[Titolo]

SENDEPENDA ĂIUMONATA REVUO. 1999. No 8-9 (58-59)


Ăi tiu dokumento uzas la signaron ISO-8859-3 (Latina-3a)

Lernejen (Caragea)


ENHAVO

REDAKCIE

  • Al la legantoj
  • Ă0FARTIKOLO

  • Halina Gorecka. Unuafoja Universala Kongreso en Berlino
  • INFORMOJ: TRA LA MONDO

  • Rezolucio de la 84a Universala Kongreso de Esperanto
  • Kofi Annan. ěenerala Sekretario de UN al la 84a UK
  • Reinhard F÷ssmeier. Universitata etoso en UK
  • Bruno Masala. OSIEK elektas kaj premias
  • Augusto Casquero de la Cruz. Du kongresoj en Hispanio
  • Radojica PetroviŠ. 25 diplomoj en TesliŠ
  • E-Civito forumis duafoje
  • William Auld prezidas la Esperantan PEN
  • Eric Walker. Nova adreso de la Brita Asocio
  • Halina Gorecka. IEK-9
  • Kurte
  • INFORMOJ: TRA RUSLANDO

  • Mikaelo Ăertilov. Konferenco de REU
  • Valentin Melnikov. Amasa tendaro en TiÂvin
  • Meri Abolskaja jubileas!
  • FORPASOJ

  • Barbara Cvetkova (1910-1999)
  • Tom Elliott (1926-1999)
  • TRIBUNO

  • Kep Enderby. UEA: Ău nur lingva asocio, ař asocio por homaj rajtoj
  • Valentin Melnikov. Honeste plenumi la promeson...
  • Radikala Partio kaj ERA: Historiografia slipo
  • Daniel Glass. Ruslando: la vera lulilo de Esperanto
  • Giorgio Silfer. Lapenna kaj lapennismo
  • Magdolna R÷vid. Ekzemplo por junularo
  • BELETRO

  • Me´r Aron Goldschmidt. Rakonto pri mu■o (Tradukis Wolfgang Kirschstein)
  • CIVILIZO

  • Nikolao Gudskov. Wolf Messing: homo-legendo
  • BIBLIOTEKO

  • Wolfgang Kirschstein. Plia krimo el Jekaterinburg
  • Serio Mondliteraturo
  • Festlibro oma°e al Auld kaj Boulton
  • Gazetoj
  • Ricevitaj gazetoj
  • MOZAIKO

  • Tatjana Kulakova. Nur unu respondo. Magiaj kvadratoj
  • Gennadij ŮlepŠenko. Ja mi estas doktoro
  • Lernobenkaj historietoj (Tradukis Halina Gorecka)
  • DIVERSAČOJ

  • Frazoj
  • Per Esperanto al la Sanka Lando
  • En 2000 SAT kongresos en Moskvo
  • Perantoj de La Ondo de Esperanto
  • Kolofono

  • Al la legantoj

    Sezona bildo de Ma■a Ba╝enova
    á
    Iom escepte, Ši-foje ni metas en la redakcian kolumnon fragmenton el la Berlina salutparolo de d-ro L.C. Zaleski-Zamenhof, nepo de la iniciatoro de Esperanto.
    á
    ... Okazis hazarde, ke antař dek jaroj, °uste kiam la unuaj truoj aperadis en la muro de la honto, mi trovi°is en Berlino, ankař por aferoj de Esperanto, invitite de Helmar Frank al AIS-kunveno Ši tie. Mi tiam travivis vere solenan momenton. En la etoso °enerala, ene de la aro de entuziasmuloj, mi frapadis per marteleto, ie trovita, kontrař la muro, konvinkita kontribui tiamaniere al la "dissalto de obstinaj baroj..." Observante la falon de la muro mi havis la impreson esti vida atestanto de la fino de epoko kaj de la naski°o de nova, pli feliŠa jarcento alproksimi°anta, kvankam la vorto "tutmondi°o" ne lo°is ankorař en mia cerbo.

    Tamen mi baldař komprenis, ke la gravaj problemoj kiuj ekaperas, ař reaperas, en tiu feliŠa estonto, fari°inta seniluziiga nuntempo, postulas tutmondskalajn solvojn. Ău tiaj solvoj, Šu la "tutmondi°o" estas "■anco por paco"? Mia respondo estus: "ne!" -- °i ne estas ■anco por paco, °i prezentas al paco kondiŠon necesan!

    Ăar se hodiař ne plu ekzistas muro inter iama Oriento komunista kaj Okcidento kapitalista, tamen limo ekzistas inter Nordo riŠa kaj Sudo malsatanta. Do la dissalto de tiu baro ene de mondskale organizota ekonomia ekvilibro estas kondiŠo de paco, Šar dařra paco ne estas antařvidebla inter satulo kaj malsatulo. Tiel etnaj konfliktoj, kiel religiaj, bezonas solvon pere de mondskala organizo. Kaj la senlaboreco en nia kontinento, samtempa al grava manko de laborenergio por protekti landojn kontrař naturaj katastrofoj aliloke; Šu tio ne bezonas mondskalajn solvojn? Same kiel protektado de la kulturaj diversecoj, protektado de lingvoj, eŠ tiuj parolataj de etaj grupoj, vehikloj de tia diverseco, lingvoj al kies konservado la neřtrala lingvo internacia devas kontribui. Kaj fine, sed eble plej grave, la protekto de nia medio, kondiŠo necesa al la dařrigo de ekzisto de nia mondo, certe ja bezonas tutmondskalan disciplinon!

    ... Esperanto, vehiklo de la universala toleremo, fundamenta valoro de interhomaj rilatoj, toleremo signifanta respekton de la diverseco, de la alieco, tial do necesa faktoro de sukcesa funkciado de la tutmondi°o.


    La kovrilpa°a foto, per kiu Nora Caragea (Germanio) ricevis lařdan mencion en nia pasint-jara fotokonkurso, memorigas, ke komenci°as nova lernojaro en multaj landoj, interalie, ankař en Esperantujo. Ne forgesu informi nin pri viaj instruaj (mal)sukcesoj.
    á


    UNUAFOJA UNIVERSALA KONGRESO EN BERLINO

    UK-84: EmblemoInformado: Šefa atuto de la germanaj organizantoj

    Jam la oka Universala Kongreso en Germanio tamen estis la unua UK en Berlino, kaj la berlinaj esperantistoj helpe de aliurbaj aktivuloj de GEA efektivigis plurmonatan publikan preparlaboron. Ne nur en berlinaj gazetoj aperis pozitivaj artikoloj, sed ankař en multaj tutgermanaj ╝urnaloj, cetere en la tre renoma Der Spiegel. 29 jul en la urbodomo de Berlino okazis gazetara konferenco kun 25 venintaj ╝urnalistoj, kaj ne malpli ol dudeko da aliaj venis por peti informojn Še la kongresa gazetara servo.

    Bona estis, post tuta serio de palaj informiloj, la kongresa kuriero Pordego al Kongreso akurate raportinta ne nur pri la kongresaj aferoj, sed ankař pri la eventoj en la "granda mondo" kaj donis aktualan veterprognozon.

    á

    Berlinanoj ■atas muzikon

    La kongreslando kaj speciale la kongresurbo grave influas la programon de UK, kvankam unuavide °i estas tradicia. Ăi-foje aparte sukcesaj estis esperantologia konferenco, terminologia kunveno kaj Nitobe-simpozio. Krom la multaj fak-kunvenoj, menciendas fak-ekskursoj; ekzemple, fervojistoj vizitis grandan fervojo-konstruejon en la centro de Berlino, kaj IKEF (komerco kaj ekonomio) organizis viziton de Humboldt-Universitato kaj de la Komerca Ăambro.

    Bona ideo pri la kultureta°o Forge ebligis en neformala etoso °ui multajn muzikajn prezentojn. Klasika muziko Šefrolis, kaj mi konvinki°is pri la praveco de la fama Berlina melodio "Berlinanoj ■atas muzikon". La plaŠe kunmetita programo de la Nacia vespero, kiun lerte gvidis Martin Haase, lumbilde konatigis la kongresanojn kun la urbo kaj ties Širkařa╝o, dum alternis muziko, kantoj kaj dancoj. Plezurigis min satira cita╝o de Kurt Tucholski pri Berlino kaj du kanzonoj de Bertold Brecht plenumitaj de Barbara Kellerbauer germane kaj Esperante. Cetere, enirante en la salonon Šiu ricevis la programon de l' vespero, kiu helpis bone sekvi la erojn kaj konservi ilin en la memoro.
    á

    Urbo vizitinda

    Reveninte hejmen mi legis cirkuleron de la kongresfako de UEA, kiu informis pri tio, ke iuj ekskursoj ne okazos pro tro malmultaj ali°oj. Sed la realo estis alia: oni tre aktive mendis ekskursojn surloke, kaj, lař la vortoj de KKS estis venditaj tiom da ekskursoj, kiom pasintjare en la pli amasa Mediteranea UK.

    Efektive, ekskursoj pli gravas ol laborkunvenoj por multaj el la kongresanoj, kaj oni povis vidi homojn kun la kongresaj insignoj en Reichstag kaj Egipta Muzeo, apud la Brandenburga Pordego kaj KurfŘrstendamm, en la Kastelo de Charlottenburg kaj en Erotika Muzeo, en Postdamo kaj Dresdeno. Tri ruslandaj kongresaninoj el nia grupeto eŠ uzis la Ůengenan vizon por viziti Amsterdamon, timante rearan°on de la "fera kurteno" pro la nestabila situacio en Ruslando.

    Dum promenoj eblis konstati, ke la reunui°inta Berlino estas ne nur plena je historio, sed ke °i estas rapide evoluanta moderna metropolo.

    UK-84: La kongresejo

    Statistike

    Oficiale ali°is 2712 personoj el 65 landoj, sed Šar almenař du ruslandanoj estis erare dufoje registritaj -- do nur 2710. Lařlande (pli ol 100 ali°intoj): Germanio 498, Pollando 300, Francio 294, Japanio 221, Nederlando 103, Svedio 101. Ruslando kun 71 realaj ali°intoj estis en Berlino la deka (post Britio kun 72) post la pasintjara kvara loko kun 182 ali°intoj en pli fora Montpeliero.
    á

    Tutmondi°o

    Surprize amase estis vizitataj la tri kunsidoj por debati la kongresan temon "Tutmondi°o -- ■ancoj por paco?", el kiu fontis la kongresa rezolucio.

    La komitato de UEA -- speco de Esperantuja parlamento -- laboris kelkkunvene dum entute 14 horoj. Asocioj de Kostariko kaj Kartvelio estis akceptitaj kiel ali°intaj landaj asocioj, kaj nun da tiuj en UEA estas jam 62.

    Tatuo Huzimoto i°is estrarano pri landa agado kaj kulturo, kaj Stefan MacGill komisiito pri IIK. Argentina E-Asocio ricevis la trofeon Fine. La 85a UK okazos sekvontjare en Tel-Avivo (Israelo) kun la Šeftemo "Lingvo kaj kulturo de Paco", kaj poste nin atendos Zagrebo (Kroatio, 2001) kaj Fortalezo (Brazilo, 2002), respektive Azio, Eřropo kaj Ameriko -- cetere, praktika ekzemplo de tutmondi°o.

    Halina Gorecka
    á


    REZOLUCIO DE LA 84a UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO

    Kunvenanta

    en Berlino, Germanujo, de la 31a de julio °is la 7a de ařgusto 1999, kun 2712 partoprenantoj el 65 landoj;

    Debatinte

    pri la temo "Tutmondi°o -- ■ancoj por paco?";

    Konstatinte

    ke la celo de la Internacia Lingvo Esperanto ekde la plej fruaj tempoj estas liveri al la mondo egalecan formon de komunikado, kiu konservas la etnajn lingvojn por ties utiligo interne de la diversaj regionoj, nacioj kaj etnoj, kaj per tio certigas eblon de egaleca partopreno por Šiuj popoloj en la tutmondi°a procezo, kaj samtempe ■irmas la kulturan multkolorecon de nia terglobo;

    Analizinte

    la aktualan, Šiam pli rapidan disvolvi°on de la tutmondi°o, kiu tamen reali°as lař modelo, kiu kuntrenas la elŠerpon de la naturaj rimedoj de nia planedo, tio estas de nia hereda╝o al la postaj generacioj, kaj kiu alprenas en multaj rilatoj la formon de super-regado fare de la plej prosperaj landoj de la mondo, kaj sekve elvokas la forti°on de naciismo kaj aparti°emo multloke, kio siavice endan°erigas pacon;

    Notinte

    -- ke la internacia komunumo komencis alfronti tiun problemaron ekzemple per la Konferenco de Unui°intaj Nacioj en Rio-de-Čanejro en 1992, en kiu partoprenis la Esperanto-movado,

    -- ke Unui°intaj Nacioj, Unesko kaj la aliaj instancoj de Unui°intaj Nacioj devas pluhavi centran rolon en la komuna klopodo por ekologia sekureco, homaj rajtoj kaj justeco en la mondo;

    Alvokas

    -- al Unui°intaj Nacioj, al ties instancoj, al Šiuj internaciaj forumoj, al la ne-registaraj organiza╝oj kaj al la uzantoj kaj parolantoj de Esperanto tra la mondo, doni gravan atenton al tiuj Ši aspektoj de tutmondi°o, kaj klopodi direkti la procezon tiel, ke Šiuj homoj de la terglobo profitu el °i. Tio povas okazi nur Še senkondiŠa respekto de Šiuj homaj rajtoj, inkluzive de la rajtoj je lingva kaj kultura diverseco;

    -- al la ekonomie prosperaj kaj politike fortaj ■tatoj celi ne asimilon de la cetera mondo sed unui°on kun °i surbaze de reciproka kompreno, respekto kaj reciprokaj avanta°oj, Šar nur tia tutmondi°o povas garantii por la homaro solidan pacon en vera feliŠo.
    á


    ěENERALA SEKRETARIO DE UN AL LA 84a UK

    Kun plezuro mi sendas bondezirojn al la 84a Universala Kongreso de Esperanto. Vi kunvenas je la fino de tumulta jarcento, kiu atestis je la pintoj kaj la abismoj de la homaj kapabloj. Multaj mondaj evoluoj rajtas ankorař nin dubigi kaj maltrankviligi. En unu regiono disvasti°as paco, en alia ekfuriozas genocido. Sen-egala lukso apudas teruran malriŠon -- la staton, en kiu restas kaptita kvarono de la monda lo°antaro. Tutmondigo nin enretigas Šiam pli dense, dum maltolero nin plu disigas. Ăiu progreso estas necerta; la defioj, kiujn ni frontas, fari°as Šiam pli kompleksaj.

    Hodiař la monda tagordo postulas de la ■tatoj novajn ideojn, novajn rimedojn, novajn politikajn enga°ojn. Pli kaj pli ofte montri°as, ke la problemoj komunas. Inter la minacoj trovi°as kelkaj bone videblaj: terorismo, tutmondaj epidemioj, amasarmado. Aliaj insidas ka■e: klimata ■an°o, narkot-komerco, la "lavado" de ■telita mono. Ăiuj ignoras landlimojn; ili estas "problemoj sen pasportoj". Neniu lando sola kapablas ilin forbari. Tial Šiu lando bezonas Unui°intajn Naciojn.

    En tia Šiam pli interplektita mondo, konstrui la pacon -- kaj batali kontrař minacoj al la paco -- postulas la partoprenon de Šiu civitano kaj Šiu lando. Diversmaniere kontribuas al tio la registaroj, ne-registaraj organizoj, komercaj entreprenoj, akademiaj institucioj, sindikatoj, virinaj asocioj kaj multaj aliaj. En la lastaj jaroj, tiaj diversaj fortoj de la civila socio -- la socio, en kiu neniu rajtas sola kaj senkontrole decidi pri komunaj aferoj -- montris sin Šiam pli aktivaj je la nacia kaj internacia skaloj. Tio estas tre pozitiva evoluo, Šar °i helpas respondecigi la registarojn kaj instigas homojn al kundecidado pri temoj, kiuj rekte tu■as iliajn vivojn.

    Ăe Unui°intaj Nacioj, Šiuj Ši kunrolantoj povas kuni°i en komuna klopodo: por ekologia sekureco, por homaj rajtoj, por justeco, kaj tiel plu. UN dařre prezentas malfermitan pordon al vivinda estonteco, praktikan forumon por la efika kunsolvado de mondaj problemoj, surbaze de la universalaj idealoj listigitaj en la Ăarto. Kiel instruas afrika proverbo: "La Teron ni ne posedas, sed prizorgas por la posteuloj". Je Ši tiu historia momento, plena de esperigaj ebloj, mi dediŠis min al la konstruado de nova fundamento el paco, progreso kaj evoluo, en la kadro kaj per la helpo de Unui°intaj Nacioj. Tian devon, al la nuntempo kaj la estonto, nun frontas ni Šiuj. En tiu spirito, mi deziras al vi plenan sukceson.

    Kofi Annan

    (La lasta frazo de la cetere anglalingva mesa°o estis skribita en Esperanto.)
    á


    OSIEK ELEKTAS KAJ PREMIAS

    "Mono kaj civilizo" estis la temo de la Internacia Esperanto-Konferenco, okazigita de OSIEK 17-23 jul 99 en Metz (Francio).

    La plej gravaj informoj el Metz:

    La nova prezidanto de OSIEK estas s-ino Mantha Christou (Grekio), direktoro de la internaciaj rilatoj en la Banko de Grekio. Komunikema, kultur■atanto, ■i estas membro de OSIEK ekde la komenco kaj fidela partoprenanto de la Internaciaj E-Konferencoj. EugŔne de Zilah plu laboras kiel vicprezidanto.

    23 jul 99 estis atribuita la 10a premio de OSIEK al Xie Yuming, kiu tradukis unu el la plej gravaj klasikaj beletra╝oj de la Šina literaturo "La Ru°doma Son°o". Tiu romano prirakontas la socian kaj spiritalan vojadon de juna nobelo en la 17a jarcento. Tiu romano estas escepta pro multaj kialoj: amplekso (3x600 pa°oj je la eldono de Ăina E-Eldonejo), ařtobiografieco, diverseco da interpretoj ktp. La tradukinto, Xie Yuming, 56jara, el la provinco Fujian, lo°as de pluraj jaroj en Pekino.

    La sekva konferenco okazos 15-21 jul 2000 en Motovun, Istrio (Kroatio) kun la temo "Multkultureco, multlingveco kaj kunvivado".

    Bruno Masala
    á


    UNIVERSITATA ETOSO EN UK

    Granda sukceso estis la Ši-jara AIS-IKU, komuna stud-sesio de AIS San-Marino kaj UEA, kiu okazis kadre de la Internacia Kongresa Universitato (IKU) de la 84a Universala Kongreso en Berlino.

    AIS-IKU 1999 konsistis el tri universitataj kursoj; du estis prezentitaj de la AIS-profesoroj Eichhorn kaj F÷ssmeier pri psikiatrio kaj komputila sekureco. La trian "kurson" konsistigis la unuopaj prelegoj kadre de IKU, kiujn grandparte prezentis docentoj de AIS. La germanaj profesoroj Selten kaj Krause gvidis la aran°on kiel rektoroj. Kadre de la sesio kunsidis ankař la senato de AIS, kaj danke al la helpo de prof. Wickstroem, senatano de AIS, povis okazi diskuto pri la identeco de AIS en ejoj de la Berlina Humboldt-Universitato.

    La unuopajn prelegojn Šeestis ařskultantaro de inter 100 kaj 200 kongresanoj. EŠ al la ok-lecionaj kursoj regule aperis Širkař 80 kursanoj, tiel ke necesis meti kromajn se°ojn en la 50-personan kursŠambron. Pluraj dekoj akiris ateston de AIS, kiu estis skribita en Esperanto kaj la loka (germana) lingvo, cele uzadon en kaj ekster AIS. Juna studento el Svedio (kiu, pretere, atingis la plej bonan rezulton) tuj anoncis, ke pere de la atesto li povos pruvi, ke helpe de Esperanto eŠ eblas lerni ion dum la ferioj.

    AIS-IKU 1999 estis la kvina komuna aran°o de UEA kaj AIS San-Marino, samtempe la kvina studadkonferenco de AIS en tiu Ši jaro. Sekvos almenař unu plia AIS-konferenco, jam fine de ařgusto, en la itala urbo Rimini. Tiu konferenco okazos sub la patroneco de la komunumo de Rimini, de la provinco de Rimini kaj de la Regiono Emilia-Romagna, eksplicite pro sia "alta kultura valoro", kaj komenci°os je la 28-a de ařgusto. Ali°ojn akceptas la Senata Sekretario de AIS, ADoc. Joanna Lewoc, Karl-Schwarzschild-Weg 6/317, DE-37077 Goettingen, Germanio (rete: blewo1@hrz.uni-paderborn.de)

    Reinhard F÷ssmeier,
    informofico de AIS
    á


    DU KONGRESOJ EN HISPANIO

    17-21 jul 1999 en Castellˇn (Hispanio) okazis 58a Hispana E-Kongreso kaj 9a Eřropa E-Forumo.

    Partoprenis Š. 350 kongresanoj el 14 landoj. Prelegis, ege interese, elstaraj esperantistoj el Britio, Germanio, Hispanio, Litovio, Slovakio kaj Ukrainio. La honora prezidanto de la du aran°oj estis la Šefministro de Hispanio JosÚ Maria Aznar.

    Belegaj artaj prezenta╝oj okazis, Šefe fare de polaj folkloraj ensembloj, kiuj prezenti°is ankař en kelkaj apudaj urbetoj, farante grandan reklamon pri Esperanto, Šar ili estis prezentantaj en Esperanto kun samtempa traduko al la hispana.

    Kompreneble, kial jam estas tradicio en la E-aran°oj en la valencia regiono, Šiuj Šeestantoj havis la plezuron senpage ricevi "paeljon" kuiritan en granda ujo por 500 homoj.

    Augusto Casquero de la Cruz
    á


    25 DIPLOMOJ EN TESLIĂ

    E-Ligo de Serba Respubliko (Bosnio-Hercegovino) ankař Ši-jare organizis sian aktivadon en lernejaj E-kursoj, eldonado, publikaj prelegoj, kunlaboro kun amaskomunikiloj, somera E-lernejo kaj tradicia esperantista renkonti°o.

    En la 3a Somera E-Lernejo 16--22 jul 1999 25 personoj ricevis diplomojn (10 en 1998, 12 en 1996). La kursojn gvidis Miodrag KociŠ kaj Radojica PetroviŠ el E-Instituto Beograd kaj Vuka■in ĂutiŠ el Banja Luka. Dutagan porinstruistan seminarion gvidis Radojica PetroviŠ.

    La lernejon sekvis 23--24 jul la 4a E-renkonti°o de Serba Respubliko kun la Šeftemo Praktika uzado de Esperanto en la mondo. Du subtemoj -- Esperanto kaj tradukado kaj Esperanto-instruado -- estis traktitaj en la formo de ronda tablo. En la enkonduka prelego Bori■a MiliŠeviŠ, direktoro de E-Instituto Beograd, prezentis bibliografion de E-tradukoj el beletro de Serba Respubliko. La tria subtemo Esperanto kaj teatro enhavis teatran prezenta╝on Donacado de fajro de la Teatro DIS el Banja Luka.

    Aparte °ojiga estis partopreno de 16-membra grupo de mezlernejanoj el Pale Še Sarajevo, kiun gvidis la instruistino Nada Ăvoro. Ilia apero signifas revivigon de tiu E-centro, iam konata pro la somera E-lernejo en StambulŠiŠ Še Pale.

    La 5a renkonti°o okazos post unu jaro en Pale.

    Radojica PetroviŠ
    á


    E-CIVITO FORUMIS DUAFOJEáLa Chaux-de-Fonds

    La provizora propono de Konstitucia Ăarto de la Esperanta Civito transformi°is al definitiva projekto, danke al la diskutoj kaj voŠdonoj dum la Forumo en Karolovaro (Bohemio), 27-29 julio 1999.

    La kvar sesioj de la Forumo por la Esperanta Civito, sub la prezido plejparte de Yves Peyraut (prezidanto de la Plenum-Komitato de SAT), kunigis la delegitojn de ok el la dek unu °isnunaj ali°intoj al la Pakto, nome: Universitato ELTE Budapest, Esperanta PEN-Centro, Kultura Centro Esperantista, Kooperativo de Literatura Foiro, E-Societo Charente (Francio), redakcio de Literatura Foiro, redakcio de Heroldo de Esperanto, Itala Interlingvistika Centro, kaj la observantojn de Sennacieca Asocio Tutmonda, Akademio de Esperanto, Esperantista Kulturdomo de Razgrad (Bulgario). La observantoj havis preskař la samajn rajtojn de la delegitoj: ili povis libere interveni kaj eŠ proponi amendojn, sed ne voŠdoni (krome, ili restadis je propra kosto en la SAT-kongresejo).

    La Konstitucia Ăarto konsistas el 33 artikoloj, dividitaj lař kvar Šapitroj. ěi estas tre proksima al la origina propono, pri kiu responsas la Evolukomisiono, asistita de juristoj.

    La tuta teksto de la Konstitucia Ăarto aperos en Literatura Foiro kaj estos ankař rete disponigebla. Per tiu rimedo °i atingos kiel eble plej vastan publikon. Dum du jaroj la Evolukomisiono flegos la debaton pri la projekto, kolektante rimarkojn, sugestojn, kritikojn, amendoproponojn de kiu ajn bonvola, sincera kaj objektiva E-parolanto. La tria Forumo por la Esperanta Civito aprobos definitive la projekton kaj fiksos la daton de la ekvalido de la Konstitucio.

    Se konsideri la nunajn nombrojn, la membroj kaj abonantoj de la paktintaj establoj estas Širkař 3600; kun tiuj de la observantoj temus pri okmilo da personoj kiuj rajtus individue peti la civitanecon.

    La Forumo aprobis unuanime ankař etan modifon en la teksto de la Pakto, per kiu la proceduro pri eksi°o estas pli klara (kaj facila). Krome °i elektis la novan Evolukomisionon: Jean-Thierry von Bueren, Judit Felszeghy, Marco Picasso, Ljubomir TrifonŠovski kaj Walter Zelazny; kaj ratifis la internan regularon de la Evolukomisiono mem.

    La Forumo kompletigis sian strukturon, elektante ankař la konfliktokomisionon ař Kortumon: Zofia Banet-Fornalowa, Paolo Bonomi kaj Giorgio Silfer.

    Fine, la Forumo adoptis la deklaron de la Esperanta PEN pri la milito en eksa Jugoslavio kiel bazon por la raporto pri la stato de Esperantio en 1999 (prezentota jarfine fare de la Evolukomisiono).

    Estis ankař aprobita la apogo al du specifaj iniciatoj de SAT: la reeldono de PIV kaj la peto pri revizio de la proceso kontrař Billy Waldon (N.I.Sequyah), kies sesjaran kaptitecon en la mortoalo de kalifornia prizono malka■is al Esperantio la artikolo en Heroldo de Esperanto 1998: 1.

    HeKo
    á


    WILLIAM AULD PREZIDAS LA ESPERANTAN PENáW.Auld (Mangini)

    La Asembleo de Esperanta PEN-Centro elektis William Auld kiel novan prezidanton. Li anstatařas kolegon Istvßn Nemere, kiu retiri°as post la nařjara mandato. Nemere tamen restos en la Komitato, kiel vicprezidanto, kune kun Judit Felszeghy, sekretario. Giorgio Silfer definitive lasas la Komitaton: per tio li komencas plenumi sian decidon eksi°i el Šiuj estraroj (do ankař de KCE kaj de LF-koop), pro la ╝usa elekto al la ofico de membro de la Kortumo, la arbitracia instanco de la Pakto por la Esperanta Civito.

    William Auld, 75-jara en novembro, estis honorita per la titolo "La esperantisto de la jaro 1998" fare de La Ondo de Esperanto, pro la granda eÂo kařzita de lia kandidatigo al Nobel-premio. Lia nuna ofico helpos trovi pliajn apogojn, fare de neesperantistoj, unuavice aliaj PEN-centroj.

    Esperanta PEN-Centro havas 23 membrojn, el kiuj 19 en ordo kun la kotizoj. ěi estas neneřtrala verkista asocio, Šar °i ali°as al la Ăarto de PEN Internacia. Krome la Esperanta PEN ali°is al la Pakto por la Esperanta Civito. Organo de la asocio estas la revuo Literatura Foiro. La Esperanta PEN estas nek ali°inta nek en kunlaboraj rilatoj kun UEA.

    Por komparo: lař kongresa raporto de Spomenka Ůtimec, sekretario de Esperantlingva Verkista Asocio, EVA havas 70 membrojn, sed nur 17 en ordo kun la kotizoj. EVA estas neřtrala verkista asocio, inkluzivas ne nur profesiulojn kaj estas ali°inta al UEA.

    HeKo
    á


    NOVA ADRESO DE LA BRITA ASOCIO

    E-Asocio de Britio ekde 13 sep 1999 havas provizoran adreson: Felixstowe Road, Ipswich, IP3 9BJ Britio.

    Rete: eab@esperanto.demon.co.uk

    Telefone: +44 (0)1473 727221

    Eric Walker
    Honora sekretario de EAB
    á


    IEK-9MT: Emblemo

    Tuj post la Berlina UK en Bydgoszcz kaj Torunj (Pollando) okazis la 9a Internacia E-Kongreso, kiu havis pli intiman etoson ol la granda UK.

    8 ařg, post la vizitado de Bydgoszcz kun E-ŠiŠerono, la kongreso estis inařgurita en la Vojevodia Kulturcentro. En ties korto prezenti°is polaj folkloraj kaj artaj ensembloj Senior-Kujawu, Wokalistki k.a. La bunta prezento kanta kaj danca en bona vetero estis vere agrabla, kaj plian agrablon post la prezentoj donis la fama valencia paeljo; muziko, dancoj kaj babiloj dařris °is malfruo.

    La sekvan tagon oni kunvenis en la Muzeo de Diplomatio. Tie okazis la 11a ěenerala Kunveno de Monda Turismo kun raportoj de la estraro, revizoroj kaj landaj reprezentantoj pri la trijara agado. Estis elektitaj novaj estraro kaj revizoroj por 1999--2002 kaj honoraj membroj de Monda Turismo.

    Poste okazis multaj ekskursoj, interalie al Torun kaj al la Triurbo (Gdansk-Sopot-Gdynja), kun E-ŠiŠeronoj. Estis demonstritaj videofilmoj.

    La 10a IEK okazos sekvont-jare en Bulgario-Turkio.

    Halina Gorecka
    á


    KURTE

    UEA havis propran standon en la Konferenco de la Haga Alvoko por Paco (11-15 maj, Hago), kiun partoprenis preskař 10 mil pacaktivuloj el 100 landoj. (Esperanto)

    Profesoro Ottˇ Haszpra partoprenis kiel reprezentanto de UEA en mondkonferenco de 2500 sciencistoj de la tuta mondo "Scienco por la dudekunua jarcento -- nova enga°i°o", kiun 26 jun.--1 jul. en Budape■to aran°is UNESCO k Internacia Konsilio por Scienco. (Esperanto)

    29--30 maj Kataluna E-Asocio okazigis en Barcelono seminarion "La lingva problemo en la Eřropa Unio" kun partopreno de divers-partiaj politikistoj, verkistoj k lingvistoj. (Kataluna Esperantisto)

    Ekde jan 1995 °is apr 1999 okazis 359 finkursaj ekzamenoj pri interlingvistiko k esperantologio en la Torina universitato (Italio) Še kiu laboras prof. Fabrizio Pennacchietti; komparo kun aliaj lingvoj: araba 127, hindia 91, pola 248, rumana 187, rusa 243, hungara 37 ktp. (l' esperanto)

    En Berlino estis elektita nova "trojko" de Eřropa E-Unio: prezidanto Umberto Broccatelli (Italio), kasisto Hans ten Hagen (Nederlando), sekretario Katinjo Fetes-T÷segi (Ařstrio). En EEU membras 13 landaj asocioj el la 15 landoj de EU. (Pordego al Kongreso)

    Itala E-Federacio eldonis 93-pa°an itallingvan verkon Esperanto: dati e fatti, kiu estas disdonota al bibliotekoj, ╝urnalistoj, kleruloj k opinigvidantoj. (l' esperanto)

    Germana E-Asocio okazigis sian jarkunvenon kadre de UK-84. D-ro Rainer Kurz i°is prezidanto de GEA post Frank Stocker. (Pordego al Kongreso)

    La 30a Somera E-Kursaro okazis Še San-Franciska Ůtata Universitato 6--23 jul kun 44 studantoj je 4 niveloj el Ameriko, Eřropo k Azio. (Ellen M. Eddy)

    Miko Sloper, direktoro de CO de ELNA sendis printempe al preskař 5000 bazlernejaj instruistoj en Florido k Kalifornio informojn pri E-to. (Esperanto)

    Japana-Tanzania Amika E-Grupo Kokosa Klubo per vendado en Japanio de koloraj bildkartoj de tanzaniaj artistoj kolektis monon por aŠeti kokosolean rafin-ma■inon, kiun uzu Pangani-Virina E-Grupo en Tanzanio. (Riveroj)

    La estraro de E-Asocio de Finnlando serŠos instruiston por E-kurso, kiun organizos civitana instituto Še monaÂejo Valamo. (Esperantolehti)
    á


    KONFERENCO DE REU

    10--11 jul 1999 en TiÂvin okazis konferenco de REU. La konferencon partoprenis 33 personoj el 12 urboj.

    Dum la konferenco estis diskutitaj, inter ceteraj, problemoj de pliaktivi°o de la organiza╝o surbaze de kunlaboro kun SEJM. En la konferenco estis elektita nova estraro:

    AbduraÂman Junusov (MaÂaŠkala): prezidanto; Viktor AroloviŠ (Moskvo): vicprezidanto; Jurij Karcev (Uljanovsk): vicprezidanto, reprezentanto de SEJM; Igorj Fejgin (Samara); Elena ŮevŠenko (Moskvo): estraranoj.

    La konferenco rekomendis al la estraro koopti lařeble aldonajn estraranojn: Aleksandr Blinov (Ăeboksari), Grigorij Arosjev (Moskvo), Viktor Kandalinskij (TiÂvin).

    Mikaelo Ăertilov
    sekretario de REU
    á


    AMASA TENDARO EN TIŽVIN

    Bildo turismoTradicia junulara tendaro OkSEJT-39 Ši-jare okazis en TiÂvin (Leningrada regiono) 4--14 jul 1999. ěi evidenti°is la plej amasa E-tendaro dum la lasta jardeko -- pli ol 250 partoprenantoj el 6 landoj.

    La kondiŠoj estis modestaj: lignaj domoj kun 2- kaj 8-litaj Šambroj, sen varma akvo ktp. Nutra╝oj bonaj sed apenař sufiŠaj kvante. Rekorde malaltaj kostoj: egalvaloro de 30 USD por dektaga lo°ado en 2-loka Šambro kun trifoja man°ado. Belega varma lago en pina arbaro. Kuloj °enis malpli ol oni antařsupozis.

    La programo estis abunda kaj varia. E-kursoj de 4 niveloj: ekde "startuloj" (honta eřfemismo: ja kiu startis, tiu movi°as antařen, sed ne restas eterne Še la nulo!) °is "aplikantoj" (preti°antaj al instrurajtiga ekzameno; fine sukcesis 8 personoj). Interesaj seminarioj -- pri solvado de inventaj taskoj, komputiko, junulara E-movado. Kluboj lař interesoj -- estis anoncitaj Š. 10, sed reale funkciis 2-3. Koncertoj Šiuvespere. Konkurso de beleco. Neforgesebla festo de Ivan Kupala (Johanfesto): oni iris nokte Širkař la lago, dumvoje plenumis taskojn por fine ricevi premia╝on, kaj Šio Ši -- sub terura pluvego kaj fulmotondro, kiu komenci°is kaj fini°is precize sammomente kun la mar■o. Vespere-nokte funkciis "barda" kafejo.

    Lignofajroj ne okazis pro malpermeso: estis 30-grada varmego, la arbaro sekis.

    Tamen la programon plenigis Šefe aran°oj neniel rilatantaj Esperanton: masa°o, "aerobiko", Šina gimnastiko, rolludoj, kaj veraj stranga╝oj kiel "dancterapio", "artterapio", "korporienti°o" kaj "libera spirado". Ăion Ši gvidis homoj tute ne parolantaj E-on, kiuj fakte dominis en la tendaro. Lař postulo de normalaj esperantistoj la ruslingva╝oj formale ne eniris la oficialan programon, do okazis post noktomezo. Rezulte la amaso de ties partoprenintoj preskař ne dormis kaj ne povis normale aktivi tage.

    Krome, la gvidantoj de tiu "libera spirado", dubnivelaj psikologoj venintaj al Esperantujo nur por akiri kobajojn por siaj eksperimentoj, eŠ minacis: oni ne rajtas forlasi la kurson antař la fino, aliel nenia responso pri la sekvoj. Ili cinike diris, ke ili ne donis la ╝uron de Hipokrato, kaj tial ne bezonas obei la Šefan ties principon. La dan°ero estis granda ankař Šar nokte la homa subkonscio estas pli facile influebla...

    Do oni amase vizitis la ruslingvajn kaj "senlingvajn" (sportajn ks.) aran°ojn, sed por io postulanta intelekton kaj lingvoposedon kunvenis malpli ol po dek personoj.

    Ekskursoj al lokaj vidinda╝oj estis organizitaj tute fu■e: ne estis speciala ekskursa tago, oni devis veturi per loka buso je neoportuna tempo, preterlasante aliajn programerojn.

    Tamen la °enerala impreso restis bona. Aperis pluraj junaj novicoj, jam libere parolantaj kaj aktivaj en la movado. En lo°Šambroj iam sonis interparoloj en Esperanto -- delonge mi tion ne ařdis. Oni amase venis eŠ el foraj Krasnojarsk kaj Tomsk, ankař el eksterlando.

    Espereble la psikologiuma morbo pasos same senspure kiel pli frue pasis la "Teorio de feliŠo" (vd. LOdE. 1994: 3-4, p.16) kaj "ŮĂKŽlando" (vd. LOdE. 1995: 6, p.20).

    Valentin Melnikov
    á


    BARBARA CVETKOVA (1910-1999)

    Barbara CvetkovaJe la "nigra vendredo", la 13an de ařgusto 1999 en Peterburgo forpasis Varvara Petrovna Cvetkova.

    Ůian nomon oni konis ne pro meritoj literaturaj ař movadestraj. Ůi °uis amon de la esperantistoj pro la granda animo, komprenemo kaj helpemo. Kaj nur malmultaj el ni, ■iaj samtempuloj, vizitante Leningradon-Peterburgon evitis viziton al onklino Barbara kaj ■ian regalon.

    Barbara Cvetkova naski°is la 4an de majo 1910 en Peterburgo. La teruroj de la revolucio kaj interna milito en Peterburgo kaj Ukrainio ne forprenis ■ian entuziasmon, kaj en 1928 ■i eklernis Esperanton, kiun ■i ne forlasis °is siaj lastaj tagoj.

    Multajn profesiojn ■i provis (purigisto, produkta╝-kontrolisto, majstro) °is ricevi pentristan diplomon en 1940. En la tempo de la nařcent-taga sie°o ■i laboris en Peterburgo kiel vartistino (kaj tial ■i ricevadis laboristan, ne oficistan man°okarton).

    Post la renaski°o de Esperanto, ■i revenis al aktiva esperantista vivo: ■i kune kun la filino gvidis ekskursojn, akceptis gastojn kaj Šiel helpis al esperantistoj aliurbaj. Sed nur je sia sesdeka jaro Barbara Cvetkova la unuan fojon sukcesis partopreni en Universala Kongreso (Vieno), dank' al la invito de ■ia unua korespond-amiko el Ařstrio, mirakle rekontaktinta ■in post tiom da jaroj.

    Je la 85-jari°o la popolan amon, sekvis oficiala distingo -- la Komitato de UEA en Tampereo unuanime elektis ■in Honora Membro de UEA, cetere la sola en Ruslando lař la lastaj Jarlibroj.

    Energia kaj humurplena, helpema kaj bonkora, implikita en neniu movada konflikto kaj amata de Šiu kiu konis ■in, tia onklino Barbara Šiam restos en nia memoro.

    LOdE
    á


    UEA: ĂU NUR LINGVA ASOCIO,áKep Enderby
    AŢ ASOCIO POR HOMAJ RAJTOJ?

    Berlina parolado de Kep Enderby

    Kep Enderby, prezidanto de UEA, parolis en la Berlina kunsido de la Strategia Forumo de la Esperanto-komunumo (5 ařg 1999) kiel prezidanto de EJA (Esperanta Jura Asocio).

    Ăi-sube estas la teksto de lia Berlina parolado, iomete redaktita por gazeta aperigo.

    La Šefa, kvankam ne la sola celo de UEA, lař la statuto, estas lingva:

    "3a. Disvastigi la uzadon de la Internacia Lingvo Esperanto".

    Tamen UEA havas ankař aliajn celojn:

    "3c. Plifaciligi la Šiuspecajn spiritajn kaj materiajn rilatojn inter la homoj, malgrař diferencoj de nacieco, raso, sekso, religio, politiko ař lingvo;

    3Š. Kreskigi inter siaj membroj fortikan senton de solidareco, kaj disvolvi Še ili la komprenon kaj estimon por aliaj popoloj."

    Ni Šiuj scias ke iuj partoprenantoj de la Forumo emfazas la poresperantan aspekton de niaj laboroj, dum aliaj emfazas la aspekton peresperantan. Ambař grupoj kredas -- mi certas pri tio -- ke efektivigo de ilia celo antařenigus, interalie, la pacon en la mondo.

    Unue ni devas °uste kompreni la veran esencon de la malfacila╝oj kiuj malhelpas ambař grupojn.

    Se Esperanto estas bona ideo, la demando devas esti: kial la tutmonda esperantistaro, malgrař multaj jaroj da heroa strebado, ne pli bone sukcesigis °in?

    Ni Šiuj konas diversajn kialojn: unu el ili estas antařju°o kontrař la E-ideo mem, kiun multaj komprenas kiel ideon preskař nur lingvan. Ăar nur malmultaj homoj interesi°as pri lingvoj ař eŠ pri kontaktoj kun alilandanoj, malmultaj venas al Esperanto.

    Inter la aliaj kařzoj mi volas provi identigi -- nur por stimuli debaton -- tiujn kiuj estas ne ofte diskutataj, eŠ iomete tabuaj. Ăi tiujn ni devus pli atenti, Šar ili forte bridas kaj ege malhelpas nian agadon.

    UEA estas tegmenta organizo, kiu lař sia povo kunordigas la aferojn en tiuj partoj de la E-komunumo pri kiuj °i respondecas. Tamen UEA ne havas monopolon, Šar SAT kaj aliaj organizoj, realaj kaj proponataj, ankař rolas en tiu komunumo.
    á

    Kiel sukcesi tutmonde?

    Samtempe UEA estas unu el miloj da neregistaraj organizoj (NRO) funkciantaj en la mondo. Ăiu el ili havas proprajn celojn por plibonigi la mondon. Estas rimarkinde ke inter ili iuj sukcesas multe pli ol aliaj, multe pli ol -- oni devas diri -- UEA. Ni demandu: kial?

    Mi mencios nur du NROjn: Greenpeace kaj Amnestio Internacia. Ambař estas bonaj lařdindaj organizoj, same kiel UEA. Ambař dařre sukcesas propagandi siajn meritojn kaj gajnas publikan atenton. Ree ni demandu: kiel?

    Kvankam Esperanto estas afero multe pli kleriga kaj kultura ol komerca, por ilustri mian tezon mi helpos min, analogie kaj metafore, per ekonomikaj esprimoj.

    Oni povas diri ke organizoj kiel Greenpeace kaj Amnestio Internacia (de kiu mi estas membro) sukcesas Šar ili kaptas sufiŠe grandan porcion, ař niŠon, de la tutmonda publik-interesa merkato por siaj propraj varoj: protektado de la natura medio, resp. protektado de politikaj malliberuloj kaj postulo de justeco por ili.

    La niŠo por nia varo, la lingvo Esperanto, ■ajnas ne sufiŠe granda kompare kun la allogo de la varoj de Greenpeace kaj de Amnestio Internacia. Por plibonigi nian entreprenon, UEA kaj ni Šiuj devos pligrandigi nian niŠon, nian porcion de la havebla merkato. Mi revenos al tio.

    Alia parenca faktoro estas ke anoj de la E-komunumo ne malofte donas la falsan impreson ke, uzante apartan lingvon, ili volas apartigi sin de aliaj.

    Ůajnas al mi ke Ši tie ku■as la kerno de nia problemo. En la okuloj de aliaj, ni estas grupo de homoj kiuj volas solvi almenař la lingvan problemon de la mondo pere de lernado kaj uzado de nova, ne multe uzata lingvo! Ne multaj homoj, bedařrinde, volas akcepti tion.

    Lař mia konstato, dum ni koncentri°as al la solvo de la lingva problemo pere de Esperanto, ni donas tro malmultan atenton al nelingvaj aferoj. Tial ni ne vekas intereson inter tiuj kiuj ne havas saman lingvan orienti°on kiel ni. Al ili ni ofte aspektas kiel stranga sekto lingva.

    Tian sintenon mi ofte renkontis, ekzemple, kiam en marto mi vizitis la oficejon de Unesko en Parizo. Poste eminenta oficisto skribis al mi, formale dankante UEA pro °ia intereso evoluigi la rilatojn de UEA kun Unesko kaj kun la aliaj NROj ligitaj al Unesko. Li indikis kiel problemon -- pli ol implice -- la uzon de Esperanto fare de UEA, kvankam la aliaj NROj, kun kiuj UEA volis kunlabori, preferas iujn el la plej ofte uzataj naciaj lingvoj.

    Kompreneble, se ne estas alternativo, ni devas akcepti kaj toleri tian malfacila╝on en nia dařra laboro por atingi niajn celojn. Tamen, ni demandu: Šu estas alternativo?

    Mi opinias ke unu alternativo estus ■an°i la emfazon en nia laboro, ne por redukti la lingvan flankon de nia laboro, sed por agi pli amplekse pri aliaj temoj, kiuj fundamente estas la kialoj pro kiuj ni uzas Esperanton. Alivorte, ni ■an°u la emfazon inter la celoj poresperanta kaj peresperanta.
    á

    Ambigua neřtraleco

    Ău tio kontrařas la neřtralecon de UEA?

    Pri neřtraleco temas paragrafo 5 de la statuto de UEA, skribita antař multaj jaroj pro tiutempaj historiaj kialoj -- kiujn ni devus ne forgesi, Šar tiu kiu forgesas sian historion riskas reokazigi °in.

    Problemo estas ke, fakte, la statuto de UEA estas ambigua. Nome, paragrafo 5 rilatigas la neřtralecon ankař al "sociaj kaj politikaj problemoj". Paragrafo 5 ankař kaj egale grave diras ke "respekto de la homaj rajtoj, tiaj, kiaj ili estas difinitaj en la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj... estas por la laboro de UEA esencaj kondiŠoj".

    Jen la ambigueco: UEA devas agi neřtrale rilate al sociaj kaj politikaj problemoj, kaj samtempe strebi al atingo de la celoj en la paragrafoj 3c kaj 3Š, kaj Šiam celante plibonigon de homaj rajtoj Šie. Sed la paragrafoj 3c kaj 3Š kaj demandoj pri homaj rajtoj ofte kuntrenas sociajn kaj politikajn problemojn Še kies pritrakto oni ne povas facile Šiam resti neřtrala.

    Iuj timas ke, se UEA -- lař paragrafoj 3c kaj 3Š -- komentus kaj agus rilate al "sociaj kaj politikaj" kaj hom-rajtaj problemoj, aldone al la lingva problemo, tio povus krei polemikon, Šagrenon, eble spliti°on de la movado kaj eŠ de UEA mem.
    á

    Manoj pli liberaj

    Tamen Greenpeace kaj Amnestio Internacia akceptas tiajn polemikojn, Šagrenojn kaj akrajn diskutadojn, kaj ne malprofitas pro tio. Fakte iuj argumentas ke tiaj diskutoj plifortigas tiujn asociojn.

    Ău helpus ař malhelpus UEA en la aktuala mondo havi siajn manojn iomete pli liberaj?

    Dum la lastaj jaroj UEA pli kaj pli asertas sin parto de la tutmonda pacmovado, kaj neniu plendas ke tio kontrařas la neřtralecon. ěi eldonas librojn favore al paco kaj homaj rajtoj, temoj ne Šiam kaj ne Šie favorataj de Šiuj. Servante sian nuntempan politikon, °i intencas pli kaj pli enga°i sin en programoj kiel Kulturo de Paco de Unesko ktp.

    Mi devus ne fini tiun parton de mia kontribuo al nia diskuto sen aludo al la katastrofo kiu okazis kaj ankorař okazas en Balkanoj.

    Iuj diras ke UEA ne rajtus dum tiuj teruraj eventoj diri ion ajn, Šar tio kontrařus °ian neřtralecon; ke diri ion ajn certe ofendus tiun ař alian kampon. Aliaj senpacience atendis ke UEA diru ion, kaj kiam mi donis komentojn, tuj ege lařdis tiujn komentojn, Šar ili kondamnis la militon.

    La unua sinteno, ke UEA diru nenion, kvankam komprenebla, ne malhelpis al Ivo Lapenna, en la 1950aj jaroj, nome de UEA kondamni fa■ismon.

    Ero en la aktuala politiko de UEA, pri kiu mi mem respondecas, estas atingi pli proksiman kunlaboron kun aliaj NROj Še Unesko. Kiel fari tion utile, se nia interpreto de la neřtraleco malhelpus tion? Kiel respondece prizorgi la eksterajn rilatojn de UEA, se ni devus konstante eviti polemikon? Paco interne de UEA estas ege dezirinda, sed, kiel mi diris en mia malferma parolado, Šu tia paco devas esti la paco de la tombejo?
    á

    Prudento kaj ařdaco

    Se oni devas limigi sin al la lingva demando en tiuj diskutoj, oni ofte rapide renkontas enuon kaj mankon de intereso Še la ařskultantoj. Iom helpas antařenigi la argumenton ke la uzado de Esperanto helpus plijustigi la mondon lingva-maniere. Sed Šu tia argumento sufiŠas?

    Ni devos decidi kie desegni ař enmeti la linion inter tio kio helpas nin kaj tio kio malhelpas nin. Prudento devus regi, sed prudento kunigita kelkfoje al ařdaco.

    La mondo pli kaj pli kompliki°as, kaj la demando kiun mi invitas vin konsideri estas: Šu UEA devas resti organizo unuavice lingva-kultura, kiel Goethe-Instituto, Alianco Franca ař la Brita Konsilio, ař Šu °i devas enga°i sin pli kaj pli en la aferojn de la aktuala mondo, aliance kaj kunlabore kun aliaj organizoj kaj, specife en la kazo de eksteraj rilatoj, kun aliaj NROj de Unesko havantaj similajn bazajn celojn, eŠ se per tio ni riskas partopreni en diskutoj -- tiom neřtrale kiom eblas -- pri "sociaj kaj politikaj problemoj"?
    á

    Pinochet kaj Esperantujo

    Lasu min doni finan ekzemplon kiu rilatas al la aktuala mondo.

    Kiel juriston, ege interesas min kaj la internacian juran mondon °enerale, la kriminalaj procesaj akuzoj farataj nun de la Registaro de Hispanio kontrař eksprezidento de Ăilio, generalo Pinochet, kaj la similaj akuzoj de UN kontrař prezidento de Jugoslavio, Milo■eviŠ. La polemiko levi°as el tio ke la apliko de dařre evoluanta nova internacia juro estas relative nova evento en la internacia jurisprudenco, kaj kontrařa al aliaj pli tradiciaj konceptoj pri la rajtoj de suverenaj ■tatoj kaj ties estroj.

    EJA -- kiun mi prezidas -- estas faka asocio kunlaboranta kun UEA (ne ali°inta al °i), kaj sekve °i, ař mi kiel EJA-prezidanto, rajtas esprimi kian ajn opinion pri Ši tiuj temoj. Sed Šu mi, kiel prezidanto de UEA, devigu min ne fari komentojn pri Ši tiuj problemoj sociaj kaj politikaj, Šar tiaj ili ja estas?
    á

    Komuna paka╝o

    Se la lingva problemo en si mem, al kiu ni ofertas Esperanton kiel ties solvon, ne sufiŠas kiel bone vendebla varo por logi aŠetantojn kaj gajni pli grandan niŠon en la tutmonda kultura merkato, kie UEA devas konkurenci kun multaj aliaj NROj kaj interesoj, kion do ni devas fari?

    Ău nia afero prosperus pli bone, se Esperanto estus "vendata" en paka╝o komuna kun nuntempe pli bone vendeblaj "varoj", ekzemple homaj rajtoj? Alivorte: Šu ni donu pli da emfazo al la peresperanta aspekto de niaj laboroj?

    Kiel rilati al la aliaj varoj sen forlasi nian neřtralecon, estas alia ege malfacila afero. Ekzemple la varoj de UEA devige malsamas tiujn de SAT. Ăiu devas zorgi pri sia specifa komerca╝o.

    Tamen, serŠante la plej konvenan kulturan merkatan niŠon por UEA, memorante ke tiu kiun mi proponos, jam estas en la statuto de UEA, mi proponus ke UEA, pli senambigue ol nun, direktu sin al la protekto kaj progresigo de la homaj rajtoj °enerale. Celoj de civilaj liberecoj, se vi preferas tiel nomi ilin. Kompreneble, tio inkluzivus la egalecon de lingvaj rajtoj kaj la rolon de Esperanto en ilia egaligo.

    Se UEA irus lař tiu vojo, UEA povus pli ol nun diskoni°i en la mondo, kun reputacio de asocio por homaj rajtoj kaj civilaj liberecoj, anstatař la nuna reputacio de nur lingva asocio. UEA i°us asocio por la homaj rajtoj, kiu uzas Esperanton, kaj kies politiko estus disvastigi Esperanton pli forte ol nun pere de Šefa pledo pri homaj rajtoj ař, se vi preferas, civilaj liberecoj.

    Tion mi sugestas.

    Kep Enderby
    á


    HONESTE PLENUMI LA PROMESON

    Demando

    "Ni renkonti°u post kvin jaroj kaj ekvidu, kiu pravis", -- skribis Valentin Melnikov en la Šefartikolo de Ruslanda Esperantisto 1994: 3 pri la tiam planata unui°o de la du landaj E-Asocioj. Kion li pensas pri la posta evoluo?

    Sergej PaÂomov (Ruslando)

    Respondo

    Kiam okazas grava evento, kutime trovi°as iu asertanta, ke li tion prognozis -- sed ne troveblas referenco aperinta antař la evento. Ař male, oni aperigas prognozon kaj, kiam °i ne reali°is, modeste forgesas pri °i. Tamen mi ■atus nun honeste plenumi la promeson -- renkonti°i kun la legantoj post 5 jaroj. Ăiu povas relegi mian artikolon en RE kaj kompari...

    Pasis la tempo, iam-tiam ■an°i°is la nomo de la asocio (ASE-SEU-REU) -- sed °in plu estris la samaj personoj. Kiu foje akiris gravan postenon en la estraro -- restis tie dumvive (certe, se volis). Sporade aperis iuj komisionoj, kutime konsistantaj el sola estro kaj nenion farantaj. Por kio, ekzemple, E-asocio bezonis la ekologian komisionon? Certe, nur por nutri ambiciojn de ties gvidanto... Oni plu agis lař sovetiaj tradicioj -- nur ■ajnigante laboron. Kunsidoj, planoj... Sed en nunaj kondiŠoj tio apenař iun interesas kaj allogas.

    Estis provo principe ■an°i labormetodojn, liberi°i de burokrateco kaj Šefurba snobismo. Certe, la malnova strukturo tuj forte ekrezistis. Oni ne hontis eŠ rekte kalumnii -- ke "REA estas nur listo de homoj, kiuj konsentis registri sin pro malaltigo de abonpago al Ruslanda Esperantisto". Tamen se estis tiel -- kial REU tiom strebis al unui°o?..

    Malgrař avertoj kaj admonoj, la unui°o okazis lař la kondiŠoj de REU. La malgrasa voris la grasan, sed neniom grasi°is... Lař la membrokvanto en la respektivaj landaj asocioj Ruslandon nun superas eŠ Luksemburgio! (UEA-statistikon vidu en "Esperanto" 1999:4). Certe, REU bezonas multajn membrojn -- kiuj pagus kotizojn kaj lařeble ne enmiksi°us en la agadon de la estraro kaj silente aprobus °in. Tial, unuflanke, °i insiste alvokas malspertulojn (vd. LOdE 1999:4), aliflanke, provis en 1996 likvidi la kategorion de dumvivaj membroj. Ne pli ol 20 plej aktivaj esperantistoj kun multjara sperto (akcepto de novaj dumvivaj membroj estis Šesigita komence de 1992) pagis iam sufiŠe grandan sumon, sed °i estas delonge disipita, kaj nun "la dumvivaj membroj kařzas al REU nur malprofiton" (intima konfeso de estrarano), do indas ilin likvidi, spite ke ili (eble nur ili) siatempe plene fidis kaj subtenis la organizon. FeliŠe por REU, tiu hontinda propono fiaskis.

    Ordinara esperantisto ne vidas sencon membri en REU -- Šar tio al li nenion donas. Voja°i, aboni, mendi librojn ktp oni povas sen la asocio. La Bulteno de REU aperas neakurate kaj enhavas nenion interesan. Ankař bagatela rabato por partopreno de landaj kongresoj -- kie okazas nenio krom tedaj kunsidoj kaj iam-tiam skandaloj -- allogas neniun...

    Ăion Ši-supran mi skribis printempe, taksante la situacion ekzakte 5 jarojn post la antařa analizo -- tamen mi ne rapidis publikigi. Baldař okazis konferenco de REU en TiÂvin (10-11 jul 1999), post kiu ekbrilis iom da espero: oni sukcesis elekti la malplej malbonan vojon...

    La prezidanto de REU Junusov konservis sian postenon -- ni esperu, ke almenař ne estos pli malbone ol antaře. Mi kun granda peno sukcesis konvinki onin ne reelekti Ananjin, sub kies gvido antař 5 jaroj REU forglutis REA-n kaj ekglitis al la nuna krizego (li kulpas ankař pri subpremo de E-lingva programo flanke de impertinentaj krokodiloj en OkSEJT-39, kadre de kiu REU konferencis; fakte li Šiam subtenas la detruajn fortojn kaj ne toleras ies malkonsenton).

    Unuafoje en la Estraron trafis novaj, (relative) junaj aktivuloj el diversaj urboj. Moskvanoj restis por uzi la sperton, traktante kun la oficialaj instancoj. Estas likviditaj la nefunkciantaj sekcioj/komisionoj ař ■an°itaj ties estroj. Ăiuj konsentas, ke Ruslando bezonas fortan E-asocion, sed mankas la ideoj -- kiel tion atingi, per kio allogi novajn membrojn.

    La vicprezidanto Karcev (nova, juna) tute serioze opinias en la dokumento Al REU-aktivuloj, ke

    Homoj, precipe junaj, ■atas aparteni al iu forta organizo. Eblas rememori pri komsomolo. Sed por tio REU devas ... aspekti forta,
    kaj la plej grandan alineon en sia cirkulero li dediŠas al la aspekto de membrokarto, kiu
    ... devas esti bonkvalita kaj bela, por ke tio estu ankorař unu kialo por membri°i. Homo estu fiera, ke li/■i membras en REU kaj havas tiun membrokarton. Li/si montru °in al siaj amikoj kaj instigu ankař ilin membri°i...
    La sama persono bedařras:
    Se informo estas publikigita en Interreto, °i momente trafas kaj membrojn, kaj nemembrojn de REU, sen iu diferenco. Kaj ne publikigi informojn ni ankař ne povas -- trovi°os homoj, kiuj faros tion.
    kaj proponas "por gajni konkuradon kun Interreto" fondi amason de lokaj-fakaj "kuneldona╝oj" -- nu, oni memoras la enhavnivelon, eldonkvanton kaj preskvaliton de E-bultenetoj en 1970-80aj jaroj...

    Bedařrinde, plu vakas gvidpostenoj de Pedagogia sekcio kaj Libroservo. Tamen, kie estas sa°aj kaj laboremaj homoj -- tie la aferoj progresas. Ja modele funkcias la Ăefa Atesta kaj Lingva Komisiono, bonordas la ekstera informado. Lastatempe pliaktivi°is la junularo -- kaj SEJM interesi°as pri serioza kunlaboro kun REU, eŠ estonta unui°o (ni esperu, ke °i ne similos la mison-1994!). Espereble, °uste el SEJM venos la bezonataj novaj fortoj. Ău ni atendu pliajn 5 jarojn?..

    Valentin Melnikov

    REU+REA (Uljanov)
    La bildo de Aleksandr Uljanov, unue aperinta antař 5 jaroj en Ruslanda Esperantisto, memorigas pri la espero pri la progreso post la unui°o. La unui°o okazis. Kio pri la progreso?
    á


    RADIKALA PARTIO KAJ ERA:á
    HISTORIOGRAFIA SLIPO


    Emma Bonino kaj la ceteraj EU-parlamentanoj de TRP (Transnacia Radikala Partio, al kiu referencas ERA) sidos apud Jean-Marie Le Pen kaj aliaj dekstruloj, inkluzive de flandraj ksenofoboj, en la ařlo de Strasburgo. Fakte ili ali°is al la sama parlamenta grupo de la fama franca ekstremisto. Ankař en Italio TRP situas en la dekstra fronto.

    28--29 jul TRP mobilizis Šiujn siajn fortojn (inkluzive de ERA) por lanŠi dudekon da referendumoj, parte kontrařsindikataj kaj kontrařsocialaj, sub la anglalingva nomo "Referendum Days".

    * * *

    La Radikala Partio naski°as en Italio en 1956, kiel skismo el la Liberala Partio. Dum tri jaroj (1958-61) °i havas balotan aliancon kun la malgranda Respublikana Partio, la sola kaj maldekstra kaj nemarksisma en la tiama Italio. Poste la Radikala Partio izoli°as kaj preskař malaperas.

    Sub la gvido de Marco Pannella °i elmergi°as kadre de la kampanjo por la enkonduko de divorco. La referendumo pri divorco en 1974 (kiun la katolikoj malgajnas je 40,1% kontrař 59,9%) definitive relanŠas la radikalulojn. En 1976 ili finfine eniras la nacian parlamenton (kun kvar deputitoj). En tiuj jaroj la partio sin prezentas kiel maldekstreman: °ia simbolo mem (rozo en pugno) estas kopiita el la okcidenteřropaj socialistaj partioj (la itala uzas dianton kaj libron). La radikaluloj nomas sin "kamaradoj". EŠ la itala komunista partio iomete financas ilin. Diferencigas la radikalan de la aliaj partioj la jena fakto: dum la maldekstro °enerale kredas ke la politika strategio devas doni la prioritaton al ekonomiaj reformoj (kompreneble kun internaj diferencoj en la tuta paletro de la diversaj partioj), la radikaluloj donas la prioritaton al moraj reformoj -- divorco, aborto, libera uzo de narkota╝oj ktp. En tiu kunteksto ili lanŠas temojn ofte avangardajn, por tiuj jaroj, ekz. la ekologiajn kaj la etnismajn. Ankař la maniero organizi balotkampanjon diferencigas ilin de la ceteraj partioj: ofte ili koncentri°as je unu temo (ekz. la antiprohibiciismo), anstatař prezenti artikitan programon. Krome, ili utiligas, jen sukcese jen fiaske, la armilon de referendumoj (ekz. kontrař la publika financado de la partioj).

    Meze de la 80aj jaroj, Pannella ludas la karton de la transnacieco: la partio iel/ial internacii°as, kvankam finfine °i restas nur itala fenomeno. En tiu kunteksto ekaperas esperanto, pri kiu Giordano Falzoni persvadas la partiestron. Naski°as ERA ("Esperanto" Radikala Asocio), kies rilatado al la cetera Esperantio estos ne malpli turmenta kaj kontrařdira ol la rilatado de la tuta partio al la cetera politikistaro.

    En la 90aj jaroj la partio iom post iom dekstreni°as: en 1994, okaze de la unua balotado kun la nova elektole°o, Pannella aliancas al Berlusconi, Fini (postfa■istoj) kaj Bossi (federalistoj/sendependistoj). La koalicio gajnas super la maldekstro, sed baldař Bossi forlasas Berlusconi, kiu demisias de Šefministra posteno.

    En 1996 venkas la maldekstro kaj la radikaluloj redimensii°as. La aktivismo de Emma Bonino Še la EU-Komisiono relanŠas la partion okaze de la eřropaj balotoj en junio 1999. La Radikala Partio restas en la dekstra fronto, eŠ formas parlamentan grupon kun la ekstremaj dekstruloj.
    á


    RUSLANDO: LA VERA LULILO DE ESPERANTO

    Estas tre bone vidi, ke ankorař ekzistas seriozaj esperantistoj en la mondo. Mi estas izolita esperantisto en Usono, kie la movado multe malfortas. Mi alte estimas la popolojn de via lando, kaj dařre kredas, ke Ruslando estas la vera lulilo, estanta kaj estinta, de esperanto.

    Daniel Glass (Usono)
    á


    LAPENNA KAJ LAPENNISMO

    En La Ondo de Esperanto 1999: 7 aperis letero de s-ino Birthe Lapenna reage al artikolo de Giorgio Silfer "Kion signifas rařmismo".

    Mi dankas al s-ino Birthe Lapenna pro ■ia afabla atento pri miaj vortoj. La demando pri la situigo de Ivo Lapenna rilate al la historio de Esperant(i)o ne koincidas kun la demando pri la situigo de la lapennismo, ař de tio kion la esperantistaro perceptis pri lia ideologio. Interesan analizon pri la lapennismo donis lastatempe Ziko Marcus Sikosek (esperantisto ekde 1987) en sia verko Esperanto sen mitoj (pa°oj 244--251). Estus aldoninda fakte unu grava detalo: lapennismon transformis al povorega teorio ne nur Lapenna, sed ankař la lapennistoj mem, inkluzive tiujn kiuj poste distanci°is de li, persone, psikologie, emocie, sed ne ideologie. Inter ili mi alkalkulas, ekzemple, tiun TEJO-generacion kiu helpis renversi lin en Hamburgo.

    Giorgio Silfer (Eřropo)
    á


    EKZEMPLO POR JUNULARO

    S-ro Vilmo■ Arnold gajnis la trian premion en la pasintjara fotokonkurso de La Ondo. Mi deziras rakonti al vi pri lia vivo.

    Samideano Vilmo■ estas 70-jara emerita in°eniero pri mekaniko. Lia gepatra lingvo estas hungara, kaj li vivas en nord-orienta parto de Jugoslavio. Li havas tri gefilojn kaj ses genepojn. La gefiloj lo°as ne en Senta: unu en apuda urbo, la alia en Hungario, kaj la tria en Kanado, kaj neniu el ili povas zorgi pri li kaj lia edzino, kaj ili ofte vizitas la gefilojn kaj genepojn.

    Vilmo■ estas tre bonhumora kaj ■ercema. Ekzemple, li trarakontis la fabelon pri Ru°kufulineto kaj la lupo, sed fine de la fabelo la knabino kaj la lupo kune man°is la kukojn kaj kune trinkis la vinon, kiujn la knabino portis al sia avino. Vilmo■ kaj Ilona lo°as en bela familia domo, kaj ili havas belan °ardenon, en kiu li laboras tre multe. Tamen lia hobio estas fotografio, kaj ofte li faras belajn fotojn.

    Emerita junulo, ordinara homo en nia Širkařa╝o, li -- kvankam sepdek-jara kaj neriŠa -- multe laboras kaj voja°as. Li volonte renkonti°as kun amikoj kaj rakontas pri sia vivo, kiu estas ekzemplo por junularo -- °i instruas nin ne perdi bonan humoron eŠ en tre malbonaj kondiŠoj kaj en granda malfeliŠo. Cetere, dank' al li ni Šiuj legas vian gazeton, kaj °i tre plaŠas al ni.

    Magdolna R÷vid (Jugoslavio)


    La 18an de julio en Matraville (Ařstralio) forpasis
    Tom Elliott
    (1926-1999)
    esperantisto ekde 1960, kotizprenanto de UEA, eksprezidanto de Sidneja E-Societo.
    La redaktantaro kaj eldonanto de LOdE funebras pro la forpaso de nia ařstralia peranto kaj kondolencas al la parencoj kaj amikoj de la forpasinto.
    á


    RAKONTO PRI MUŮOáFoto de Goldschmidt

    Novelo de Me´r Aron Goldschmidt

    Me´r Aron Goldschmidt (1819--1887) rezignis pri studado, kiam li spertis diskriminacion Še la ekzameno. Anstataře li fari°is ╝urnalisto.

    En 1840--46 li eldonis la satiran semajn╝urnalon La Korsaro. Senkompate li mokis Šiujn ařtoritatojn, speciale antisemitismon, kiu ka■is sin sub la masko de liberalismo. Konstante kaj malprave li polemikis kontrař Kierkegaard.
    Post 1846 li voja°is multe tra Eřropo. En la 1850aj jaroj li eldonis alian (sensukcesan) ╝urnalon Nordo kaj Sudo, kiun li plenigis preskař sole.
    Interalie aperis en °i felietone la ampleksa romano Senhejme.

    Nur dum la lastaj vivojaroj la kritiko agnoskis, ke li estis unu el la plej gravaj reprezentantoj de poezia realismo en Danlando.


    Iam en ařtuno mi promenis en mia Šambro kaj distris min kaptante mu■ojn kaj for╝etante ilin tra la fenestro. Unu el ili kapti°is en duonplena akvokarafo kaj estis tre malfeliŠa, Šar la pintoj de °iaj piedetoj tu■is la akvosurfacon. Por atingi la liberon °i klopodis malespere, sed maldiligente, Šar anstatař uzi la fortojn por flugi supren, °i flugis flanken kaj re╝eti°is.

    Mi pensis: "Tion °i meritas! Eble °i estas unu el tiuj, kiuj pikis min, dum mi dormis tagmeze". Por mallongigi la agonion, mi skuis la karafon, sed dařre °i tenis sin supre. Tiam mi lasis °in kaj komencis legi.

    Sed la zumado en la karafo °enis min kaj subite mia koro moli°is, kaj mi ekhavis strangan penson: "Tie estas vivanta estulo en mortminaco. Eble °i imagis por sia vivo ankorař multe da °ojo. Se tiu estus vi, na°anta en oceano?"

    Tiel monologante mi nevole levi°is kaj proksimi°is al la karafo. La mu■o dařre faris siajn mallertajn klopodojn, sed jam malpli vigle, Šar unu °ia flugilo jam malseki°is. Por helpi °in mi klinis la karafon, tiel ke kelkaj gutoj falis surplanken, sed la stulta besto konservis sian lokon meze en la karafo. Tiam mi metis en la karafon stangeton por sigeli leterojn, sed °i estis tro mallonga, kaj mi nek per vortoj, nek per gestoj kapablis igi °in salti por atingi la stangeton. Finfine, Šar mi ne havis alian savilon, mi iris al mia edzino por prunti du trikilojn kaj pere de ili mi sukcesis levi la kompatindulon. Mi portis °in al la fenestro kaj post kelkaj minutoj °i vigli°is kaj flugis straten.

    Kelkajn jarojn poste mi mortis.

    Mia animo venis al loko, kie estis nur mu■oj kaj rigardante min mem, mi rimarkis, ke ankař mi fari°is mu■o. Dum mia vivo mi Šiam kutimis en fremda loko turni min al gravaspektulo kaj demandi lař la modelo de la heroa epopeo: "Diru samlandano, kiaj le°oj, registaro, polico, religio kaj kredo estas Ši tie Še bonuloj lo°antaj sur tiu Ši insulo".

    Tion mi do faris ankař tie kaj ekbabilis kun grava kaj digna mu■o, kiu sidis apude kun brulumitaj flugiloj, kaj kiun mi taksis lernejestro. ěi sidis kaj suŠis pecon da griza papero, sur kiu iam estis sukero, kaj tre °entile °i cedis la lokon, kiam mi proksimi°is. Olduloj ■atas raporti pri propraj difektoj kaj por starigi la babilon mi komencis kompattone demandi pri °iaj brulumitaj flugiloj.

    -- Jes, -- diris la mu■o, skuante la kapon, -- estis vera miraklo, ke mi tiam savi°is. Kune kun multaj aliaj mi jam ku■is sur la ■tiparo, kiu jam estis ekbruligita, sed nia partio venkis kaj rapidis -- lařdatu la profeto! -- °ustatempe por savi nin de la malhonora morto.

    -- Ău estis intercivitana milito, revolucio? -- mi demandis fervore.

    -- Ne, estis dum la religia kverelo. Ău vi ne ařdis pri °i?

    Kompreneble mi devis konfesi mian malklerecon.

    -- Tiel kreskas la junularo, -- diris la maljuna mu■o, -- mi devas raporti vin al la preposto, kiu kondamnos vin al deviga lernado.

    -- Pli bone vi instruu min, -- mi petis, -- kaj vi vidos, ke mi estos tre lernema.

    -- Nu, certe vi legas la libron pri religio kaj konas la instruon de la sankta profeto?

    -- Ne, -- mi diris time.

    -- Ve, vi obstina pagano. Se mi traktus vin lařmerite...

    -- Ho, sa°ulo, -- mi petis, -- el■utu la trezoron de via scio, tiel, ke mi fari°u instruita kaj kredanta!

    Tiuj vortoj mildigis la maljunan mu■on kaj °i karesis per la malantařaj piedoj la reston de siaj flugiloj, turnis Šiujn okulojn Šielen kaj diris:

    -- Nia granda profeto vivis antař multe da generacioj. Kiel infano kaj junulo li estis mu■o kiel vi kaj mi, sed poste oni elektis lin Profeto de la Popolo per jena mirinda maniero. Iam, kiam li flugis Širkaře sur flugiloj de frivoleco kaj amindumis kun senprudentaj virinoj, li sentis la Šeeston de senfina povo; Šio kirli°is Širkař li, Šio malheli°is; kaj kiam li rekonscii°is, li estis ╝etita en travideblan oceanon, kiu ■ajne estis enkadrita en vitra mondo. La tempesto kuris super la lavangoj; nigraj kaj minacaj ili bařmis kun ■ařmantaj pintoj kaj minacis subakvigi lin al la fundo. Tiam li konsciis la malplenecon de sia antařa vivo, la Nenio turmentis tra lia animo kaj penteme li pre°is: "Granda Spirito, savu min el la dan°ero kaj mi dediŠos mian tutan vivon al la disvastigo de Via honoro, lařdos Vian grandan favoron kaj kompaton!" En tiu momento la tempesto Šesis, la ondoj trankvili°is, kaj la oceano ekku■is milda kaj ridetanta kvazař infano. Post kelkaj momentoj el la nuboj venis lumradio, kaj li ařskultis majestan voŠon, kiu ordonis al li sidi°i sur la lumradion. Sed li ne povis atingi °in, per propra forto li ne kapablis levi°i el la profundo. Tiam venis kolosa giganto el la Šielo, giganto el fero, kaj la giganto prenis lin per siaj ferbrakoj kaj levis lin al la Paradizo, kie la suno brilas eterne. En senlima beateco li ku■is tie, duonsvene ařdante la ordonojn, kiujn li devis porti al sia popolo. Ili estas skribitaj en Liaj sanktaj libroj, kiujn vi °is nun sendie neglektis legi, sed mi certe batos ilin en vin. El ili vi spertos la kvalitojn de la fergiganto kaj vi lernos la pre°ojn, kiujn vi pre°u kiam vi petos Lian helpon en mizero. La unua dogmo estas, ke Liaj brakoj estis el ■talo, sed la partio, kiu volis bruligi min, instruis, ke Liaj brakoj estis el simpla fero, sed tiu instruo nun estas hereza kaj Šiuj, kiuj kredis °in estas bruligitaj.

    Mi tuj memoris mian aferon kun la mu■o, mia transformi°o al mu■o frapis min kaj mi kriis:

    -- Jes, tiun historion mi konas. Mi eŠ partoprenis en °i. Estas terura troigo. Estis mi, kiu batis la malsupren en mia karafo kaj suprentiris lin per la trikiloj de mia edzino.

    -- Ău vi ne deziras man°i sukerpecon, -- demandis la maljuna mu■o afable.

    Mi ne povis rezisti la mu■karakteron en mi kaj eksuŠis avide la grajneton, kiun la oldulo al■ovetis.

    -- Je via sano, -- li diris, -- mi bezonas foriri por komisieto. -- Kaj kun tiuj vortoj li ■anceli°is for.

    Post kelkaj minutoj li revenis kun aro da mu■oj en vicoj kiel soldatoj, kaj sen diri unu vorton ili prenis min inter si kaj foriris kun mi. Ili portis min al loko, kie multe da grandaj nigraj briletantaj mu■oj sidis cirkloforme kun seriozaj mienoj, kaj oni diris al mi, ke tio estis la spirita inkvizicio, kaj oni akuzis min pri ateismo, herezo kaj sakrilegio.

    La sekretario alpa■is kaj voŠlegis la akuzon, en kiu estis detale listigite, kion mi diris al la maljuna ruza fripono, kiu denuncis min. Ăiuj rigardis al mi, kvazař ili ne kapablus kompreni, kiamaniere juna persono kia mi jam povis atingi tiom grandan malmoralecon.

    Tiam mi koleri°is kaj vokis:

    -- Ău vi kredos, se mi montros al vi?

    Ili flustris inter si kaj la plej maljuna, kiu estis digna griza viandmu■o diris al mi:

    -- Junulo, via obstino aspektas ege granda, sed ni intencas montri paciencon, do: montru la vojon kaj ni sekvos vin.

    Tiam mi kondukis ilin al mia estinta hejmo, montris al ili la karafon, la oceanon, sigelstangon similan al tiu, kiu agis kiel fulmstrio, la du trikilojn de mia edzino kaj ankař la lokon Še la fenestro, kie la profeto estis en paradizo.

    -- Revelacio! -- Šiuj vokis unuvoŠe, -- jen estas la sankta loko, kiun ni serŠis tiom longe, kaj pri kiu oni skribis dikajn librojn! Tien Šiuj mu■oj pilgrimos estonte.

    -- Kaj vi, -- diris la plej maljuna al mi, -- se vi silentos kaj ne °enos la infanan kredon de la popolo, vi estos honorita kiel profeto de la dua klaso kaj la publika kaso pagos por vi Šiutage pecon de blanka sukero, kaj tiel vi povos fari°i riŠeta viro por via tuta vivo.

    Unu momenton mi konsideris la martirkronon, sed la oferto estis alloga. La tento estis tro granda, kaj mi faris kiel multe da mu■oj antaře: mi lasis la mu■ojn kredi, ke la akvo en la karafo estis la oceano kaj rekompence mi ricevis Šiutage mian sukerpecon kaj kun °i mi sidas nun kaj fartas bone.

    Tradukis el la dana
    Wolfgang Kirschstein
    á


    FRAZOJ

    Kalle Kniivilń, estrarano de UEA, konstatis:

    Esperantistojn ne disigas la landlimoj. Tamen ni mem ofte volas disi°i de la malagrabla neesperantista mondo, amuzi°i en niaj propraj rondoj kaj plendi pri la eksteruloj, kiuj ne komprenas nin, kiuj ignoras nin, ař ofte eŠ dubas pri nia ekzisto -- sed samtempe ni forgesas ke oni atentas pri ni nur se ni faras ion atentindan, kaj faras tion ne sekrete, sed publike.

    Esperanto. 1999: 7-8


    Plendemon oni facile trovas en la kapartikolo de la organo de ĂeÂa E-Asocio, kiun verkis Marie Bartovskß:

    ... interpretistoj ricevas altajn sumojn kaj tial ili disvastigas terurajn kalumniojn pri Esperanto. Usono dissendas bone salajratajn instruistojn de la angla tra la mondo. Kaj ni? Kařras kaj atendas miraklojn, kiujn por ni faros la bona Dio ...

    Starto. 1999: 3


    Sed ofte ankař iuj el ni ne scias pri "niaj propraj rondoj". Ekzemple, Ramon Perera jene komentas artikolon "Forumo por la Esperanta Civito" en Kataluna Esperantisto:

    Kio estas Esperanta Civito, mi ne scias. Mi ne trovis klarigon kaj la difino de "civito" en la vortaro ne helpis...

    Kaj, kion celas la Pakto?

    a) "firmigi la rilatojn inter la paktintoj". Kiajn rilatojn oni ne diras.

    b) "formi la kernon de la Esperanta Civito". Sed oni ne scias, kio estas Esperanta Civito.

    c) "solvi eventualajn konfliktojn per arbitracio". Ău konfliktoj estas celo de pakto? Pri kiaj konfliktoj oni skribas?

    ... Šu Esperanto estas grava por tiu Pakto? Jes? En la lasta aparta╝o oni povas legi "Por Šiu dokumento ... la Šeflingvo estas Esperanto"; jen la sola aludo.

    Kataluna Esperantisto. 1999: 2


    La redaktoro de Sennaciulo demandas en la julia redakcia kolumno:

    Estas vere bedařrinde, ke ali°is al la kongreso [de SAT] nur 150 kongresontoj kaj al la U.K. pli ol 2000. Kiel ni komprenu tion? Ău la neřtraleco estas pli altira? Ău eblas resti indiferenta antař la mondaj okaza╝oj kaj la dařraj maljusta╝oj en la mondo?

    Sennaciulo. 1999: 7


    Ankorař pri SAT kaj Sennaciulo el la raporto de la plenum-komitato de SAT:

    Pri la nombro de niaj membroj ni povas ripeti la samon, kion ni diris lastjare. ěi dařre ne estas kontentiga. Pluraj eŠ malnovaj gekamaradoj ne plu pagis sian kotizon kaj ni devis konsideri ilin kiel eksi°intaj. La kialojn ni dařre ne konas ... En preskař Šiu numero de Sennaciulo la redaktoro invitas vin al kunlaboro, al la sendo de aktualaj artikoloj pri la laborista, socia vivo en viaj landoj. Bedařrinde tiuj invitoj estas ofte vanaj.

    Sennaciulo. 1999: 6
    á


    WOLF MESSING: HOMO-LEGENDOáMessing

    Wolf Messing naski°is antař 100 jaroj, la 10an de septembro 1899, en Gˇra Kalwaria apud Varsovio en malriŠa, sed pia juda familio. En la sesjara a°o li estis sendita al religia hebrea lernejo. Li montris tie grandajn sukcesojn, kaj kiam li estis nařjara, lia instruisto rekomendis al liaj gepatroj sendi la knabon al speciala pastroprepara lernejo je■iboto. Por ili tio estis granda honoro, sed la knabo ne volis. Foje vespere li subite renkontis altan grizharan longbarbulon en longa blanka robo, kiu per tondra voŠo diris: "Filo mia! Desupre mi estas sendita al vi por diri al vi pri estonteco via je servo al Dio. Eniru je■iboton!" La knabo svenis kaj pro granda impreso de la miraklo forlasis sian hejmon kaj ekstudis religion en je■iboto.

    Post du jaroj li renkontis grandstaturan vagantan aktoron, kiu tre similis la iaman "senditon de l' Šielo", kiu instigis lin elekti la pastran karieron. Evidenti°is, ke lin dungis la patro de Wolf por influi la filon. La trompo tiom frapis la 11-jarulon, ke li por Šiam ■iris rilatojn kun la religio, kaj por multaj jaroj -- kun la gepatroj. Li ka■e forlasis la lernejon, ■telis kelkajn gro■ojn kaj iom da man°a╝oj kaj sidi°is en la trajnon veturantan al Berlino, tutcerte sen bileto.

    En la trajno la unuan fojon malkovri°is liaj talentoj. Li ka■is sin sub benko, sed enirinta kontrolisto trovis lin tie. Li kun trema espero montris anstatař bileton iun ╝urnalpeceton. La kontrolisto diris: "Kial vi, junulo, havante bileton, veturas sub benko? Ja estas lokoj!" En Berlino Wolf dum kelkaj monatoj servis kiel kuriero en butikoj kontrař mizera pago. Foje pro malsato li svenis surstrate. Oni portis lin al malsanulejo, kaj de tie al kadavrejo, Šar li ne montris vivsignojn. Hazarde iu studento rimarkis, ke la knabo ankorař vivas, kaj forportis lin al profesoro Abel, fama neřropatologo. Abel ne nur savis la vivon de Wolf, sed ankař malkovris Še li elstarajn kapablojn gvidi sian organismon, kaj li multon klarigis kaj instruis al la knabo.

    Dank' al Abel, Messing komencis sian artistan karieron en Berlina panoptiko, kie li dum tri jaroj Šiusemajne demonstris katalepsion, kiu dařris po 3 tagnoktoj. Poste li eklaboris en cirko, kie prezentis pli variajn numerojn, ekzemple nesenteblon al doloro (oni trapikis per pinglo lian kolon ks.), serŠadon de perditaj objektoj ktp. Ekde 1915 liaj prezentoj i°is memstaraj psikologiaj eksperimentoj, kaj li faris ilin °is la fino de sia vivo.

    Dum la unua turneo de Messing en 1915 en Vieno pri li ekinteresi°is Einstein, kiu invitis lin hejmen. Tie Šeestis ankař Freud, kiu faris kun li specialajn eksperimentojn. Freud eksperimentis kun Messing ankař poste. Post la milito venis gastroloj en diversaj partoj de la mondo, inkluzive Japanion, Argentinon, Brazilon, Hindion (tie li renkonti°is kun Gandhi) ... Ekde 1921 li konstante lo°is en Varsovio, forlasante °in nur por gastroloj kaj por servado en la Pola Armeo. Tamen eŠ dum lia soldatservo lin foj-foje invitadis diversaj gravuloj, por ke li demonstru siajn talentojn, unufoje tio estis Estro de pola regno Jˇsef Pilsudski.

    La eksperimentoj plej ofte celis diveni fremdajn pensojn, tamen foj-foje Messing permesis al si ařguri. Foje en 1937 en plenplena varsovia teatro li diris, ke Hitler nepre rompos la kapon, kiam li turnos orienten, kaj en Berlinon venos sovetiaj tankoj. Hitler eksciis pri tio kaj anoncis la profeton sia "persona malamiko". Por lia kapo estis destinita premio je ducent mil markoj!

    Kaj kiam post du jaroj la nazioj venis en Varsovion, oni komencis Šasi Messingon. Kaj hazarde kaptis. Tamen li, uzinte sian kapablon, sukcesis fu°i el karcero, sugestiinte al la prizonistoj resti tie anstatař li. Kaj li fu°is en Sovetunion.

    En Sovetunio li dařrigis sian agadon, koncertante kun la psikologiaj eksperimentoj. Baldař pri tio eksciis Stalin kaj invitis lin al Kremlo. Stalin mem kontrolis liajn talentojn, kaj restis tre kontenta. Ekzemple, al Messing oni ordonis preni en la ■tata banko grandan monsumon. Li sukcesis preni la monon de kasisto, montrinte al tiu malplenan paperon. La kasiston, kiam la ■erco estis malkovrita, trafis korinfarkto (poste li, feliŠe, resani°is), kaj Messing ne plu ripetis ion tian. La alian fojon li devis foriri sen permesilo el kabineto de unu el kremlaj gravuloj, kaj al la gardistoj estis speciale ordonite ne ellasi lin... Messing sukcesis.

    La koncertoj estis Šiam sukcesaj, kaj li perlaboris multe da mono. Kiam komenci°is la dua mondmilito, li en 1941 kaj 1943 el siaj honorarioj donacis al la Ru°a Armeo du militaviadilojn. Li Šiam fieris pri la danka telegramo de Stalin al li.

    En Sovetunio li restis °is la fino de la vivo, demonstrante siajn kapablojn. Lia populareco estis en Sovetunio ne malpli granda, ol de la plej famaj estradaj gesteluloj. Kiam oni veturigis lian korpon por entombigi, la trafiko sur unu el la centraj moskvaj stratoj Jakimanka survoje al la tombejo estis Šesigita.

    Messing volonte kunlaboris kun sciencistoj, kiuj volis kompreni la naturon de liaj kapabloj, kaj interesi°is pri homoj kun similaj talentoj. Sed li tre mal■atis mistifikulojn, kiuj surpodie demonstris diversajn superpsikajn fenomenojn, uzante artifikojn, spiritistojn ktp. Li opiniis, ke tiaj homoj subfosas seriozajn studojn de la fenomenoj, kiuj vere ekzistas, tamen ne estas sufiŠe esploritaj.

    Wolf Messing mortis antař 25 jaroj, la 8an de novembro 1974.

    * * *

    Estas diversaj onidiroj pri la realaj fakultoj de Wolf Messing. Tamen li sendube neniam povis transformi°i je iu besto kaj neniam komuniki°is kun mortintoj -- spiritismon li neniam kredis kaj Šiam mokis. Do, li mem klasifikis siajn kapablojn je tri sekvaj grupoj.

    a) Hipnoto kaj sinhipnoto

    Pri la ekzemploj de lia sugestia kapablo estas skribite supre: la biletkontrolisto, kiu prenis la paperpecon je bileto, kasisto, kiu donis grandan monsumon kontrař malplena papero ktp.

    La sinhipnoto, ař regado de la propra korpo, ankař estas videbla kapablo de Messing: li povis for■alti Še si la dolorsenton, elvoki katalepsion ktp. Fortaj sugestiantoj ofte estas bonaj psikoterapeřtoj. Messing kapablis je tio, sed tre malofte uzis. Li povis sugestii Šeson de dentodoloro, al siaj konatoj li sugestiis Šesi fumi ař drinki... Li evitis terapion, kvankam, havante tařgan kleron kaj inklinon, li povus fari tiukampe elstaran karieron.

    b) Telepatio

    Legado de pensoj estis la Šefa afero, kiun Messing demonstris dum siaj psikologiaj eksperimentoj.

    Lia kutima prezento pasis tiel. Iu homo el la publiko skribis taskon surpapere kaj donis °in al komisiono el kelkaj personoj -- jen hazardaj, jen sciencistoj. Li prenis la homon je mano kaj plenumis la taskon, perceptante liajn pensojn; kaj li Šiam sukcese plenumis tiajn taskojn! Ne mirindas, ke li facile divenis, kiu diras veron, kaj kiu mensogas, kaj tio helpis al li kapti ■telistojn, trovi perditajn a╝ojn ktp. Fojfoje tio permesis al li bone perlabori, tamen, same kiel pri psikoterapio, li neniam speciale kunlaboris kun polico. Li diris, ke por percepti alies pensojn li ne nepre devas teni la homon je mano, kaj ke li libere perceptas la pensojn de Šiuj Širkařantoj. Tamen li neniam dum la prezentoj montris senkontaktan telepation. Do, la plej populara klarigo de liaj kapabloj far sciencistoj estis tio, ke li perceptas kaj senkonscie interpretas fajnajn "ideomotorajn" movojn ař biokurentojn. Tamen la vereco de tio ne estis definitive pruvita dum sciencaj eksperimentoj. Almenař, la kontakta telepatio Še Messing donis bonege reprodukteblajn rezultojn, la senkontakta -- ne tre bone reprodukti°is. Tamen mem Messing kaj kelkaj el eksperimentintaj kun li sciencistoj supozis, ke temas pri lia kapablo percepti iujn kampojn, ne nepre elektromagnetajn...

    Por Messing ne gravis la lingvo, en kiu pensis la homo, kies pensojn Messing perceptis. Li perceptis ne vortojn, sed imagojn. Li ne povis per vortoj klarigi, kion °uste li perceptis, sed diris, ke ne eblas al blindulo klarigi, kio estas koloroj.

    c) Klarvido kaj ařguroj

    Pri sia kapablo je klarvido Messing mem parolis ne sufiŠe elokvente. Li rakontis, ke palpante ies leteron li povis senti, Šu la homo °in skribinta vivas ař mortis k.s. Tamen pri tio ne estis faritaj reprodukteblaj eksperimentoj, kaj se li volonte rakontis pri certaj sukcesoj, li povis prisilentadi evidentajn malsukcesojn... Ankař la adoranta publiko facile forgesis malsukcesojn por admiri la sukcesojn. Do, eblas supozi, ke liaj rezultoj tiukampe devenas de lia sentebleco al homaj traviva╝oj kaj artisma talento pli ol de iu reala kapablo.

    La samon oni povas diri pri kelkaj liaj famaj ařguroj de la estontaj eventoj. Krom la jam priskribita ařguro, kiu faris lin "persona malamiko" de Hitler, famas lia aserto, farita en Novosibirsk somere de 1943, ke Germanio kapitulacos plejver■ajne dum la unua semajno de majo 1945. Al kelkaj konatoj li same sukcese antařdiris kelkajn estontajn eventojn, ekzemple Tatjana Longina rememoras, ke li diris, ke ■i iam translo°i°os al Usono.

    Ůajnas, ke signifo de tiaj profeta╝oj, faritaj plej ofte dum prezentoj antař entuziasma publiko, estas troigata. Kiu memorus, ke Messing ař-guris sovetiajn tankojn en Berlino, se ili tien vere ne estus venintaj? Kaj en kalkulo far sagaca homo de proksimuma tempo, necesa por fino de la milito, estas nenio malebla. Sed la famo pri tiaspecaj aferoj multe plivastigis la popularecon de Messing, kaj kreskigis kvanton da legendoj, kiuj Širkařis lian nomon. Sed senkonsidere pri tio, lia elstara sugestia talento kaj lia unika kapablo percepti alies pensojn (sendepende de la mekanismo) faris lin la plej elstara psika fenomeno inter Šiuj en la 20a jarcento!

    * * *

    Wolf Messing legis la pensojn de Šiuj homoj sendepende de la lingvo, en kiuj la homoj pensis, sed li sciis kvin lingvojn: la polan, germanan, rusan, biblian hebrean kaj Esperanton.

    "Pri Esperanto mi ekinteresi°is jam delonge kaj facile °in ellernis, -- rakontis Messing al moskvaj esperantistoj en Kulturdomo de medicinistoj, kie en la 1960aj jaroj loki°is Esperanto-klubo. -- Dum mia gastrolado kun miaj psikologiaj eksperimentoj mi traveturis preskař la tutan mondon, renkonti°is kun multaj homoj kaj °oje mi vidis, kiel disvasti°as Šie la lingvo Esperanto, kreita de mia persona konato kaj samlandano d-ro Zamenhof (Mi konis lian familion. El rememoroj de Wolf Messing pri d-ro Zamenhof kaj lia familio // Bulgara Esperantisto. 1972: 11. P. 5-6).
    Messing, lař liaj vortoj, konati°is kun Zamenhof antař la unua mondmilito, kiam Adamo, la filo de la Majstro, invitis lin hejmen post iu publika prezento. Kun familianoj de Zamenhof li renkonti°is kelkfoje ankař poste, la lastan fojon en Varsovio en 1945. Aleksandr Žarjkovskij rememoras, ke li konis la moskvan parencinon de Zamenhof -- prof. Zoja Zamenhof, kaj eŠ savis ■in de vivdan°era operacio, kiam ■i estis grave malsana. (Vestnik: Baltimore, 1994: 5, P. 41--44)

    Estas fakto, ke kun kelkaj moskvaj esperantistoj Messing estis konata kaj demonstris al ili almenař minimuman konon de Esperanto.

    Ůajnas, ke eksterordinaraj psikaj talentoj kaj scio de Esperanto estas parencaj aferoj. Certe pli facilas ellerni Esperanton ol trejni toleremon al doloro, sugestiokapablon kaj des pli ekposedi telepation. Tamen inklino al la internacia lingvo kaj kulturo nuntempe renkonteblas ne pli ofte ol kapablo al telepatio... Amasa scio de Esperanto kaj amasa pensolegado ambař apartenas al malproksima estonteco. Do, ne hazarde la homo, kiel Messing, ne havis antařju°ojn pri Esperanto kaj °in posedis.

    Nikolao Gudskov
    á


    Plia krimo el Jekaterinburg

    Simenon, Georges. Maigret hezitas / Tradukis el la franca Daniel Luez; Antařpar. Aleksander Kor╝enkov. -- Jekaterinburg: Sezonoj, 1999. -- 128 pa°oj. -- (Serio Mondliteraturo. Vol. 7).
    MaigretEn krimromanoj rimarkeblas -- kiel en Šiu alia literaturo -- diversaj tendencoj. Iuj prezentas intrigon lerte elpensitan de kvazař superhoma fikrimulo. Venki tian abomenulon signifas moralan venkon de la socio, venkon de la bono super la malbono.

    Aliaj krimromanoj tamen strebas al psikologia vereco, la karakteroj estas rekoneblaj kiel homoj, la laboro de la polico estas priskribita en realisma maniero.

    Al tiu lasta kategorio apartenas la romanoj de Georges Simenon. Lia Šefrolulo, komisaro Maigret, ne estas dotita per specialaj povoj ař kapabloj. Li estas tute ordinara oficisto de la pariza polico, kiu nur havas apartan homkonon kaj intuicion. Pere de tiuj kapablaj li eltrovas krimulojn. Tiuj krimuloj ne estas fiuloj en la tradicia signifo ("la malbono en persono") -- sekve la malnodigo de la intrigo tute ne signifas etikan venkon de la bono super la malbono.

    Tiujn tendencojn la leganto povas sekvi ankař en Maigret hezitas de 1968. Simenon verkis tiun romaneton preskař je la fino de sia kariero.

    Trafe li kaptas per kelkaj vortoj la etoson de printempo en Parizo:

    "Verdire, la suno restis iom acida, la Šiela bluo malfirma, sed estis gajeco en la aero, en la okuloj de la preterpasantoj, speco de kompliceco en la viv°ojo kaj en la retrovo de la frandinda odoro de matena Parizo." (P. 7)

    Dum tiu bela tago Maigret ricevas leteron, skribitan sur ekskluziva papero, kiu anoncas baldařan murdon. La legantoj sekvas la esplorlaboron de la polico, kiu baldař eltrovas de kie venas tiu letero. Ni devas tamen atendi °is pa°o 80 por scii, Šu vere okazos iu murdo (leganto de tradiciaj krimromanoj neniam eltenus tian streŠon) kaj nur 44 pa°oj sufiŠas por trovi la murdanton.

    La romanoj de Simenon estas dialogriŠaj. La personoj karakterizas sin per sia maniero rakonti aferojn -- ař ne rakonti ilin. La leganto estas invitata solvi la enigmon kune kun Maigret, Šar ni, la legantoj, neniam scias malpli ol Maigret. Sed Maigret -- estante akra observanto -- registras Šiun reagon kaj kombinante intuicon kaj observadon li eltrovas la malbonfaranton.

    Legantoj, kiuj frandis la Ăashundon de la Baskerviloj (Jekaterinburg: Sezonoj, 1998) eble rimarkis, ke Sherlock Holmes estas preskař ekzakte la kontrařo. Li scias Šion, memoras eŠ la plej etan noticon en la gazetaro kaj finfine li kapablas prezenti la krimulon al gape miranta legantaro pro siaj elstaraj kapabloj kaj konoj. Simenon vivis pli malfrue, kiam la "le°oj" de krimromanoj jam estis pli bone fiksitaj. Ăio estas pli subtila en la romanoj de Simenon.

    Mi jam aludis, ke lingvo ludas gravan rolon en la romanoj de Simenon. Pro tio ne estas mirinde, ke la tradukinto kaj la eldonejo petis komentojn de la legantoj.

    Ăi tie ne estas la loko por diskuti specifajn detalojn. Kelkfoje mi tamen havis la impreson, ke la tradukinto, Daniel Luez, klopodis imiti tro fidele la francan modelon, ekzemple en tiu frazo:

    "Li estis surprizita, °enata, duonhoron poste, ■ovante la pordon de sia oficejo, trovante tie Lapointe en fotelo." (P. 77) -- sed tio ne makulas la °enerale bonan impreson.

    Mi Šiam favoras notojn: ju pli multaj des pli bone. Ekzemple, Šu Šiu leganto scias, ke "nigra butero" (ankař P. 77) estas sařco el varmigita butero, kiun oni -- lař Alexandre Dumas -- servas kun fritita petroselo.

    Cetere mi ne plene komprenas la strategion de Daniel Luez rilate al nomoj. Foje li tradukas, eŠ personajn nomojn (frařlino Svaga nomi°as Vague en la franca). Tio ja eblas, sed mi ne vidas iun principon. Lucas -- facile esperantigebla -- tenas sian nomon, Ferdinando tamen havas esperantan veston. Maigret laboras Še Quai des OrfŔvres, sed promenas foje lař la Elizeaj Kampoj.

    Tio tamen ne forprenu de vi la plezuron de tiu teksto. Nomoj ja estas de tempo al tempo temo por ardaj kaj foje eŠ pasiaj diskutoj en Esperantujo. En la kadro de la recenzata romano ili estas nur periferia╝o. La plej grava afero estas, ke Daniel Luez redonas la Šiutagan lingva╝on en adekvata maniero. Luez rekreas eŠ subtilajn nuancojn de la originalo.

    Ni bezonas facile digesteblajn verkojn en nia tradukita literaturo, verkojn, kiuj tamen ne celas nur komencantan ař postkursan leganton.

    Tiu verko portos en vian hejmon la flaron de printempa Parizo, la etoson de la stratkafejoj kaj stardrinkejoj -- legu °in frandante, kaj imagu ke vi iras kune kun Maigret sur strato de la Cirko kaj avenuo Marigny por kapti murdanton. Mi certas, ke vi ne bedařros.

    Wolfgang Kirschstein


    Maigret hezitas de Georges Simenon estas la sepa volumo en la serio Mondliteraturo, kiun eldonejo Sezonoj lanŠis en 1993.

    1. James Leslie Mitchell. Spartako (1993). Tradukis William Auld. 224 p°. 11 eřroj.

    2. Wenceslao Fernßndez-Flˇrez. La malica komizo (1993). Tradukis Fernando de Diego. 168 p°. 7 eřroj

    3. John Ronald Reuel Tolkien. La kunularo de l' Ringo (1995, 2a eld. 1997). Tradukis William Auld. 544 p°. 24 eřroj.

    4. John Ronald Reuel Tolkien. La du turegoj (1996). Tradukis William Auld. 432 p°. 20 eřroj.

    5. John Ronald Reuel Tolkien. La reveno de la Re°o (1997). Tradukis William Auld. 400 p°. 20 eřroj.

    6. Arthur Conan Doyle. La Ăashundo de la Baskerviloj (1998). Tradukis William Auld. 176 p°. 8 eřroj.

    7. Georges Simenon. Maigret hezitas (1999). Tradukis Daniel Luez. 128 p°. 7 eřroj.

    Mendu Še nia redakcia adreso: RU-620077 Jekaterinburg-77 p.k..67, Ruslando.
    á


    FESTLIBRO OMAěE AL AULD KAJ BOULTON

    Du el la plej eminentaj E-verkistoj festas Ši-jare sian 75an datrevenon: Marjorie Boulton la 7an de majo kaj William Auld la 6an de novembro. UEA oma°as la jubileon de siaj du honoraj membroj per la festlibro Lingva arto, redaktita de d-ro Vilmos Benczik kaj eldonita por lanŠo en la 84a UK en Berlino.

    Kiel Kep Enderby, prezidanto de UEA, diras en sia enkonduko, Auld kaj Boulton "havas grandegan meriton en tio, ke Esperanto fari°is lingvo moderna en Šiuj sencoj". Pluraj el la kontribua╝oj prilumas diversajn aspektojn de la verkista kariero de la brita duopo ař analizas iliajn verkojn. Aliaj eseoj pritraktas aktualajn temojn de la movada kaj kultura vivo de Esperantujo, ofte kun referencoj al la jubileantoj, konataj ne nur kiel verkistoj sed ankař kiel aktivaj movadaj agantoj.

    Al Lingva arto kontribuis entute 23 ařtoroj: Vilmos Benczik, Gerrit Berveling, Werner Bormann, Jorge Camacho, Probal Dashgupto, Sabine Fiedler, Paul Gubbins, Tacuo Hu°imoto, Reginald Jaderstrom, Edwin de Kock, Aleksander Kor╝enkov, Laulum, Mao Zifu, Geraldo Mattos, Stefan Maul, Abel Montagut, Sergio Pokrovskij, Baldur Ragnarsson, Manuel de Seabra, Giorgio Silfer, Humphrey Tonkin, Ljubomir TrifonŠovski kaj John Wells. Aldonitaj estas ankař la bibliografioj de Auld kaj Boulton, kompilitaj de Christian Cimpa. La belan grafikan veston de la libro prizorgis Francisco Veuthey.

    GK UEA

    Auld kaj Boulton
    La supra foto, disponigita de William Auld montras la du jubileatojn, dum ili aktoras en Barlastono. Tiu foto aperis en nia volumeto William Auld. 75 jaroj, kiu bonege suplementas la ╝us eldonitan festlibron Lingva arto.
    á


    GAZETOJ

    Literatura Foiro. 1999: 179

    La Foiro, baldař tridek-jara, dařre restas grava tribuno, de kiu venas la plej interesaj ideoj pri la evolu(ig)o de la E-komunumo. Tion rekonfirmas la tre grava kulturpolitika artikolo de Marco Picasso pri la ■an°oj okazantaj en la mondo kaj la rolo de nia eta parolkomunumo en tiu mondo, precipe el la vidpunkto informada kaj komunikada en kiu la ařtoro estas profesie enga°ita. ěi ■ajnas bona respondo al la defetismo kaj frustracioj, kiuj lastatempe kaptis parton de la esperantistaro, kiu subite konstatis, ke Esperanto fari°as Šiam pli malgrava faktoro en la internacia areno. Efektive, Esperanto ne sukcesis kiel la internacia helplingvo, sed kiun rolon °i eble havos?..

    Inter la aliaj foira╝oj atentindas zamenhofologia eseo de Franšois Degoul, oma°o al la idista poeto Andreas Juste (Tazio Carlevaro), unua parto de la artikolo pri Mickiewicz (Zofia Banet Fornalowa), Koboldoj kaj feoj en norda Eřropo de Raita Pyhńlń kaj originala novelo de Sten Johansson Se mi nur... Kiel kutime, abundas recenzoj kaj diversspecaj informoj. La grafika aspekto estas senriproŠa.
    á

    Kio pri Kontakto?

    Kontakto sub la redakto de Sabira Stahlberg aperas akurate. Sed lař la Estrara raporto de UEA, post la rekordaj 2050 abonoj en 1997, Kontakto spertis 16-procentan falon al nur 1723 abonoj en 1998. Falis ankař la individua membraro de TEJO: de 892 en 1997 al 728 en 1998. Ni esperu, ke la amasa IJK-55 montros rekreskon Ši-jare.
    á

    Esperantisto Slovaka reaperis

    Post la malfondo de la Slovaka E-Asocio, dum kelka tempo Esperantisto Slovaka, fondita en 1946, estis eldonata de Stano MarŠek. Sed li ne povis longe vivteni la gazeton, kaj °i estus malaperinta, se la konsilantaro de Slovakia E-Federacio ne decidus Ši-marte surpreni la eldonadon kaj administradon. En junio aperis la unua kajero de la nova serio.

    Ăar krom la primovada materialo kun pluraj fotoj, en la unua dudekpa°a ES oni trovas kelkajn tradukojn kaj krucvortenigmon, oni rajtas esperi, ke la sespersona redakta teamo (redaktorino estas Lucia Fedorovß) intencas reatingi la altan nivelon, kiun havis la revuo antař kelkaj jaroj.

    Adreso: ES P.O.Box B-152, SK-01241, Zilina, Slovakio

    Rete: redakcio@esperantisto.sk
    á

    Nova peranto en Finnlando

    Pro la malaktivi°o de Oy Mendoservo Ak. niaj finnlandaj legantoj devis uzi lastatempe la kontosistemon de UEA. FeliŠe, en Berlino tiu problemo estis solvita, kaj nun oni povas pagi rekte al la nova peranto de LOdE por Finnlando, s-ino Heta Kesńlń je la adreso Kalamiehenkuja 3 D 32, FI-04300 Tuusula. Ni kore bonvenigas ■in!
    á


    Ricevitaj gazetoj

    Antařen. 1999/22;
    Argentina E-Vento. 1999/1-2;
    Brazila Esperantisto. 1999/307;
    ELNA Update. 1999/2;
    El Popola Ăinio. 1999/7,8;
    Esperantisto Slovaka. 1999/1;
    Esperanto. 1999/6,7-8;
    Esperanto aktuell. 1999/4-5;
    Esperantolehti. 1999/3;
    Esperanto USA. 1999/3;
    Espero. 1998/7-8,9-10;
    Franca Esperantisto. 1999/508,509;
    Helianto. 1999/5;
    Heroldo de Esperanto. 1999/8;
    Kataluna Esperantisto. 1999/2;
    Komencanto. 1999/5;
    Konkordo. 1999/41;
    Kontakto. 1999/4;
    La Brita Esperantisto. 1999/949;
    La Ondo de Esperanto. 1999/7;
    La Revuo Orienta. 1999/7;
    l'esperanto. 1999/5,6;
    Le Travailleur EspÚrantiste. 1999/243;
    Literatura Foiro. 1999/179;
    Litova Stelo. 1999/3;
    Monato. 1999/6,7;
    Norvega Esperantisto. 1999/3;
    Oomoto. 1999/442;
    Pordego al Kongreso. 1999/1,2,3,4,5,6;
    Riveroj. 1999/24;
    Sennaciulo. 1999/6,7;
    Starto. 1999/3;
    TEJO Tutmonde. 1999/3;
    Tempo. 1999/1;
    Vestnik Esperanto. 1999/2.


    M O Z A I K O

    Nur unu respondo

    Ni ricevis unu korektan solvon de la krucvortenigmo en la maja kajero. La gajninto estas Lodewijk De Doncker el Belgio.

    Respondoj:

    A. ale', buf'; B. -, la; C. dio, kub'; Ă. rilato, -; D. amik', arde'; E. -; F. ont, da, leon'; G. Or', tol', -; ě. Io, kor'; H. -, arme', on; Ž. Devi, ov'; I. Ebena, kio, ero; J. Nocio, lun'; Č. Aforismo, domo; 1. ěardeno, fre■a; 2. Du, Rio; 3. Salato, ordeno; 4. Et', amant', tenor'; 5. Artisto, ovaci'; 6. At, ok, li, is; 7. Led', id', kom'; 8. Emi, agordi,; 9. Povra, ol; 10. Ba, od', lakeo; 11. Kreteno, velo; 12. Flut', odro, rum'; 13. Abomena, neono.

    Proverbo:

    ěustatempa vorto estas granda forto.
    á

    Magiaj kvadratoj

    Ol■tina E-Klubo (Pollando) denove proponas fari kelkajn magiajn kvadratojn. Ni memorigas, ke magiaj kvadratoj estas kvadratoj 6x6, en kiuj necesas skribi ses vortojn tiel ke la skribitaj vortoj estu la samaj horizontale kaj vertikale.

    La unua kvadrato: 1. PlaŠivola; 2. Sof'; 3. Maltrankvilega; 4. La plej ofta an' de E-kluboj; 5. Takso; 6. Specialist' de korpopartoj.

    La dua kvadrato: 1. Neordinara; 2. Narkota╝'; 3. Rubando; 4. Sporta, plastika material'; 5. Renovigi; 6. Leter' sen subskribo.

    La tria kvadrato: 1. Podi' por artistoj; 2. Klara, hela, luma; 3. Nombro; 4. Verkad' de revuo; 5. Enkorpig'; 6. DolŠa, suda frukt'.

    La kvara kvadrato: 1. Strebi; 2. Inter bicikl' kaj motorcikl'; 3. Granda kaliko; 4. Eřropanin'; 5. Konfesi', kred'; 6. Mokado.

    La kvina kvadrato: 1. Troa baga°'; 2. Ne komune; 3. Juda vira antařnomo; 4. Tera nuks'; 5. Nokta birdo; 6. Vira antařnomo.

    La respondoj atingu la redakcian adreson antař la 15a de oktobro.

    Bon■ancon!

    Tatjana Kulakova
    á


    Foje okazis
    á

    Ja mi estas doktoro...

    Bildo
    Fama sovetunia matematikisto, akademiano MiÂail Lavrentjev (1900--1980) iam rakontis pri sia juna°a okaza╝o. Iufoje li rapidis al scienca konferenco kaj devis salti en la pordon de la plenplena movi°anta ařtobuso. Tuj ektrilis fajfilo de policano, kaj li estis kaptita kiel le°rompinto. FeliŠe, en la po■o de la sciencisto estis dokumento, kiu atestis, ke li estas doktoro pri fiziko kaj matematiko. Lavrentjev montris al la policano la dokumenton, kaj kun zorgoplena mieno prononcis:

    -- Ja mi estas doktoro, kaj nun mi rapidas al ... malsanulo.

    La konflikto estis elŠerpita, kaj la sciencisto °ustatempe venis al la konferenco.

    Adaptis kaj pentris Gennadij ŮlepŠenko
    á


    Lernobenkaj historietoj

    Je la komenco de la lernojaro ni proponas kolekton da lernejaj ■ercoj pri infanoj de la rusaj novriŠuloj, t.n. "novaj rusoj". Elektu mem, Šu ridi ař plori...

    En elita gimnazio instruistino demandas lernantojn pri la oficoj de iliaj patroj:

    -- Mia patro estas direktoro de asekura kompanio.

    -- La mia estas bankestro.

    -- Kaj la mia estas borsisto.

    -- Sed la mia estas in°eniero en projekta instituto.

    La tuta klaso ridegas. La instruistino komentas:

    -- Infanoj, Šesu ridi. Ja via kunlernanto havas grandan malfeliŠon.

    * * *

    Nova ruso kontrolas la hejmtaskon de la filo.

    -- Kiom estas duoble du?

    -- Sep, -- respondas PeŠjo.

    -- Ne sep, sed kvar...

    -- Mi ja scias, sed estas deziro iom marŠandi.

    * * *

    -- AÂ, kiaj moroj... -- nova ruso plendas al la filo. -- Ău oni povas bone elekti edzinon per komputilo!..

    -- Sed kiel vi, paŠjo, renkonti°is kun panjo?

    -- Nu, mi honeste gajnis ■in en kartludo.

    * * *

    Instruistino plendas al nova ruso:

    -- Via filo havas nek kapablon pri matematiko, nek memoron.

    -- Mi ne kredas... Diru, SteŠjo, kiom da mono vi havas en la po■o?

    -- 250 rublojn. Tio estas 10 usonaj dolaroj, ař 18 germanaj markoj, ař 6 britaj pundoj, ař 13 kanadaj dolaroj, ař 86 svedaj kronoj, ař 63 francaj frankoj, ař 20 nederlandaj guldenoj.

    Plukis kaj tradukis Halina Gorecka
    á


    Per Esperanto al la Sankta Lando

    Tel-Avivo en la jaro 2000 unuafoje fari°os la Šefurbo de Esperantujo, Šar tie 25 jul -- 1 ařg okazos la 85a Universala Kongreso de Esperanto, la lasta en tiu Ši jarmilo.
    UK-85: Emblemo
    Israelo ofertas preskař senliman gamon de alloga╝oj por vizitantoj. ěia historio etendi°as tra 4000 jaroj, dum kiuj la bibliaj rakontoj ofte miksi°as kun la pejza°oj kaj urboj videblaj ankař nuntempe. La plej elstara el tiuj estas Jerusalemo, sankta urbo al la mondaj monoteismaj religioj: judaismo, kristanismo kaj islamo.

    Tel-Avivo, fondita en 1909, estas la plej moderna urbo de Israelo, hejmo de komerco, kulturo kaj distro, urbo vigla tage kaj nokte, kiu pravigas sian devizon "la senpařza urbo". Tel-Avivo estas feria metropolo, kun longaj, puraj, facile atingeblaj sablaj strandoj, marborda promenejo, jaÂt-haveneto kaj intensa gamo de marbordaj aktivadoj, kreitaj por kompletigi la °uon de la tepida maro, kiu ebligas na°i, sunumi ař simple ripozi en la fre■a maraero dum la plejparto de la jaro.

    Kongresejo. La hotelo kaj kongrescentro Dan Panorama, Še la mediteranea marbordo, kun belegaj pejza°oj de la antikva Jafo kun ties pitoreska haveno en la sudo, la turisma marbordo de Tel-Avivo en la nordo, kaj la apudaj parkoj kaj nova komerca centro.

    Ruslandaj dezirantoj ali°i al la kongreso bonvolu plenigi la kunsendatan kongresan ali°ilon (pliaj haveblas Še la redakcio) kaj pagi la kongreskotizon, prefere jam nun lař la plej favora kotizperiodo, kiu dařras °is la jarfino. Poste la kotizo kreskos.

    1. Individua membro de UEA (krom Membro kun Gvidlibro) 82 EUR

    2. Ne individua membro de UEA 103 EUR

    3. Kunulo (samadresa kun la Šefali°into), junulo (naski°is inter 1970 01 01 kaj 1979 12 31), handikapulo
    (kies handikapo postulas akompananton, kaj kiu pruvis tion per kuracista atestilo),
    mem individua membro de UEA 41 EUR

    4. Kunulo, junulo, handikapulo, ne individua membro de UEA 62 EUR

    Ăiuj kotizoj estas indikitaj en eřroj.

    Atentu, ke la kongreskotizo plus membrokotizo al UEA (kategorio MJ: nur 10 eřroj) kostas 92 EUR -- malpli ol nura ali°o al la kongreso de nemembro de UEA (103 EUR).

    La pagojn akceptas peranto de UEA por Ruslando Halina Gorecka persone, po■tmandate (620077, Jekaterinburg-77, p.k. 67) ař banke (petu la bankajn datumojn). Moskvanoj pagu al Oksana Kostousova (hejma telefono 4987212). Oni povas pagi dolaran ař rublan ekvivalenton de la eřra kotizo.

    Estas planate aŠeti grupan ir-revenan bileton (por havi rabaton). Detalaj informoj pri la voja°o, lo°ado kaj ekskursoj estos konigitaj vintre.
    á


    En 2000 SAT kongresos en Moskvo

    La 73a kongreso de la Sennacieca Asocio Tutmonda okazos en Moskvo 15--23 jul 2000. Krom kutimaj laboraj kaj frakciaj kunsidoj, estas planataj ekskursoj al moskvaj kaj apudmoskvaj vidinda╝oj (Kremlo, monaÂejo Nova Jerusalemo, tombejo NovodeviŠje ka), ařtomobila fabriko, renkonti°oj kun reprezentantoj de sindikatoj, sociaj kaj politikaj movadoj. Okazos pluraj prelegoj kaj koncertoj, speciala porjunulara programo.

    Dezirantoj partopreni post °i la 85an Universalan Kongreson de Esperanto en Israelo povos flugi al Tel-Avivo post °ia fino per grupa bileto.

    Kongresa kotiztabelo

    Kategorio FRF RUR

    SAT-membro 300 450

    SAT-geedzoj 480 700

    SAT-junul(in)o, °is 30 jaroj 150 250

    nemembro de SAT 400 600

    geedzoj, nemembroj de SAT 630 900

    junul(in)o, nemembro de SAT 200 350

    FRF: ali°kotizo en francaj frankoj pagendaj al SAT

    RUR: rubla ali°kotizo por ruslandanoj

    Infano °is 15 jaroj, veninta kun gepatro(j), ali°as senkotize.

    Post 31 dec 1999 la ali°kotizo kreskos, kaj por ali°i surloke necesos pagi pli ol je unu triono de la menciita sumo.

    Ruslandanoj pagu la kotizon al Nikolaj LvoviŠ Gudskov (ab. ja. 57, 105318 Moskva).

    Nemembroj de SAT petu la kongresajn ali°ilojn je la sama adreso.

    Alilandanoj pagu al sia peranto ař rekte al la po■tkonto SAT, n-ro 1234-22 K Paris (kun indiko 73-a Kongreso).
    á


    Meri Abolskaja jubileas!

    Meri AbolskajaLa 3an de septembro fama peterburga esperantistino Meri Abolskaja festas sian 70jaran jubileon. Ůi efektive estas unu el la kolonoj de la peterburga movado: brila instruistino, spertulino pri la E-literaturo, kompilinto de du lernolibroj kaj konversacilibro, ařtoro de prelegaro pri la internacia lingvo, kunredaktoro de la revuo Vestnik Esperanto, nelacigebla organizanto.

    Ůi jene rakontas pri sia esperantisti°o:

    Unuafoje mi ařdis pri Esperanto en la milita jaro 1941. Tiam mi estis lernantino. Mia kuzino translo°i°is al Kazanj (la Šefurbo de Tatarstano), kaj baldař en la jam sie°ata Leningrado mi ricevis ■ian leteron kun la adreso: "Kazanj, strato Esperanto". Mi ne atentis tion, sed mia panjo diris al mi, ke doktoro Esperanto inventis ian lingvon. Post la terura vintro en Leningrado, en julio 1942 ankař ni estis evakuitaj al Kazanj, kaj nia unua vizito tie estis al la strato Esperanto.

    Post la milito oni nomis °in strato Čdanov. Sed dum la perestrojko la strato rericevis la nomon Esperanto.

    La lingvon mem mi eklernis en 1956, leginte priesperantan artikolon en la revuo Smena. Interalie, dank' al tiu artikolo en la peterburgan movadon venis multaj personoj, kiuj poste fari°is bonaj esperantistoj; kelkaj el ili aktivas °is nun.

    Ůi tre modeste parolas pri si mem, sed mi povas aserti, ke sen ■i la agado de la societo Espero estus tute paralizita. En tiu Ši jaro aperis ■ia verko pri la talenta E-aktoro Nikolaj Rytjkov. La materialo estis kolektata dum kelkaj jaroj, kaj la libro evidenti°is interesa ne nur por esperantistoj (parto de la ekzempleroj havas paralelan rusan tekston). Specialan amon Meri Abolskaja havas al poezia deklamado. Tia ■in prezentas la supra foto, farita antař iom da jaroj. Poste ■i ne deziris esti fotata por, lař ■iaj vortoj, "resti tia en la memoro de la geamikoj".

    Boris Kondratjev

    La tuta amika teamo de La Ondo volonte ali°as al la gratuloj kaj kore deziras al samideanino Abolskaja multajn jarojn kaj multajn sukcesojn!


    PERANTOJ DE LA ONDO DE ESPERANTO

    AŢSTRIO: Leopold Patek, Martinstr. 104/38, AT-3400 Klosterneuburg
    AŢSTRALIO: Libroservo de AEA, P.O.Box 230 Matraville N.S.W. 2036
    BELGIO: Flandra Esperanto-Ligo, Frankrijklei 140, BE-2000 Antwerpen
    BRAZILO: Brazila Esperanto-Ligo, Caixa Postal 03625, Brasilia, DF 70084-970
    BRITIO: Esperanto-Asocio de Britio, 140 Holland Park Avenue, London, W11 4UF
    BULGARIO: Ljubomir TrifonŠovski, pk 26, BG-3000 Vraca
    ĂEŽIO: Vladislav Hasala, A.Dvorßka 1, CZ-696 62 Strßznice
    DANLANDO: Wolfgang Kirschstein, Hvedebjergvej 30, DK-8220 Brabrand
    ESTONIO: Virve Ernits, Mahla 65-1, EE-0012 Tallinn
    FINNLANDO: Oy Mendoservo Ak., Kivist÷ntie, FI-05510 Hyvinkńń
    FRANCIO: Unui°o Franca por Esperanto, 4 bis rue de la Cerisaie, FR-75004 Paris
    GERMANIO: Esperanto-Centro, Rheinstr. 9, DE-12159 Berlin
    ááááááá Manfred FŘhrer, Am Stadtpfad 11, DE-65760 Eschborn
    HISPANIO: Juan AzcuÚnaga Vierna, Gen. Dßvila, 127, por 7, 2 iz., ES-39007 Santander
    HUNGARIO: Attila Kovacs, Pf. 374, HU-7601, PÚcs
    IRLANDO: Joy Davies, 9 Templeogue Wood, Dublin 6W
    ISRAELO: Aleksandr Miki■ev, 20/1 Hameleh-Amacja-str., IL-77484 A■hod
    ITALIO: Itala Esperanto-Federacio, Via Viloresi 38, IT-20143 Milano
    ááááááá ViÜnja BrankoviŠ, Via Leghissa 6, IT-34131 Trieste
    KANADO: Kanada Esperanto-Asocio, P.O.Box 2159, Sidney, BC, Canada V8L 3S6
    KATALUNIO: Kataluna Esperanto-Asocio, Apartat 290, ES-08200 Sabadell, Katalunio
    KOREIO: KEA. Kang Byeon Han Shin Core B/D No 1601 Mapo-Dong 350 Mapo-ku, Seoul
    LITOVIO: Litova Esperanto-Asocio, p.k 167, LT-3000 Kaunas-C
    NEDERLANDO: UEA, Nieuwe Binnenweg 176, NL-3015 BJ Rotterdam
    NORVEGIO: Esperantoforlaget A.S., Olaf Schous vei 18, NO-0572 Oslo.
    POLLANDO: Maciej Wnuk, Skrytka 105, ul. Broniewskego 77-137, PL-01-865 Warszawa
    PORTUGALIO: Portugala Esperanto-Asocio, Rua JoŃo Couto, 6, R/C-A, PT-1500 Lisboa
    RUSLANDO: Nade╝da MiÂajlovna Ůeludjko, RU-620077 Jekaterinburg-77, p.k. 67
    SLOVAKIO: Milan Zvara, PopradskÚ Nab. 33, SK-058 01 Poprad
    SVEDIO: SEF, Lisbet AndrÚasson, S÷dra R÷rum pl 455, SE-24294 H÷rby
    SVISLANDO: Christoph Scheidegger, Im Schleedorn 6, CH-4224 Nenzlingen
    UKRAINIO: Dmitrij Cibulevskij, ab. skr. 9307, UA-310003, Žarkiv
    USONO: Esperanto-Ligo por Norda Ameriko, P.O.Box 1129, El Cerrito CA 94530


    LA ONDO DE ESPERANTO

    SENDEPENDA INTERNACIA REVUO.
    1999. N-ro 8-9 (58-59)
    Aperas Šiumonate
    Fondita en 1909 de Aleksandr SaÂarov
    Refondita en 1991
    Eldonas kaj administras: Halina Gorecka
    Redaktas: Aleksander Kor╝enkov
    Konstantaj kunlaborantoj: Maria Ba╝enova, Boris Kondratjev, Viktor Kulakov, Tatjana Kulakova, Valentin Melnikov, Sergio Pokrovskij, Wolfgang Kirschstein
    Adreso: RU-620077 Jekaterinburg-77, ab. ja. 67, Ruslando
    Telefono: (3432) 104503
    Telefakso: (3432) 775252 Esperanto 104503
    Elektronika adreso: sezonoj@mail.ru
    Hejmpa°o: http:/sezonoj.itgo.com
    Abontarifo por 1999:
    ááá -- Internacia tarifo: 24 usonaj dolaroj ař 48 nederlandaj guldenoj
    ááá -- Orienteřropa tarifo: 15 usonaj dolaroj
    ááá -- Ruslanda tarifo: 115 ruslandaj rubloj
    ááá -- Aerpo■ta aldono: 4 usonaj dolaroj
    Konto Še UEA: avko-u
    Recenzoj. Bonvolu sendi du ekzemplerojn de la recenzota libro, kasedo, disko k. a. al la redakcia adreso.
    Eldonkvanto: 500 ekzempleroj
    Elektronika eldono: Abonebla Še nia elektronika adreso kontrař 10 usonaj dolaroj
    Anonctarifo:
    ááá -- Plena pa°o: 200 NLG (800 rub.)
    ááá -- Duona pa°o: 120 NLG (480 rub.)
    ááá -- Kvarona pa°o: 70 NLG (280 rub.)
    ááá -- Okona pa°o: 40 NLG (160 rub.)
    ááá -- Malpligrandaj: 1 NLG ař 4 rubloj por 1 cm▓
    ááá -- Kovrilpa°a anonco, kun aldono de plia koloro, kostas duoble.
    Triona rabato por ripeto en la sekva numero.
    Donacoj. La donacoj estas danke akceptataj Še la redakcia adreso (ruslandaj rubloj) ař Še nia konto avko-u Še UEA (devizoj).
    Oni povas represi kaj traduki materialojn el La Ondo de Esperanto nur kun indiko de la fonto.
    (c) La Ondo de Esperanto, 1999.
    [Subtitolo]