titoloj estis indikitaj de almenař po tri membroj de Esperanta PEN-Centro. Ricevitaj entute 38 voŠoj (8 pli ol pasintjare):
    á Kvar kandidataj titoloj ricevis samnombrajn voŠojn kaj kune proklami°as La Verko de la Jaro 1998.

    Temas do pri: Durankulak de Sabira Stahlberg, La tunelo de Marco Picasso, Pajleroj kaj stoploj de William Auld kaj Tien de Johßn Valano.

    Mari-Roza Vilain-de Wolf
    sekretario de la Premio


    Ricevitaj gazetoj

    ELNA Update. 1999/1;
    El Popola Ăinio. 1999/6;
    Esperantic Studies. 1999/11;
    Esperantista Tribuno. 1998/1;
    Esperanto. 1999/5;
    Esperanto aktuell. 1999/3;
    Esperantolehti. 1999/3;
    Franca Esperantisto. 1999/507;
    GEJ-Gazeto. 1999/1;
    Heroldo de Esperanto. 1999/4-5,6,7;
    Informilo por Interlingvistoj. 1999/2;
    Internaciisto. 1999/3;
    Juna Amiko. 1999/2;
    Kataluna Esperantisto. 1999/1;
    Komencanto. 1999/4;
    Koncize. 1999/1;
    Kontakto. 1999/3;
    Kulturaj Kajeroj. 1999/1;
    La Brita Esperantisto. 1999/948;
    La Espero. 1999/2;
    La Gazeto. 1999/82,83;
    La Kancerkliniko. 1999/90;
    La Ondo de Esperanto. 1999/6;
    La Revuo Orienta. 1999/4,5,6;
    l'esperanto. 1999/4;
    Le Travailleur EspÚrantiste. 1999/242;
    Literatura Foiro. 1999/178;
    Monato. 1999/4,5;
    Nia Bulteno. 1999/74;
    Norvega Esperantisto. 1999/2;
    Sennaciulo. 1999/4,5;
    Scienco kaj Kulturo. 1999/1;
    Spiritisma Esperanto-Informilo. 1999/102;
    Starto. 1999/2;
    Svisa Esperanto-Societo Informas. 1999/3;
    TEJO Tutmonde. 1999/2;
    Vekilo. 1999/2;
    Vestnik Esperanto. 1999/1.


    Nur unu korekta

    La aprila tasko montri°is nefacila. Ses respondoj venis kun dařrigoj de la privirinaj proverboj, aperintaj aprile, kaj nur unu el ili estis tute korekta -- Oleg Vasiljev el Uljanovsk (Ruslando), kies nomon kaj adreson ni sendos al la organizantoj de FREŮO.

    Kaj nun legu la proverbojn.

    Virino kolera pli ol hundo dan°era. Virino eli°is, kale■o senpezi°is. Virina rideto pli kaptas ol reto. Virina ploro sen valoro. Kie diablo ne povas, tien virinon li ■ovas. Kie regas virino, malbona estas la fino. Pli tiras virina haro, ol Ševala paro. Virina lango buŠas sen sango. Rol' de virino -- bona mastrino. Virino batas per lango -- aperas vundo plej sanga. Virino bonorda estas muta kaj surda. Virino scias -- tuta mondo scias. Ne prediku knabino al via patrino.


    Denove proverboj

    La novan taskon al ni proponis Nora Caragea el Germanio. Bonvolu solvi la enigmojn de nekonata skriba╝o. En la subaj tekstoj ka■i°as du proverboj el la proverbaro de Zamenhof. Ăiu simbolo prezentas literon, kaj la sama simbolo indikas la saman literon. Via solvo atingu la redakcion antař 15 sep 1999.
    Konkurstasko1


    Konkurstasko2

    Sukcesojn!

    Tatjana Kulakova
    á


    Foje okazis

    Familio kaj kreado

    Por la akonto pri Edison
    Foje usonan inventiston Edison (1847-1931) vizitis angla ╝urnalisto, verkanta libron pri la famulo.

    -- Ău familianoj helpas vin en via krea laboro? -- demandis la intervjuanto.

    -- Certe! -- tuj respondis la inventisto. -- Ekzemple, se min subite vizitas bona ideo, mi tuj serŠas pretekston por skoldi miajn familianojn. Tio helpas al mi fari ofenditan mienon, brufermi la pordon kaj sin ■losi en la kabineto. Ăiuj en la hejmo komencas senbrue pa■i sur piedfingroj kaj penas ne °eni min per bagatela╝oj -- kaj vi bone scias, kiel bagatela╝oj malhelpas, dum oni pripensas novan ideon. Kaj °uste dum Ši tiuj kvietaj minutoj en la familio mi kreas inventa╝ojn.

    Gennadij ŮlepŠenko


    KELKAJ KONSILOJ POR PLIBONIGI STILON

    Se vi anstatařas substantivon per pronomo, do uzu lin korekte.

    Ne forgesu akuzativo kaj uzu °i Šie, kie necesas.

    Tamen superfluan akuzativon ne devas aperi en viajn verkojn.

    Ne trouzu je la prepozicio "je", Šar se vi kulpos je tio, oni taksos vin je malbona esperantisto.

    La sama rimarkumo rilatas al la sufikso "um": se vi, vortumante vian cerbuma╝on, ne povumas trovi pli tařgan solvumon, vi estas fu■umisto!

    Nekompletaj frazoj -- malbone!

    Uzu nur simplajn kaj klarajn frazojn, Šar se vi estus uzanta komplikajn konstrua╝ojn, vi povos esti forgesanta, pri kio vi devis esti rakontonta, kaj la legontoj estos perdantaj la tutan intereson al vi.

    Kio koncernas nefinitajn frazojn

    Nekonvena metaforo similas abomenan bufon, kiu per siaj nigraj flugiloj ■irmas lumon de la kristale pura fonto, do indas °in elsarki.

    Malgranda rimarko pri ripetadoj, kiuj fojfoje aperas en verkoj versaj kaj prozaj, kiuj estas publikigataj en gazetoj kaj libroj, kiuj estas eldonataj Še ni kaj eksterlande, kiuj sufiŠe malklarigas la penson, kiun volis eldiri la ařtoroj, pri kiuj ni volis fari tiun Ši rimarkon.

    Lař nia profunda konvinko, ni opinias, ke la ařtoro, kiam li skribas sian propran verkon, tutcerte ne devas agi lař tre malbona kutimo, kies esenco estas en tio, ke oni uzas tro multe da nebezonataj kaj superfluaj vortoj, kiuj reale tute ne estas necesaj por esprimi la ařtoran penson.

    Ne elpensu tro longajn vortojn: vi povas enembarasegi°i, se ili estos neklarelparoleblaj kaj miskomprenigantaj.

    Se via verko estos hiperplena da redundaj neologismoj, °i aspektos turpe kaj hide, kaj oni etikedos °in mava.

    Malbone sciante la gramatikon, komplikaj frazoj estu uzataj singarde!

    Superfluaj pronomoj, ili ne estas bezonataj.

    Mallerteco de uzado de la prepozicio "de" povas esti kařzo de malapero de intereso de legantoj de via verko.

    S-anoj, bv. ne mllg.

    Pri la ordo de vortoj zorgu nepre, Šar la en Esperanto libera, rusan lingvon simile, de la vortoj ordo, el la neceso sian penson klare esprimi, ne liberigas.

    Instruis Valentin Melnikov
    á


    LA TEMPO SOMERA

    á
    Someraj bildoj de Ma■a Ba╝enova (Jekaterinburg)
    á
    Somera bildo1 Somera bildo2
    Somera bildo3 Somera bildo4
    á


    FRAZOJ

    En la Šefartikolo de la gazeto, eldonata de la Esperantista Domo de Kulturo en Razgrad (Bulgario), prezidanto de Bulgara E-Asocio Petar Todorov listigas la disvolvendajn direktojn. Interese, kiel oni praktike disvolvos la trian?

    Tri estas la Šefaj direktoj, al kiuj la bulgara esperantistaro devas klopodi disvolvi°i -- stabiligi sian materian bazon; unuigi la fortojn de la societoj por solvo kaj realigo de la konkretaj celoj de Esperanto-movado °enerale, kaj trie -- kunlaboro kun la neesperantistaj en- kaj eksterlandaj organizoj per Esperanto. Kompreneble por la sukcesigo de la klopodoj la bulgaraj esperantistoj elektis gvidantaron -- estraron, komitaton kaj kontrolan komisionon. Bazo de Šiu sukceso estas la disciplino, ordo kaj memkonscio.

    Esperantista Tribuno. 1998: 1


    Jukka Vaijńrvi, unuafoje partopreninta Vintrajn E-Tagojn en Tampereo, rakontas pri sia sperto:

    Prezidanto Jukka Laaksonen bone legis siajn replikojn el papero sed poste gajnis la premion "krokodilo de la jaro 1999" malsukcesinte klarigi financajn aferojn en la internacia lingvo kaj konfesinte ke Esperanto fakte ne tařgas por tiuj aferoj... Poste sekvis la prelego de Aimo Rantanen, Šefredaktoro de Esperantolehti. Lia prelego estis Âaosa kaj li faris multe da paroleraroj, sed la plej grava ideo estis ke por kontribui al Esperantolehti oni devas posedi tařgan ╝urnalistan stilon kaj skribi sian artikolon per iaspecaj moduloj, por ke °i estu facile malplilongigebla.

    Esperantolehti. 1999: 3


    Oni ne bezonas lerni Esperanton por legi Biblion ař Faraonon, do tiuj verkoj, kvankam gravaj por la presti°o de nia lingvo, ne povas per si mem altiri intereson de la publiko. Decidaj estos informoj de enciklopedia karaktero pri neesperantistaj temoj, sed en Esperanto. En Internet ekzistas pluraj serŠiloj, kiujn vi povas demandi, kiu estis ekzemple Komenio, kaj la serŠilo proponos al vi plurajn artikolojn en diversaj lingvoj. Se inter ili mankos Esperanto, la lernanto devos uzi la anglan, francan, germanan, sed ne povos utiligi Esperanton.

    Miroslav Malovec. Starto. 1999:2


    Nun pli kaj pli malfacilas trovi volontulojn, senpagajn kongresajn helpantojn. Krom inter tute malpostmodernaj pensiuloj: jen la spino de la Movado, la portantoj de klasikaj valoroj. Siaflanke la junularo faras brilajn aferojn, sed demandas pri honorarioj. Ja prave: tiel funkcias la nova mondo, necesas serŠi sponsorojn, pensi komerce, malrevi plane kaj sobre.

    Nikola Ra■iŠ. Esperanto. 1999: 5


    ANONCETOJ

    Ăiu vorto en la anonceto kostas 50 kopekojn por ruslandanoj. Por alilandanoj 5 vortoj kostas unu respond-kuponon. La pagon sendu al Nade╝da MiÂajlovna Ůeludjko je la redakcia adreso.


    Peterburga E-Teatro, en sia 15-jara°o, konsistas el 12 aktoroj-profesiuloj, kiuj nun volus prezenti al Esperantujo 1,5-horan teatra╝on Fabelo de mia vivo lař kelkaj fabeloj de Hans Christian Andersen.

    RU-194156 Sankt-Peterburgo, ab. ja. 5, GoÂ■tejn V.R., Ruslando.


    Nova adreso de d-ro Ulrich Lins:

    Tiara Shimazuyama 403, Higashi Gotanda 1-2-15 Shinagawa-ku, Tokyo 141-0022 Japanio.


    La Nova Realismo de Bruno Vogelmann. 185 pa°oj. Nun bele bindita 30 NLG, bro■urita 19.80 NLG. Premio DeguŠi (Japanio), premio FAME (Germanio). Nova pensado kun siaj reguloj; Religieco novstila, agnoskita de ateistoj °is Vatikano; Mondkoncepto necesa por eviti pereon de l' homaro. Tradukita en 25 lingvojn por neesperantistoj, do bona donaco por tiuj. El nepagipovaj landoj skribu al la ařtoro:

    Pistoriusstr. 52, DE-74564 Crailsheim, Germanio.


    La 12an de majo je 12h05 naski°is Marta Antonovna Tuvalkina-Martins. KlaŠoj asertas ke ■i havas la nazon kaj mentonon de sia patrino kaj la lipojn kaj okulojn de sia patro. Sanggrupon kaj certe multon alian ■i havas propran. Ůi jam tre ■atas muzikon, sed postulas varion: troa ripeto de sama melodio okazigas reploron, kiu dařras °is ařdi°o de io nova...

    La feliŠegaj gepatroj, ambař (lařeble) partoprenintaj la naskon, dankas la gratulojn de Šiuj amikoj kaj promesas klopodi baldařan respondon. Ni petas dissciigon inter neatingitaj amikoj.

    Antonio Martins-Tuvalkin & Irina Tuvalkina-Martins


    "Preparu la skiojn somere" -- diras la rusa proverbo. Jes, jam preparu ař simple luprenu ilin en Altaj Tatroj, kien ni denove okazigos grupon je la Silvestro.

    RU-620077, Jekaterinburg-77, ab. ja. 67, Ruslando.


    Ni estas abonantoj de LOdE kaj multe ■atas vian revuon. Ni laboras dum multaj jaroj en Brazilo kiel evangeliaj gemisiistoj. Ni kunsendas foton de ni kun la plej bela verso el la Esperanta Biblio. Sur la foto estas ankař nia adreso, eble ruslandaj esperantistoj volos skribi al ni.
    Urbat
    H.Herbert u. Christel Urbat (Brazilo)


    PERANTOJ DE LA ONDO DE ESPERANTO

    AŢSTRIO: Leopold Patek, Martinstr. 104/38, AT-3400 Klosterneuburg
    AŢSTRALIO: Libroservo de AEA, P.O.Box 230 Matraville N.S.W. 2036
    BELGIO: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen
    BRAZILO: Brazila Esperanto-Ligo, Caixa Postal 03625, Brasilia, DF 70084-970
    BRITIO: Esperanto-Asocio de Britio, 140 Holland Park Avenue, London, W11 4UF
    BULGARIO: Ljubomir TrifonŠovski, pk 26, BG-3000 Vraca
    ĂEŽIO: Vladislav Hasala, A.Dvorßka 1, CZ-696 62 Strßznice
    DANLANDO: Wolfgang Kirschstein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand
    ESTONIO: Virve Ernits, Mahla 65-1, EE-0012 Tallinn
    FINNLANDO: Oy Mendoservo Ak., Kivist÷ntie, FI-05510 Hyvinkńń
    FRANCIO: Unui°o Franca por Esperanto, 4 bis rue de la Cerisaie, FR-75004 Paris
    GERMANIO: Esperanto-Centro, Rheinstr. 9, DE-12159 Berlin
    ááááááá Manfred FŘhrer, Am Stadtpfad 11, DE-65760 Eschborn
    HISPANIO: Juan AzcuÚnaga Vierna, Gen. Dßvila, 127, por 7, 2 iz., ES-39007 Santander
    HUNGARIO: Attila Kovacs, Pf. 374, HU-7601, PÚcs
    IRLANDO: Joy Davies, 9 Templeogue Wood, Dublin 6W
    ISRAELO: Aleksandr Miki■ev, 20/1 Hameleh-Amacja-str., IL-77484 A■hod
    ITALIO: Itala Esperanto-Federacio, Via Viloresi 38, IT-20143 Milano
    ááááááá ViÜnja BrankoviŠ, Via Leghissa 6, IT-34131 Trieste
    KANADO: Kanada Esperanto-Asocio, P.O.Box 2159, Sidney, BC, Canada V8L 3S6
    KATALUNIO: Kataluna Esperanto-Asocio, Apartat 290, ES-08200 Sabadell, Katalunio
    KOREIO: KEA. Kang Byeon Han Shin Core B/D No 1601 Mapo-Dong 350 Mapo-ku, Seoul
    LITOVIO: Litova Esperanto-Asocio, p.k 167, LT-3000 Kaunas-C
    NEDERLANDO: UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam
    NORVEGIO: Esperantoforlaget A.S., Olaf Schous vei 18, NO-0572 Oslo.
    POLLANDO: Maciej Wnuk, Skrytka 105, ul. Broniewskego 77-137, PL-01-865 Warszawa
    PORTUGALIO: Portugala Esperanto-Asocio, Rua JoŃo Couto, 6, R/C-A, PT-1500 Lisboa
    RUSLANDO: Nade╝da MiÂajlovna Ůeludjko, RU-620077 Jekaterinburg-77, p.k. 67
    SLOVAKIO: Milan Zvara, PopradskÚ Nab. 33, SK-058 01 Poprad
    SVEDIO: SEF, Lisbet AndrÚasson, S÷dra R÷rum pl 455, SE-24294 H÷rby
    SVISLANDO: Christoph Scheidegger, Im Schleedorn 6, CH-4224 Nenzlingen
    UKRAINIO: Dmitrij Cibulevskij, ab. skr. 9307, UA-310003, Žarkiv
    USONO: Esperanto-Ligo por Norda Ameriko, P.O.Box 1129, El Cerrito CA 94530


    LA ONDO DE ESPERANTO

    SENDEPENDA INTERNACIA REVUO.
    1999. N-ro 7 (57)
    Aperas Šiumonate
    Fondita en 1909 de Aleksandr SaÂarov
    Refondita en 1991
    Eldonas kaj administras: Halina Gorecka
    Redaktas: Aleksander Kor╝enkov
    Konstantaj kunlaborantoj: Maria Ba╝enova, Boris Kondratjev, Viktor Kulakov, Tatjana Kulakova, Valentin Melnikov, Sergio Pokrovskij
    Adreso: RU-620077 Jekaterinburg-77, ab. ja. 67, Ruslando
    Telefono: (3432) 104503
    Telefakso: (3432) 775252 Esperanto 104503
    Elektronika adreso: hrgo@sbank.e-burg.su
    Hejmpa°o: http:/www.geocities.com/Athens/Acropolis/3438/
    Abontarifo por 1999:
    ááá -- Internacia tarifo: 24 usonaj dolaroj ař 48 nederlandaj guldenoj
    ááá -- Orienteřropa tarifo: 15 usonaj dolaroj
    ááá -- Ruslanda tarifo: 115 ruslandaj rubloj
    ááá -- Aerpo■ta aldono: 4 usonaj dolaroj
    Konto Še UEA: avko-u
    Recenzoj. Bonvolu sendi du ekzemplerojn de la recenzota libro, kasedo, disko k. a. al la redakcia adreso.
    Eldonkvanto: 500 ekzempleroj
    Elektronika eldono: Abonebla Še nia elektronika adreso kontrař 10 usonaj dolaroj
    Anonctarifo:
    ááá -- Plena pa°o: 200 NLG (800 rub.)
    ááá -- Duona pa°o: 120 NLG (480 rub.)
    ááá -- Kvarona pa°o: 70 NLG (280 rub.)
    ááá -- Okona pa°o: 40 NLG (160 rub.)
    ááá -- Malpligrandaj: 1 NLG ař 4 rubloj por 1 cm▓
    ááá -- Kovrilpa°a anonco, kun aldono de plia koloro, kostas duoble.
    Triona rabato por ripeto en la sekva numero.
    Donacoj. La donacoj estas danke akceptataj Še la redakcia adreso (ruslandaj rubloj) ař Še nia konto avko-u Še UEA (devizoj).
    Oni povas represi kaj traduki materialojn el La Ondo de Esperanto nur kun indiko de la fonto.
    (c) La Ondo de Esperanto, 1999.
    [Subtitolo]